ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 9.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.74.1
शिशु॒र्न जा॒तोऽव॑ चक्रद॒द्वने॒ स्व॑र्यद्वा॒ज्य॑रु॒षः सिषा॑सति ।
दि॒वो रेत॑सा सचते पयो॒वृधा॒ तमी॑महे सुम॒ती शर्म॑ स॒प्रथः॑ ॥
ਬਾਲਕ ਵਾਂਗ ਜੰਮਿਆ ਸੋਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬਲਵਾਨ ਲਾਲ ਸੋਮ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਊਲੋਕ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਦੁੱਧ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸੋਮ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸ਼ੁਭ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਾਂ।
9.74.2
दि॒वो य स्क॒म्भो ध॒रुणः॒ स्वा॑तत॒ आपू॑र्णो अं॒शुः प॒र्येति॑ वि॒श्वतः॑ ।
सेमे म॒ही रोद॑सी यक्षदा॒वृता॑ समीची॒ने दा॑धार॒ समिषः॑ क॒विः ॥
ਦਿਊਲੋਕ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ, ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਪ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਿਆ — ਉਹ ਕਿਰਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ — ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਿਲੇ ਹੋਏ — ਪੂਜੇ; ਉਹ ਕਵੀ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਕੱਠਿਆਂ ਧਾਰਦਾ ਹੈ।
9.74.3
महि॒ प्सरः॒ सुकृ॑तं सो॒म्यं मधू॒र्वी गव्यू॑ति॒रदि॑तेर्ऋ॒तं य॒ते ।
ईशे॒ यो वृ॒ष्टेरि॒त उ॒स्रियो॒ वृषा॒पां ने॒ता य इ॒तऊ॑तिर्ऋ॒ग्मियः॑ ॥
ਵੱਡਾ ਵਹਾਅ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਮ ਦਾ, ਮਿੱਠਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ — ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ, ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਰਿਤ — ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਖਾ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੱਥੋਂ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਬਲਦ, ਨੇਤਾ — ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ, ਸ੍ਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
9.74.4
आ॒त्म॒न्वन्नभो॑ दुह्यते घृ॒तं पय॑ ऋ॒तस्य॒ नाभि॑र॒मृतं॒ वि जा॑यते ।
स॒मी॒ची॒नाः सु॒दान॑वः प्रीणन्ति॒ तं नरो॑ हि॒तमव॑ मेहन्ति॒ पेर॑वः ॥
ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵਾਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਦੋਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਘਿਉ ਅਤੇ ਦੁੱਧ। ਰਿਤ ਦੀ ਨਾਭੀ ਅਮਰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮਦੀ ਹੈ। ਸੁਮੇਲ ਵਾਲੇ ਦਾਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ, ਉਹ ਉਸ ਹਿਤਕਾਰੀ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਦੇ ਹਨ — ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਅਕ।
9.74.5
अरा॑वीद॒ंशुः सच॑मान ऊ॒र्मिणा॑ देवा॒व्यं॑ मनु॑षे पिन्वति॒ त्वच॑म् ।
दधा॑ति॒ गर्भ॒मदि॑तेरु॒पस्थ॒~आ येन॑ तो॒कं च॒ तन॑यं च॒ धाम॑हे ॥
ਰਸ ਦੀ ਬੂੰਦ ਗਰਜਦੀ ਹੈ, ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਫੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਿਤੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਧਾਰੀਏ।
9.74.6
स॒हस्र॑धा॒रेऽव॒ ता अ॑स॒श्चत॑स्तृ॒तीये॑ सन्तु॒ रज॑सि प्र॒जाव॑तीः ।
चत॑स्रो॒ नाभो॒ निहि॑ता अ॒वो दि॒वो ह॒विर्भ॑रन्त्य॒मृतं॑ घृत॒श्चुतः॑ ॥
ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਨਾ ਰੁਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ; ਤੀਜੇ ਆਕਾਸ਼-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ। ਚਾਰ ਨਾਭੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਟਿਕਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਦਿਊਲੋਕ ਦੀ ਆਹੂਤੀ, ਘਿਉ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
9.74.7
श्वे॒तं रू॒पं कृ॑णुते॒ यत्सिषा॑सति॒ सोमो॑ मी॒ढ्वाँ असु॑रो वेद॒ भूम॑नः ।
धि॒या शमी॑ सचते॒ सेम॒भि प्र॒वद्दि॒वस्कव॑न्ध॒मव॑ दर्षदु॒द्रिण॑म् ॥
ਜਦੋਂ ਸੋਮ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਬਲਵਾਨ ਅਸੁਰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ-ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦਾ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਮੇਘ-ਧੜ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਪਾੜੇ।
9.74.8
अध॑ श्वे॒तं क॒लशं॒ गोभि॑र॒क्तं कार्ष्म॒न्ना वा॒ज्य॑क्रमीत्सस॒वान् ।
आ हि॑न्विरे॒ मन॑सा देव॒यन्तः॑ क॒क्षीव॑ते श॒तहि॑माय॒ गोना॑म् ॥
ਤਦ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਚਿੱਟੇ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਸ਼ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੇਗਵਾਨ ਸੋਮ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਉਂਡੇਲਦੇ ਹਨ; ਕਕਸ਼ੀਵਤ ਲਈ ਅਤੇ ਸ਼ਤਹਿਮ ਲਈ, ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ।
9.74.9
अ॒द्भिः सो॑म पपृचा॒नस्य॑ ते॒ रसोऽव्यो॒ वारं॒ वि प॑वमान धावति ।
स मृ॒ज्यमा॑नः क॒विभि॑र्मदिन्तम॒ स्वद॒स्वेन्द्रा॑य पवमान पी॒तये॑ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਤੇਰਾ ਰਸ ਭੇਡ ਦੀ ਛਾਨੀ ਰਾਹੀਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਕਵੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਉਹ, ਹੇ ਅਤਿ ਉਲਾਸਕ, ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਵਗ; ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੀਣ ਲਈ।