Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 9.74

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.74.1

शिशु॒र्न जा॒तोऽव॑ चक्रद॒द्वने॒ स्व॑र्यद्वा॒ज्य॑रु॒षः सिषा॑सति ।
दि॒वो रेत॑सा सचते पयो॒वृधा॒ तमी॑महे सुम॒ती शर्म॑ स॒प्रथः॑ ॥

ଶିଶୁ ପରି ଜାତ ସୋମ ବନରେ ଡାକେ, ଯେତେବେଳେ ବଳବାନ ଲାଲ ସୋମ ସ୍ୱର୍ଗ ଜିତିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଦ୍ୟୁଲୋକର ବୀଜ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ, ଦୁଗ୍ଧ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେ ସୋମକୁ ଆମେ ଶୁଭ କୃପା ଓ ବିସ୍ତୃତ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ।

9.74.2

दि॒वो य स्क॒म्भो ध॒रुणः॒ स्वा॑तत॒ आपू॑र्णो अं॒शुः प॒र्येति॑ वि॒श्वतः॑ ।
सेमे म॒ही रोद॑सी यक्षदा॒वृता॑ समीची॒ने दा॑धार॒ समिषः॑ क॒विः ॥

ଦ୍ୟୁଲୋକର ସ୍ତମ୍ଭ, ଆଧାର ଦେଉଥିବା, ନିଜେ ବିସ୍ତାରିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ଭରପୂର — ସେହି କିରଣ ସବୁଆଡ଼େ ଘୂରେ। ସେ ଏହି ବିଶାଳ ଦୁଇ ଲୋକକୁ — ଘେରା ଓ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା — ପୂଜା କରନ୍ତୁ; ସେ କବି ଖାଦ୍ୟସବୁ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ଧାରଣ କରନ୍ତି।

9.74.3

महि॒ प्सरः॒ सुकृ॑तं सो॒म्यं मधू॒र्वी गव्यू॑ति॒रदि॑तेर्ऋ॒तं य॒ते ।
ईशे॒ यो वृ॒ष्टेरि॒त उ॒स्रियो॒ वृषा॒पां ने॒ता य इ॒तऊ॑तिर्ऋ॒ग्मियः॑ ॥

ବଡ଼ ପ୍ରବାହ, ସୁନିର୍ମିତ, ସୋମର, ମଧୁର, ବିସ୍ତୃତ — ଗାଈମାନଙ୍କର ପଥ, ଅଦିତିର ଅସୀମ ମୁକ୍ତି, ଋତ — ବିସ୍ତାରକାରୀଙ୍କୁ ଦିଏ। ବର୍ଷା ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା, ଏଠାରୁ ଜଳର ବୃଷଭ, ନେତା — ଆମର ରକ୍ଷକ ରୂପେ, ସ୍ତୁତିରେ ପୂଜିତ।

9.74.4

आ॒त्म॒न्वन्नभो॑ दुह्यते घृ॒तं पय॑ ऋ॒तस्य॒ नाभि॑र॒मृतं॒ वि जा॑यते ।
स॒मी॒ची॒नाः सु॒दान॑वः प्रीणन्ति॒ तं नरो॑ हि॒तमव॑ मेहन्ति॒ पेर॑वः ॥

ନିଜ ପ୍ରାଣ ଥିବା ଆକାଶ ଦୁହାଯାଏ — ଘୃତ ଓ ଦୁଗ୍ଧ। ଋତର ନାଭି ଅମରତ୍ୱ ରୂପେ ଜନ୍ମେ। ସୁସମନ୍ୱିତ ଦାତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି; ହେ ମନୁଷ୍ୟଗଣ, ସେମାନେ ସେହି ହିତକାରୀ ଉପରେ ସିଞ୍ଚନ କରନ୍ତି — ପୋଷକ ଓ ରକ୍ଷକ।

