Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 3.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.1.1
अथ तृतीयोध्यायः ॥
(अश्वलब्राह्मणम्)
जनको ह वैदेहो बहुदक्षिणेन यज्ञेनेजे ।
तत्र ह कुरुपञ्चालानां ब्राह्मणा अभिसमेता बभूवुः ।
तस्य ह जनकस्य वैदेहस्य विजिज्ञासा बभूव कः स्विदेषां ब्राह्मणानामनूचानतम इति ।
स ह गवां सहस्रमवरुरोध ।
दशदश पादा एकैकस्याः शृङ्गयोराबद्धा बभूवुः ॥ ३.१.१ ॥
Ahora el tercer capítulo. (El Brāhmaṇa de Aśvala) El rey Janaka de Videha celebró un sacrificio con abundantes ofrendas. Allí se reunieron los brahmanes de los Kuru y los Pañcāla. Entonces surgió en el rey Janaka de Videha el deseo de saber cuál de estos brahmanes era el más versado en el Veda. Hizo encerrar mil vacas. En los cuernos de cada vaca se habían atado diez puntas cada uno.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.2
तान् होवाच ब्राह्मणा भगवन्तो यो वो ब्रह्मिष्ठः स एता गा उदजतामिति ।
ते ह ब्राह्मणा न दधृषुः ।
अथ ह याज्ञवल्क्यः स्वमेव ब्रह्मचारिणमुवाच एताः सौम्योदज सामश्रवा३ इति ।
ता होदाचकार ।
ते ह ब्राह्मणाश्चुक्रुधुः कथं नु नो ब्रह्मिष्ठो ब्रुवीतेति ।
अथ ह जनकस्य वैदेहस्य होताश्वलो बभूव ।
स हैनं पप्रच्छ त्वं नु खलु नो याज्ञवल्क्य ब्रह्मिष्ठोऽसी३ इति ।
स होवाच नमो वयं ब्रह्मिष्ठाय कुर्मो गोकामा एव वयं स्म इति ।
तं ह तत एव प्रष्टुं दध्रे होताश्वलः ॥ ३.१.२ ॥
Les dijo: «Venerables brahmanes, quien de vosotros sea el más versado en brahman, que arree estas vacas.» Los brahmanes no se atrevieron. Entonces Yājñavalkya dijo a su propio discípulo: «Arréalas, amable Sāmaśravas.» Él las arreó. Los brahmanes se enfurecieron: «¿Cómo se atreve a decir que es el más sabio entre nosotros?» Entonces Aśvala, el sacerdote hotṛ de Janaka de Videha, le preguntó: «Yājñavalkya, ¿eres tú el más versado en brahman entre nosotros?» Él respondió: «Nos inclinamos ante quien conoce brahman; nosotros solo deseamos vacas.» Entonces el sacerdote Aśvala resolvió interrogarlo directamente.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.3
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं मृत्युनाप्तं सर्वं मृत्युनाभिपन्नं केन यजमानो मृत्योराप्तिमतिमुच्यत इति ।
होत्रर्त्विजाग्निना वाचा ।
वाग्वै यज्ञस्य होता ।
तद्येयं वाक्सोऽयमग्निः स होता सा मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ ३.१.३ ॥
Yājñavalkya, todo esto está envuelto por la muerte, todo está atrapado por la muerte: ¿por qué medio el sacrificador supera ese cerco de la muerte y se libera? El sacerdote hotṛ respondió: por el fuego, por la palabra. La palabra es el hotṛ del sacrificio. Lo que es esta palabra es este fuego, y ese es el hotṛ; eso es la liberación, eso es la liberación completa.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.4
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वमहोरात्राभ्यामाप्तं सर्वमहोरात्राभ्यामभिपन्नं केन यजमानोऽहोरात्रयोराप्तिमतिमुच्यत इति ।
अध्वर्युणर्त्विजा चक्षुषादित्येन ।
चक्षुर्वै यज्ञस्याध्वर्युः ।
तद्यदिदं चक्षुः सोऽसावादित्यः ।
सोऽध्वर्युः सा मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ ३.१.४ ॥
Yājñavalkya, todo esto está envuelto por el día y la noche, todo está atrapado por el día y la noche: ¿por qué medio el sacrificador supera ese cerco del día y la noche y se libera? El sacerdote adhvaryu respondió: por el ojo, por el sol. El ojo es el adhvaryu del sacrificio. Lo que es este ojo es aquel sol, y él es el adhvaryu; eso es la liberación, eso es la liberación completa.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.5
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यामाप्तं सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यामभिपन्नं केन यजमानः पूर्वपक्षापरपक्षयोराप्तिमतिमुच्यत इति ।
उद्गात्रर्त्विजा वयुना प्राणेन ।
प्राणो वै यज्ञस्योद्गाता ।
तद्योऽयं प्राणः स वायुः स उद्गाता ।
स मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ ३.१.५ ॥
Yājñavalkya, todo esto está envuelto por las quincenas creciente y menguante, todo está atrapado por ellas: ¿por qué medio el sacrificador supera ese cerco de las dos quincenas y se libera? El sacerdote udgātṛ respondió: por el vayu, por el aliento. El aliento es el udgātṛ del sacrificio. Lo que es este aliento es este viento, y él es el udgātṛ; eso es la liberación, eso es la liberación completa.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.6
