Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 6.66

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.66.1

वपु॒र्नु तच्चि॑कि॒तुषे॑ चिदस्तु समा॒नं नाम॑ धे॒नु पत्य॑मानम् ।
मर्ते॑ष्व॒न्यद्दो॒हसे॑ पी॒पाय॑ स॒कृच्छु॒क्रं दु॑दुहे॒ पृश्नि॒रूधः॑ ॥

आता ते रूप ज्ञानी पुरुषासाठी असो; समान नाव असलेल्या धेनूवर जी सत्ता गाजवते, तीच ते रूप. मर्त्यांमध्ये दुसरी दोहनासाठी भरली; एकदा चित्रविचित्र गाईने आपल्या कासेतून तेजस्वी दूध दोहले.

6.66.2

ये अ॒ग्नयो॒ न शोशु॑चन्निधा॒ना द्विर्यत्त्रिर्म॒रुतो॑ वावृ॒धन्त॑ ।
अ॒रे॒णवो॑ हिर॒ण्यया॑स एषां सा॒कं नृ॒म्णैः पौंस्ये॑भिश्च भूवन् ॥

अग्नींप्रमाणे तेजस्वी मरुत, जे दोनदा आणि तीनदा प्रज्वलित होऊन वाढले; धूळविरहित, सुवर्णवर्णी हे आपल्या पौरुषाने आणि वीरकर्मांनी युक्त झाले.

6.66.3

रु॒द्रस्य॒ ये मी॒ळ्हुषः॒ सन्ति॑ पु॒त्रा यांश्चो॒ नु दाधृ॑वि॒र्भर॑ध्यै ।
वि॒दे हि मा॒ता म॒हो म॒ही षा सेत्पृश्निः॑ सु॒भ्वे॑ गर्भ॒माधा॑त् ॥

रुद्राचे दानशील पुत्र जे आहेत, आणि दाधृवी ज्यांना अजूनही पोषण्यास जाणते; महानाची माता, महती तीच, खरोखर चित्रविचित्र गाईने जन्मावेळी गर्भ धारण केला.

6.66.4

न य ईष॑न्ते ज॒नुषोऽया॒ नु अ॒न्तः सन्तो॑ऽव॒द्यानि॑ पुना॒नाः ।
निर्यद्दु॒ह्रे शुच॒योऽनु॒ जोष॒मनु॑ श्रि॒या त॒न्व॑मु॒क्षमा॑णाः ॥

जन्मापासून जे प्रयत्न करत नाहीत, म्हणून आत असूनही निंद्य कर्मे शुद्ध करणारे; तेजस्वी जन जेव्हा दोहतात, इच्छेनुसार, वैभवाने आपले शरीर सजवत.

6.66.5

म॒क्षू न येषु॑ दो॒हसे॑ चिद॒या आ नाम॑ धृ॒ष्णु मारु॑तं॒ दधा॑नाः ।
न ये स्तौ॒ना अ॒यासो॑ म॒ह्ना नू चि॑त्सु॒दानु॒रव॑ यासदु॒ग्रान् ॥

वेगाने, त्यांच्यामध्ये दोहण्यासाठी, खरोखर बंधनरहित आता नाव धारण करतो, धाडसी मरुतांचे नाव धारण करून; बलवान बंधनरहित, आपल्या महिम्याने; आता खरोखर उदार दाता उग्रांकडे खाली येवो.

6.66.6

त इदु॒ग्राः शव॑सा धृ॒ष्णुषे॑णा उ॒भे यु॑जन्त॒ रोद॑सी सु॒मेके॑ ।
अध॑ स्मैषु रोद॒सी स्वशो॑चि॒राम॑वत्सु तस्थौ॒ न रोकः॑ ॥

तेच उग्र, बलाने, धाडसी बाहूंचे; दोन्ही द्यावापृथिव्यांना सुंदरपणे जोडतात; तेव्हा खरोखर त्यांच्यामध्ये स्वयंप्रकाशित द्यावापृथिवी स्थिर झाली, गर्जनेसारखी.

6.66.7

अ॒ने॒नो वो॑ मरुतो॒ यामो॑ अस्तु अन॒श्वश्चि॒द्यमज॒त्यर॑थीः ।
अ॒न॒व॒सो अ॑नभी॒शू र॑ज॒स्तूर्वि रोद॑सी प॒थ्या॑ याति॒ साध॑न् ॥

हे मरुतांनो, तुमचा प्रवास घोड्याविना असो; रथाविनाही तो चालवला जातो. सहाय्याविना, अंकुशाविना, धूळ उडवत तो द्युलोक व पृथ्वीच्या मार्गांवर कार्य साधत संचार करतो.

6.66.8

नास्य॑ व॒र्ता न त॑रु॒ता न्व॑स्ति॒ मरु॑तो॒ यमव॑थ॒ वाज॑सातौ ।
तो॒के वा॒ गोषु॒ तन॑ये॒ यम॒प्सु स व्र॒जं दर्ता॒ पार्ये॒ अध॒ द्योः ॥

हे मरुतांनो, वाजसातीत स्पर्धेत तुम्ही ज्याचे रक्षण करता, त्याला अडथळा नाही, त्याला पार नेणाराही नाही. तो गोठा फोडणारा आहे; संततीत, गायींत किंवा पाण्यात; तो द्युलोकाच्या पलीकडील तीरावरही (विजयी होतो).

6.66.9

प्र चि॒त्रम॒र्कं गृ॑ण॒ते तु॒राय॒ मारु॑ताय॒ स्वत॑वसे भरध्वम् ।
ये सहां॑सि॒ सह॑सा॒ सह॑न्ते॒ रेज॑ते अग्ने पृथि॒वी म॒खेभ्यः॑ ॥

हे अग्ने, स्तुती करणाऱ्यासाठी आणि वेगवान, स्वबलशाली मरुतांसाठी तेजस्वी स्तोत्र आण. आपल्या बलाने शक्तींवर विजय मिळवणाऱ्यांच्या यज्ञांत पृथ्वी थरथरते.

6.66.10

त्विषी॑मन्तो अध्व॒रस्ये॑व दि॒द्युत्तृ॑षु॒च्यव॑सो जु॒ह्वो॑ नाग्नेः ।
अ॒र्चत्र॑यो॒ धुन॑यो॒ न वी॒रा भ्राज॑ज्जन्मानो म॒रुतो॒ अधृ॑ष्टाः ॥

यज्ञाच्या तेजासारखे, वेगवान मनाचे, अग्नीला आहुती देणाऱ्यांसारखे, गाऊन कंप देणारे, वीरांसारखे, तेजस्वी जन्माचे, अजेय मरुत.

6.66.11

तं वृ॒धन्तं॒ मारु॑तं॒ भ्राज॑दृष्टिं रु॒द्रस्य॑ सू॒नुं ह॒वसा वि॑वासे ।
दि॒वः शर्धा॑य॒ शुच॑यो मनी॒षा गि॒रयो॒ नाप॑ उ॒ग्रा अ॑स्पृध्रन् ॥

वाढणाऱ्या, मरुत, तेजस्वी दृष्टीच्या, रुद्राच्या पुत्राला मी आवाहनाने बोलावतो. दिव्य बलासाठी तेजस्वी विचार; पर्वतांसारखे, उग्र जल थरथरले.