9.74.5

अरा॑वीद॒ंशुः सच॑मान ऊ॒र्मिणा॑ देवा॒व्यं॑ मनु॑षे पिन्वति॒ त्वच॑म् ।
दधा॑ति॒ गर्भ॒मदि॑तेरु॒पस्थ॒~आ येन॑ तो॒कं च॒ तन॑यं च॒ धाम॑हे ॥

ରସର ବିନ୍ଦୁ ଗର୍ଜନ କରେ, ତରଙ୍ଗ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ; ସେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଚର୍ମକୁ ଫୁଲାଏ। ଅଦିତିର କୋଳରେ ଗର୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ସନ୍ତାନ ଓ ପୁତ୍ର ଧାରଣ କରୁ।

9.74.6

स॒हस्र॑धा॒रेऽव॒ ता अ॑स॒श्चत॑स्तृ॒तीये॑ सन्तु॒ रज॑सि प्र॒जाव॑तीः ।
चत॑स्रो॒ नाभो॒ निहि॑ता अ॒वो दि॒वो ह॒विर्भ॑रन्त्य॒मृतं॑ घृत॒श्चुतः॑ ॥

ହଜାର ଧାରାବିଶିଷ୍ଟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ତଳେ ନ ପଡ଼ି ଅକ୍ଷୟ ରହନ୍ତୁ; ତୃତୀୟ ଆକାଶ-କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନେ ସନ୍ତାନବତୀ ହୁଅନ୍ତୁ। ଚାରି ନାଭି ତଳେ ସ୍ଥାପିତ; ସେମାନେ ଦ୍ୟୁଲୋକର ହବିଃ, ଘୃତ ଝରୁଥିବା ଅମରତ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

9.74.7

श्वे॒तं रू॒पं कृ॑णुते॒ यत्सिषा॑सति॒ सोमो॑ मी॒ढ्वाँ असु॑रो वेद॒ भूम॑नः ।
धि॒या शमी॑ सचते॒ सेम॒भि प्र॒वद्दि॒वस्कव॑न्ध॒मव॑ दर्षदु॒द्रिण॑म् ॥

ସୋମ ଧଳା ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ବଳବାନ ଅସୁର ନିଜ ମହିମାର ବିସ୍ତାର ଜାଣନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧି ଓ ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ସେ ତାହା ଲାଭ କରନ୍ତି; ସ୍ୱର୍ଗ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ସେ ମୁଣ୍ଡହୀନ ମେଘ-ଦେହକୁ ତଳକୁ ଚିରିଦେଉ।

9.74.8

अध॑ श्वे॒तं क॒लशं॒ गोभि॑र॒क्तं कार्ष्म॒न्ना वा॒ज्य॑क्रमीत्सस॒वान् ।
आ हि॑न्विरे॒ मन॑सा देव॒यन्तः॑ क॒क्षीव॑ते श॒तहि॑माय॒ गोना॑म् ॥

ତା'ପରେ ଗାଈ ଦୁଗ୍ଧରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ଧଳା କଳସରେ, କାର୍ଷ୍ମନରେ ବେଗବାନ ସୋମ ବିଜୟ ଲାଭ କରି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଦେବତାଙ୍କୁ କାମନା କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ମନ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଢାଳନ୍ତି; କକ୍ଷୀବନ୍ତ ଓ ଶତହିମ ପାଇଁ, ଗାଈ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ନିମନ୍ତେ।

9.74.9

अ॒द्भिः सो॑म पपृचा॒नस्य॑ ते॒ रसोऽव्यो॒ वारं॒ वि प॑वमान धावति ।
स मृ॒ज्यमा॑नः क॒विभि॑र्मदिन्तम॒ स्वद॒स्वेन्द्रा॑य पवमान पी॒तये॑ ॥

ହେ ସୋମ, ଜଳ ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ତୁମର ରସ ମେଷ-ଚାଳନୀ ଦେଇ ବେଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ହେ ପବମାନ, କବିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ସେ, ହେ ଅତି ଉଲ୍ଲାସକ, ମଧୁର ହୁଅ; ହେ ପବମାନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ।