ऋग्वेद · सूक्त 4.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.7.1
अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्यः॑ ।
यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॑ वि॒शेवि॑शे ॥
येथे प्रथम होता अग्नी धात्यांनी स्थापित केला; यज्ञांत तो अत्यंत पूज्य आणि स्तुत्य आहे. भृगूंनी त्याला प्राप्त करून वनांत प्रकाशित केले; प्रत्येक जनासाठी तेजस्वी आणि व्यापक.
4.7.2
अग्ने॑ क॒दा त॑ आनु॒षग्भुव॑द्दे॒वस्य॒ चेत॑नम् ।
अधा॒ हि त्वा॑ जगृभ्रि॒रे मर्ता॑सो वि॒क्ष्वीड्य॑म् ॥
हे अग्नी, देवाची चेतना तुझ्यात कधी क्रमाने प्रकट होईल? तेव्हाच मर्त्य लोक लोकांमध्ये स्तुत्य अशा तुला खरोखर ग्रहण करतील.
4.7.3
ऋ॒तावा॑नं॒ विचे॑तसं॒ पश्य॑न्तो॒ द्यामि॑व॒ स्तृभिः॑ ।
विश्वे॑षामध्व॒राणां॑ हस्क॒र्तारं॒ दमे॑दमे ॥
ऋतवान् आणि विचक्षण अग्नीला, जणू खांबांनी आकाश पाहत असल्याप्रमाणे, सर्व यज्ञांचा नियंता म्हणून प्रत्येक घरात (पाहत आहेत).
4.7.4
आ॒शुं दू॒तं वि॒वस्व॑तो॒ विश्वा॒ यश्च॑र्ष॒णीर॒भि ।
आ ज॑भ्रुः के॒तुमा॒यवो॒ भृग॑वाणं वि॒शेवि॑शे ॥
विवस्वानाच्या वेगवान दूताला, जो सर्व प्रजांकडे जातो, मनुष्यांनी ध्वज म्हणून धरले; भृगूंच्या अग्नीला प्रत्येक जनासाठी.
4.7.5
तमी॒ं होता॑रमानु॒षक्चि॑कि॒त्वांसं॒ नि षे॑दिरे ।
र॒ण्वं पा॑व॒कशो॑चिषं॒ यजि॑ष्ठं स॒प्त धाम॑भिः ॥
त्या होत्याला खरोखर क्रमाने जाणणाऱ्यांनी बसवले; वेगवान, शुद्ध ज्वालेचा, अत्यंत पूज्य, सात धामांसह.
4.7.6
तं शश्व॑तीषु मा॒तृषु॒ वन॒ आ वी॒तमश्रि॑तम् ।
चि॒त्रं सन्तं॒ गुहा॑ हि॒तं सु॒वेदं॑ कूचिद॒र्थिन॑म् ॥
त्या अग्नीला शाश्वत मातांमध्ये, अरण्यात, स्थिर आणि अलिप्त (असलेल्या); तो तेजस्वी, गुप्त स्थानी ठेवलेला, सहज प्राप्य, धन इच्छिणाऱ्यासाठी आहे.
4.7.7
स॒सस्य॒ यद्वियु॑ता॒ सस्मि॒न्नूध॑न्नृ॒तस्य॒ धाम॑न्र॒णय॑न्त दे॒वाः ।
म॒हाँ अ॒ग्निर्नम॑सा रा॒तह॑व्यो॒ वेर॑ध्व॒राय॒ सद॒मिदृ॒तावा॑ ॥
प्राचीनाच्या विस्तारात, ऋताच्या धामात देव आनंदित झाले, तेव्हा हविर्द्रव्ये स्वीकारणारा महान अग्नी नमस्काराने यज्ञासाठी सदैव ऋतवान होऊन येतो.
4.7.8
वेर॑ध्व॒रस्य॑ दू॒त्या॑नि वि॒द्वानु॒भे अ॒न्ता रोद॑सी संचिकि॒त्वान् ।
दू॒त ई॑यसे प्र॒दिव॑ उरा॒णो वि॒दुष्ट॑रो दि॒व आ॒रोध॑नानि ॥
यज्ञाची दूतकार्ये जाणणारा, दोन्ही लोक — द्यावापृथिवी — चांगले ओळखून तू दूत म्हणून जातोस; विस्तीर्ण होऊन, दिवसापेक्षाही अधिक ज्ञानी होऊन स्वर्गाच्या आरोहणमार्गांपर्यंत पोहोचतोस.
4.7.9
कृ॒ष्णं त॒ एम॒ रुश॑तः पु॒रो भाश्च॑रि॒ष्ण्व॑र्चिर्वपु॑षा॒मिदेक॑म् ।
यदप्र॑वीता॒ दध॑ते ह॒ गर्भं॑ स॒द्यश्चि॑ज्जा॒तो भव॒सीदु॑ दू॒तः ॥
तुझी काळी गती तांबड्या प्रकाशांच्या पुढे आहे; फिरणारी ज्वाला रूपांमध्ये एकच आहे. मातेशिवाय जन्म होताना ते गर्भ धारण करतात; लगेच जन्मलेला होऊन तू दूत होतोस.
4.7.10
स॒द्यो जा॒तस्य॒ ददृ॑शान॒मोजो॒ यद॑स्य॒ वातो॑ अनु॒वाति॑ शो॒चिः ।
वृ॒णक्ति॑ ति॒ग्माम॑त॒सेषु॑ जि॒ह्वां स्थि॒रा चि॒दन्ना॑ दयते॒ वि जम्भैः॑ ॥
जन्मताच त्याचे सामर्थ्य प्रकाशरूपाने दिसते; वारा त्याच्या मागे वाहतो तेव्हा ज्वाला धारदार जिभेला सुक्या लाकडांत पसरवते; स्थिर अन्नालाही दातांनी धरून फोडते.
4.7.11
तृ॒षु यदन्ना॑ तृ॒षुणा॑ व॒वक्ष॑ तृ॒षुं दू॒तं कृ॑णुते य॒ह्वो अ॒ग्निः ।
वात॑स्य मे॒ळिं स॑चते नि॒जूर्व॑न्ना॒शुं न वा॑जयते हि॒न्वे अर्वा॑ ॥
अग्नी वेगाने अन्न जाळतो तेव्हा तो वेगवानाला दूत करतो; तो वाऱ्याच्या गतीचा पाठलाग करतो, धावणाऱ्या घोड्याला वेग दिल्याप्रमाणे तो प्रेरित होतो.