ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 5.45
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.45.1
वि॒दा दि॒वो वि॒ष्यन्नद्रि॑मु॒क्थैरा॑य॒त्या उ॒षसो॑ अ॒र्चिनो॑ गुः ।
अपा॑वृत व्र॒जिनी॒रुत्स्व॑र्गा॒द्वि दुरो॒ मानु॑षीर्दे॒व आ॑वः ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਦਿਵ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣੋ; ਉਹ ਪੱਥਰ (ਮੇਘ-ਪਰਬਤ) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਊਸ਼ਾ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਕਿਰਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗਈਆਂ। ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਚਮਕਦਾ ਸੁਰਗ ਉਦੈ ਹੋਇਆ; ਦੇਵ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇ।
5.45.2
वि सूर्यो॑ अ॒मतिं॒ न श्रियं॑ सा॒दोर्वाद्गवां॑ मा॒ता जा॑न॒ती गा॑त् ।
धन्व॑र्णसो न॒द्यः॑ खादो॑अर्णाः॒ स्थूणे॑व॒ सुमि॑ता दृंहत॒ द्यौः ॥
ਸੂਰਜ ਨੇ ਚਾਨਣ ਫੈਲਾਇਆ, ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ ਵਾਂਗ; ਮਾਤਾ (ਊਸ਼ਾ) ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੋਈ ਵਾੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ। ਜਲ-ਰੰਗੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਗੁਫ਼ਾ-ਮੂੰਹ ਹਨ; ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਅਸਮਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ।
5.45.3
अ॒स्मा उ॒क्थाय॒ पर्व॑तस्य॒ गर्भो॑ म॒हीनां॑ ज॒नुषे॑ पू॒र्व्याय॑ ।
वि पर्व॑तो॒ जिही॑त॒ साध॑त॒ द्यौरा॒विवा॑सन्तो दसयन्त॒ भूम॑ ॥
ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਲਈ, ਪਰਬਤ ਦਾ ਗਰਭ, ਮਹਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜਨਮ ਲਈ; ਪਰਬਤ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ। ਚਾਹਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
5.45.4
सू॒क्तेभि॑र्वो॒ वचो॑भिर्दे॒वजु॑ष्टै॒रिन्द्रा॒ न्व॑ग्नी अव॑से हु॒वध्यै॑ ।
उ॒क्थेभि॒र्हि ष्मा॑ क॒वयः॑ सुय॒ज्ञा आ॒विवा॑सन्तो म॒रुतो॒ यज॑न्ति ॥
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰਚੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਈਏ। ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਗਾ ਯਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀ, ਚਾਹਵਾਨ ਮਰੁਤ, ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.45.5
एतो॒ न्व॑द्य सु॒ध्यो॑ भवा॑म॒ प्र दु॒च्छुना॑मिनवामा॒ वरी॑यः ।
आ॒रे द्वेषां॑सि सनु॒तर्द॑धा॒माया॑म॒ प्राञ्चो॒ यज॑मान॒मच्छ॑ ॥
ਇੱਥੇ ਆਓ, ਹੁਣ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਭਲਾਈ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ; ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋਈਏ। ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੂਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਈਏ; ਯਜਮਾਨ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ।
5.45.6
एता॒ धियं॑ कृ॒णवा॑मा सखा॒योऽप॒ या मा॒ताँ ऋ॑णु॒त व्र॒जं गोः ।
यया॒ मनु॑र्विशिशि॒प्रं जि॒गाय॒ यया॑ व॒णिग्व॒ङ्कुरापा॒ पुरी॑षम् ॥
ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਰੀਏ, ਮਿੱਤਰੋ; ਮਾਤਾ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਵਾੜਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੂ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਟੇਢੇ ਨੇ ਗੰਦ ਪਾਇਆ।
5.45.7
अनू॑नो॒दत्र॒ हस्त॑यतो॒ अद्रि॒रार्च॒न्येन॒ दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः ।
ऋ॒तं य॒ती स॒रमा॒ गा अ॑विन्द॒द्विश्वा॑नि स॒त्याङ्गि॑राश्चकार ॥
ਇੱਥੇ ਪੱਥਰ ਗਰਜਿਆ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੌਂ ਨਵਗ੍ਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਰਿਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਸਰਮਾ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਲੱਭ ਲਈਆਂ; ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੱਚ ਰਚੇ।
5.45.8
विश्वे॑ अ॒स्या व्युषि॒ माहि॑नायाः॒ सं यद्गोभि॒रङ्गि॑रसो॒ नव॑न्त ।
उत्स॑ आसां पर॒मे स॒धस्थ॑ ऋ॒तस्य॑ प॒था स॒रमा॑ विद॒द्गाः ॥
ਇਸ ਮਹਾਨ ਉਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਗਰਜੇ, ਜਦੋਂ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਰ ਛੇੜਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਪਰਮ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਰਿਤ ਦੇ ਆਸਣ ਤੇ ਹੈ; ਸਰਮਾ ਨੇ ਰਿਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਗਾਵਾਂ ਲੱਭ ਲਈਆਂ।
5.45.9
आ सूर्यो॑ यातु स॒प्ताश्वः॒ क्षेत्रं॒ यद॑स्योर्वि॒या दी॑र्घया॒थे ।
र॒घुः श्ये॒नः प॑तय॒दन्धो॒ अच्छा॒ युवा॑ क॒विर्दी॑दय॒द्गोषु॒ गच्छ॑न् ॥
ਸਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਇੱਥੇ ਆਵੇ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਸ਼ਯੇਨ ਨੇ ਸੋਮ-ਰਸ ਵੱਲ ਝਪਟਾ ਮਾਰਿਆ; ਜਵਾਨ ਕਵੀ ਗਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਲਦਾ ਚਮਕਿਆ।
5.45.10
आ सूर्यो॑ अरुहच्छु॒क्रमर्णोऽयु॑क्त॒ यद्ध॒रितो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः ।
उ॒द्ना न नाव॑मनयन्त॒ धीरा॑ आशृण्व॒तीरापो॑ अ॒र्वाग॑तिष्ठन् ॥
ਸੂਰਜ ਚਮਕਦੇ ਜਲਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਦੋਂ ਪੀਲੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਗਏ। ਜਿਵੇਂ ਬੇੜੀ ਨੂੰ ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਜਲ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਟਿਕ ਗਏ।
5.45.11
धियं॑ वो अ॒प्सु द॑धिषे स्व॒र्षां ययात॑र॒न्दश॑ मा॒सो नव॑ग्वाः ।
अ॒या धि॒या स्या॑म दे॒वगो॑पा अ॒या धि॒या तु॑तुर्या॒मात्यंहः॑ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾਇਕ ਧੀ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ-ਮਤਿ) ਰੱਖੀ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੌਂ ਨਵਗ੍ਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਧੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਅਤ ਹੋਈਏ; ਇਸੇ ਧੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋਈਏ।