Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.7

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

4.7.1

अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्यः॑ ।
यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॑ वि॒शेवि॑शे ॥

ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾ ਹੋਤਾ ਅਗਨੀ ਧਾਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਯਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਪੂਜਨੀਕ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਯੋਗ। ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਾਇਆ; ਹਰ ਕੁਲ ਲਈ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ।

4.7.2

अग्ने॑ क॒दा त॑ आनु॒षग्भुव॑द्दे॒वस्य॒ चेत॑नम् ।
अधा॒ हि त्वा॑ जगृभ्रि॒रे मर्ता॑सो वि॒क्ष्वीड्य॑म् ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਤੇਰ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗੀ? ਤਦੋਂ ਹੀ ਮਰਤ ਲੋਕ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤੀਯੋਗ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਗੇ।

4.7.3

ऋ॒तावा॑नं॒ विचे॑तसं॒ पश्य॑न्तो॒ द्यामि॑व॒ स्तृभिः॑ ।
विश्वे॑षामध्व॒राणां॑ हस्क॒र्तारं॒ दमे॑दमे ॥

ਰਿਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵੇਖਦੇ ਹੋਣ, ਸਾਰੇ ਯਗਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ (ਵੇਖਦੇ ਹਨ)।

4.7.4

आ॒शुं दू॒तं वि॒वस्व॑तो॒ विश्वा॒ यश्च॑र्ष॒णीर॒भि ।
आ ज॑भ्रुः के॒तुमा॒यवो॒ भृग॑वाणं वि॒शेवि॑शे ॥

ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਦੂਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਫੜਿਆ; ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਦੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹਰ ਕੁਲ ਲਈ।

4.7.5

तमी॒ं होता॑रमानु॒षक्चि॑कि॒त्वांसं॒ नि षे॑दिरे ।
र॒ण्वं पा॑व॒कशो॑चिषं॒ यजि॑ष्ठं स॒प्त धाम॑भिः ॥

ਉਸ ਹੋਤੇ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਿਠਾਇਆ; ਤੇਜ਼, ਸ਼ੁੱਧ ਲਾਟ ਵਾਲਾ, ਅਤਿ ਪੂਜਨੀਕ, ਸੱਤ ਧਾਮਾਂ ਨਾਲ।

4.7.6

तं शश्व॑तीषु मा॒तृषु॒ वन॒ आ वी॒तमश्रि॑तम् ।
चि॒त्रं सन्तं॒ गुहा॑ हि॒तं सु॒वेदं॑ कूचिद॒र्थिन॑म् ॥

ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਟਿਕਿਆ ਅਤੇ ਅਲਿਪਤ (ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ); ਉਹ ਚਮਕਦਾ, ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਰੱਖਿਆ, ਸੌਖਾ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹੈ।

4.7.7

स॒सस्य॒ यद्वियु॑ता॒ सस्मि॒न्नूध॑न्नृ॒तस्य॒ धाम॑न्र॒णय॑न्त दे॒वाः ।
म॒हाँ अ॒ग्निर्नम॑सा रा॒तह॑व्यो॒ वेर॑ध्व॒राय॒ सद॒मिदृ॒तावा॑ ॥

ਪੁਰਾਤਨ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਰਿਤਧਾਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਹਵਿ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਅਗਨੀ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਯਗਿਆ ਲਈ ਸਦਾ ਰਿਤਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

4.7.8

वेर॑ध्व॒रस्य॑ दू॒त्या॑नि वि॒द्वानु॒भे अ॒न्ता रोद॑सी संचिकि॒त्वान् ।
दू॒त ई॑यसे प्र॒दिव॑ उरा॒णो वि॒दुष्ट॑रो दि॒व आ॒रोध॑नानि ॥

ਯਗਿਆ ਦੇ ਦੂਤ-ਕਰਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੂੰ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈਂ; ਵਿਸਤਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਨ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆਨੀ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਰਗ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਈ-ਮਾਰਗਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ।

4.7.9

कृ॒ष्णं त॒ एम॒ रुश॑तः पु॒रो भाश्च॑रि॒ष्ण्व॑र्चिर्वपु॑षा॒मिदेक॑म् ।
यदप्र॑वीता॒ दध॑ते ह॒ गर्भं॑ स॒द्यश्चि॑ज्जा॒तो भव॒सीदु॑ दू॒तः ॥

ਤੇਰੀ ਕਾਲੀ ਗਤੀ ਲਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੈ; ਘੁੰਮਦੀ ਲਾਟ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ। ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਮ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਉਹ ਗਰਭ ਧਾਰਦੇ ਹਨ; ਤੁਰੰਤ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਦੂਤ ਬਣਦਾ ਹੈਂ।

4.7.10

स॒द्यो जा॒तस्य॒ ददृ॑शान॒मोजो॒ यद॑स्य॒ वातो॑ अनु॒वाति॑ शो॒चिः ।
वृ॒णक्ति॑ ति॒ग्माम॑त॒सेषु॑ जि॒ह्वां स्थि॒रा चि॒दन्ना॑ दयते॒ वि जम्भैः॑ ॥

ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਬਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਗਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਲਾਟ ਤਿੱਖੀ ਜੀਭ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਠੋਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਵੀ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਤੋੜਦੀ ਹੈ।

4.7.11

तृ॒षु यदन्ना॑ तृ॒षुणा॑ व॒वक्ष॑ तृ॒षुं दू॒तं कृ॑णुते य॒ह्वो अ॒ग्निः ।
वात॑स्य मे॒ळिं स॑चते नि॒जूर्व॑न्ना॒शुं न वा॑जयते हि॒न्वे अर्वा॑ ॥

ਅਗਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਹਵਾ ਦੀ ਚਾਲ ਦੇ ਮਗਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।