ऋग्वेद · सूक्त 5.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.45.1
वि॒दा दि॒वो वि॒ष्यन्नद्रि॑मु॒क्थैरा॑य॒त्या उ॒षसो॑ अ॒र्चिनो॑ गुः ।
अपा॑वृत व्र॒जिनी॒रुत्स्व॑र्गा॒द्वि दुरो॒ मानु॑षीर्दे॒व आ॑वः ॥
हे देवांनो, तुम्ही दिव्य आकाशाला जाणा; ते दगडाला (मेघ-पर्वताला) उघडते. स्तोत्रांनी, उषेच्या आगमनाच्या वेळी किरणे त्या गायींसह गेली. मार्ग उघडले, तेजस्वी स्वर्ग उदयास आला; देवाने मानवी द्वार उघडले.
5.45.2
वि सूर्यो॑ अ॒मतिं॒ न श्रियं॑ सा॒दोर्वाद्गवां॑ मा॒ता जा॑न॒ती गा॑त् ।
धन्व॑र्णसो न॒द्यः॑ खादो॑अर्णाः॒ स्थूणे॑व॒ सुमि॑ता दृंहत॒ द्यौः ॥
सूर्याने प्रकाश पसरवला, मनाच्या विचारासारखा, तेजासारखा; माता (उषा) गायींना ओळखत गोठ्यातून बाहेर आली. पाण्याच्या रंगाच्या नद्यांना गुहेसारखी तोंडे आहेत; खांबांसारखे सुस्थित आकाश त्यांना धरून ठेवते.
5.45.3
अ॒स्मा उ॒क्थाय॒ पर्व॑तस्य॒ गर्भो॑ म॒हीनां॑ ज॒नुषे॑ पू॒र्व्याय॑ ।
वि पर्व॑तो॒ जिही॑त॒ साध॑त॒ द्यौरा॒विवा॑सन्तो दसयन्त॒ भूम॑ ॥
या स्तोत्रासाठी, पर्वताचा गर्भ, महानांच्या प्राचीन जन्मासाठी; पर्वत उघडला, आकाश स्थिर झाले. उत्सुकतेने त्यांनी पृथ्वीची सेवा केली.
5.45.4
सू॒क्तेभि॑र्वो॒ वचो॑भिर्दे॒वजु॑ष्टै॒रिन्द्रा॒ न्व॑ग्नी अव॑से हु॒वध्यै॑ ।
उ॒क्थेभि॒र्हि ष्मा॑ क॒वयः॑ सुय॒ज्ञा आ॒विवा॑सन्तो म॒रुतो॒ यज॑न्ति ॥
तुमच्या सुरचित स्तोत्रांनी आणि देवांना प्रिय वाणींनी, संरक्षणासाठी आता इंद्र आणि अग्नीला आवाहन करू. कारण उत्तम यज्ञ करणारे कवी, उत्सुक मरुत्, स्तोत्रांनी त्यांचीच पूजा करतात.
5.45.5
एतो॒ न्व॑द्य सु॒ध्यो॑ भवा॑म॒ प्र दु॒च्छुना॑मिनवामा॒ वरी॑यः ।
आ॒रे द्वेषां॑सि सनु॒तर्द॑धा॒माया॑म॒ प्राञ्चो॒ यज॑मान॒मच्छ॑ ॥
इथे या, आता आज आपण कल्याणकारी होऊ; दुष्टांपासून दूर राहून, विस्तारात महान होऊ. शत्रुत्व दूर ठेवून, सदैव नाश करणारे होऊ; यजमानाकडे पुढे जाऊ.
5.45.6
एता॒ धियं॑ कृ॒णवा॑मा सखा॒योऽप॒ या मा॒ताँ ऋ॑णु॒त व्र॒जं गोः ।
यया॒ मनु॑र्विशिशि॒प्रं जि॒गाय॒ यया॑ व॒णिग्व॒ङ्कुरापा॒ पुरी॑षम् ॥
या, आपण हे स्तोत्र करू, मित्रांनो; मातेने गायींचा गोठा उघडला. ज्याने मनूने वेगाने चमकणाऱ्याला जिंकले; ज्याने व्यापारी आणि वाकड्याने घाण मिळवली.
5.45.7
अनू॑नो॒दत्र॒ हस्त॑यतो॒ अद्रि॒रार्च॒न्येन॒ दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः ।
ऋ॒तं य॒ती स॒रमा॒ गा अ॑विन्द॒द्विश्वा॑नि स॒त्याङ्गि॑राश्चकार ॥
येथे दगडाने गर्जना केली; ज्याद्वारे नऊ नवग्व ऋषींनी दहा महिने स्तुती केली. ऋताच्या मार्गाने जाताना सरमेला गायी सापडल्या; अंगिरसाने सर्व सत्ये निर्माण केली.
5.45.8
विश्वे॑ अ॒स्या व्युषि॒ माहि॑नायाः॒ सं यद्गोभि॒रङ्गि॑रसो॒ नव॑न्त ।
उत्स॑ आसां पर॒मे स॒धस्थ॑ ऋ॒तस्य॑ प॒था स॒रमा॑ विद॒द्गाः ॥
या महान उषेत सर्वजण एकत्र होऊन गायींसह गर्जले, जेव्हा अंगिरसांनी गायींसह एकत्र स्वर काढला. यांचा स्रोत परम स्थानी ऋताच्या आसनावर आहे; सरमेने ऋताच्या मार्गाने गायी शोधल्या.
5.45.9
आ सूर्यो॑ यातु स॒प्ताश्वः॒ क्षेत्रं॒ यद॑स्योर्वि॒या दी॑र्घया॒थे ।
र॒घुः श्ये॒नः प॑तय॒दन्धो॒ अच्छा॒ युवा॑ क॒विर्दी॑दय॒द्गोषु॒ गच्छ॑न् ॥
सप्ताश्व सूर्य येथे येवो; त्याच्या विस्तीर्ण दीर्घ प्रवासाचे क्षेत्र आहे. वेगवान श्येनाने पेयरसाकडे झेप घेतली; तरुण कवी गायींमध्ये चालताना तेजाने चमकला.
5.45.10
आ सूर्यो॑ अरुहच्छु॒क्रमर्णोऽयु॑क्त॒ यद्ध॒रितो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः ।
उ॒द्ना न नाव॑मनयन्त॒ धीरा॑ आशृण्व॒तीरापो॑ अ॒र्वाग॑तिष्ठन् ॥
सूर्य तेजस्वी जलावर चढला, जेव्हा पिंगट घोडे जुंपले गेले. होडी धीर पुरुष चालवितात तसे, ऐकणारी जले येथे येऊन स्थिर झाली.
5.45.11
धियं॑ वो अ॒प्सु द॑धिषे स्व॒र्षां ययात॑र॒न्दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः ।
अ॒या धि॒या स्या॑म दे॒वगो॑पा अ॒या धि॒या तु॑तुर्या॒मात्यंहः॑ ॥
हे देवांनो, जलात तुम्ही तो प्रकाशदायी धी (प्रार्थना-मती) ठेवली; ज्यामुळे नऊ नवग्व ऋषी दहा महिने पार झाले. या धीने आम्ही देवांनी रक्षिलेले होवो; याच धीने आम्ही पाप पार करो.