Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 9.87

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

9.87.1

प्र तु द्र॑व॒ परि॒ कोशं॒ नि षी॑द॒ नृभिः॑ पुना॒नो अ॒भि वाज॑मर्ष ।
अश्वं॒ न त्वा॑ वा॒जिनं॑ म॒र्जय॒न्तोऽछा॑ ब॒र्ही र॑श॒नाभि॑र्नयन्ति ॥

हे सोमा, वाहत ये; कलशाभोवती बस. माणसांनी शुद्ध होत बलाकडे धाव. बलवान घोड्याप्रमाणे तुला आनंदवत ते लगामाने दर्भाकडे नेतात.

9.87.2

स्वा॒यु॒धः प॑वते दे॒व इन्दु॑रशस्ति॒हा वृ॒जनं॒ रक्ष॑माणः ।
पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता सु॒दक्षो॑ विष्ट॒म्भो दि॒वो ध॒रुणः॑ पृथि॒व्याः ॥

उत्तम आयुधे असलेला देव सोम वाहतो; शत्रूंचा संहारक, दुर्गाचे रक्षण करणारा. तो देवांचा पिता, उत्पन्नकर्ता, कुशल आहे; द्युलोक व पृथ्वी धारण करणारा आधार.

9.87.3

ऋषि॒र्विप्रः॑ पुरए॒ता जना॑नामृ॒भुर्धीर॑ उ॒शना॒ काव्ये॑न ।
स चि॑द्विवेद॒ निहि॑तं॒ यदा॑सामपी॒च्यं॑ गुह्यं॒ नाम॒ गोना॑म् ॥

ऋषी, विप्र, लोकांचा पुढारी, ऋभू, धीर उशना काव्याने युक्त आहे. यांत दडलेले ते गुप्त नाव त्यालाच कळले—गायींचे अगम्य, रहस्यमय नाव.

9.87.4

ए॒ष स्य ते॒ मधु॑माँ इन्द्र॒ सोमो॒ वृषा॒ वृष्णे॒ परि॑ प॒वित्रे॑ अक्षाः ।
स॒ह॒स्र॒साः श॑त॒सा भू॑रि॒दावा॑ शश्वत्त॒मं ब॒र्हिरा वा॒ज्य॑स्थात् ॥

तुझा हा मधुर सोम, हे इंद्रा, वृषभा, वृषभरूप तुझ्यासाठी पवित्रात वाहिला आहे. हजार व शंभर देणारा, विपुल देणारा, हा बलवान सदैव प्राचीन दर्भावर विराजला.

9.87.5

ए॒ते सोमा॑ अ॒भि ग॒व्या स॒हस्रा॑ म॒हे वाजा॑या॒मृता॑य॒ श्रवां॑सि ।
प॒वित्रे॑भिः॒ पव॑माना असृग्रञ्श्रव॒स्यवो॒ न पृ॑त॒नाजो॒ अत्याः॑ ॥

हे सोम गायींसाठी सहस्रपटीने, महान बल व अमरत्वासाठी स्तुती आहेत. गाळण्यांनी पवित्र होऊन ते वाहिले—कीर्ती इच्छिणाऱ्या योद्ध्यांप्रमाणे, युद्धजयी घोड्यांप्रमाणे.

9.87.6

परि॒ हि ष्मा॑ पुरुहू॒तो जना॑नां॒ विश्वास॑र॒द्भोज॑ना पू॒यमा॑नः ।
अथा भ॑र श्येनभृत॒ प्रयां॑सि र॒यिं तुञ्जा॑नो अ॒भि वाज॑मर्ष ॥

अनेकांनी आवाहिलेला, पवित्र होत असलेला सोम लोकांच्या सर्व भोगांकडे खरोखर धावला. म्हणून हे श्येनाने आणलेल्या, विपुल देणग्या आण; संपत्तीसाठी प्रयत्न करीत बलाकडे धाव.

9.87.7

ए॒ष सु॑वा॒नः परि॒ सोमः॑ प॒वित्रे॒ सर्गो॒ न सृ॒ष्टो अ॑दधाव॒दर्वा॑ ।
ति॒ग्मे शिशा॑नो महि॒षो न शृङ्गे॒ गा ग॒व्यन्न॒भि शूरो॒ न सत्वा॑ ॥

पिळलेला हा सोम गाळणीतून वाहिला, सोडलेल्या वेगवान अश्वासारखा धावला. तीक्ष्ण शिंगे धारदार करणाऱ्या रेड्यासारखा, गायींकडे धावणाऱ्या वीरासारखा बलाने.

9.87.8

ए॒षा य॑यौ पर॒माद॒न्तरद्रेः॒ कूचि॑त्स॒तीरू॒र्वे गा वि॑वेद ।
दि॒वो न वि॒द्युत्स्त॒नय॑न्त्य॒भ्रैः सोम॑स्य ते पवत इन्द्र॒ धारा॑ ॥

ही धार उंच दगडाच्या मधून बाहेर पडली, विस्तीर्ण ठिकाणी गायी शोधून काढल्या. आकाशातील वीज मेघांसह गर्जते तसे, हे इंद्रा, सोमाच्या तुझ्या धारा वाहतात.

9.87.9

उ॒त स्म॑ रा॒शिं परि॑ यासि॒ गोना॒मिन्द्रे॑ण सोम स॒रथं॑ पुना॒नः ।
पू॒र्वीरिषो॑ बृह॒तीर्जी॑रदानो॒ शिक्षा॑ शचीव॒स्तव॒ ता उ॑प॒ष्टुत् ॥

आणि तू गायींच्या राशीभोवती फिरतोस. हे सोमा, इंद्रासह सोबती होऊन, शुद्ध होत, हे दीर्घायुष्य देणाऱ्या, हे बलवान, पूर्वीची महान पोषणे आम्हांस दे; तुझी ती सेवा (आम्हांस लाभो).