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदमन्तरिक्षमनारम्बणमिव केनाक्रमेण यजमानः स्वर्गं लोकमाक्रमत इति ।
ब्रह्मणर्त्विजा मनसा चन्द्रेण ।
मनो वै यज्ञस्य ब्रह्मा ।
तद्यदिदं मनः सोऽसौ चन्द्रः स ब्रह्मा स मुक्तिः सातिमुक्तिरित्यतिमोक्षा ।
अथ संपदः ॥ ३.१.६ ॥
Yājñavalkya dijo: «Este espacio intermedio, que es como si no tuviera apoyo, ¿por qué paso asciende el sacrificador al mundo del cielo?». Por el sacerdote brahmán, por el sacerdote, por la mente, por la luna. La mente es el brahmán del sacrificio. Lo que es esta mente, eso es aquella luna, eso es el brahmán, eso es la liberación, eso es la liberación suprema; así las grandes liberaciones. Ahora las prosperidades.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.7
याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिरयमद्यर्ग्भिर्होतास्मिन् यज्ञे करिष्यतीति ।
तिसृभिरिति ।
कतमास्तास्तिस्र इति ।
पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया ।
किं ताभिर्जयतीति ।
यत्किञ्चेदं प्राणभृदिति ॥ ३.१.७ ॥
Yājñavalkya dijo: «¿Con cuántas estrofas actuará hoy el hotar en este sacrificio?». «Con tres». «¿Cuáles son esas tres?». «La recitación preliminar, la estrofa de ofrenda, y la estrofa de alabanza como tercera». «¿Qué se gana con ellas?». «Todo lo que existe que posee aliento».
Bṛhadāraṇyaka 3.1.8
याज्ञवल्क्येति होवाच कत्ययमद्याध्वर्युरस्मिन् यज्ञ आहुतीर्होष्यतीति ।
तिस्र इति ।
कतमास्तास्तिस्र इति ।
या हुता उज्ज्वलन्ति या हुता अतिनेदन्ति या हुता अधिशेरते ।
किं ताभिर्जयतीति ।
या हुता उज्ज्वलन्ति देवलोकमेव ताभिर्जयति ।
दीप्यत इव हि देवलोको ।
या हुता अतिनेदन्ते पितृलोकमेव ताभिर्जयति ।
अतीव हि पितृलोकः ।
या हुता अधिशेरते मनुष्यलोकमेव ताभिर्जयत्यि ।
अध इव हि मनुष्यलोकः ॥ ३.१.८ ॥
Yājñavalkya dijo: «¿Cuántas ofrendas hará hoy el adhvaryu en este sacrificio?». «Tres». «¿Cuáles son esas tres?». «Las que arden al ser ofrecidas, las que se extienden hacia arriba al ser ofrecidas, y las que yacen abajo al ser ofrecidas». «¿Qué se gana con ellas?». «Con las que arden al ser ofrecidas se gana el mundo de los dioses, pues el mundo de los dioses es como si resplandeciera. Con las que se extienden hacia arriba se gana el mundo de los padres, pues el mundo de los padres está muy arriba. Con las que yacen abajo se gana el mundo humano, pues el mundo humano está como abajo».
Bṛhadāraṇyaka 3.1.9
याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिरयमद्य ब्रह्मा यज्ञं दक्षिणतो देवताभिर्गोपायतीति ।
एकयेति ।
कतमा सैकेति ।
मन एवेति ।
अनन्तं वै मनोऽनन्ता विश्वे देवाः ।
अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ३.१.९ ॥
Yājñavalkya dijo: «¿Con cuántas protege hoy el brahmán el sacrificio por el lado sur, junto con los dioses?». «Con una». «¿Cuál es esa una?». «La mente, en efecto». «La mente es ciertamente infinita, y todos los Viśve Devāḥ son infinitos. Por lo que es infinito, gana el mundo».
Bṛhadāraṇyaka 3.1.10
याज्ञवल्क्येति होवाच कत्ययमद्योद्गातास्मिन् यज्ञे स्तोत्रियाः स्तोष्यतीति ।
तिस्र इति ।
कतमास्तास्तिस्र इति ।
पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया ।
कतमास्ताः ।
या अध्यात्ममिति ।
प्राण एव पुरोनुवाक्यापानो याज्या व्यानः शस्या ।
किं ताभिर्जयतीति ।
पृथिवीलोकमेव पुरोनुवाक्यया जयत्यन्तरिक्षलोकं याज्यया द्युलोकं शस्यया ।
ततो ह होताश्वल उपरराम ॥ ३.१.१० ॥
Yājñavalkya dijo: «¿Cuántos versos de alabanza (stotriya) cantará hoy el udgātar en este sacrificio?». «Tres». «¿Cuáles son esos tres?». «La recitación previa (purono-anuvākyā), la ofrenda (yājyā) y la tercera, el verso recitado (śasyā)». «¿Cuáles son los que pertenecen al yo (adhyātma)?». «El aliento (prāṇa) es la recitación previa, el aliento descendente (apāna) es la ofrenda, el aliento difuso (vyāna) es el verso recitado». «¿Qué se gana con ellos?». «Con la recitación previa se gana el mundo terrenal, con la ofrenda el mundo atmosférico, con el verso recitado el mundo celeste». Entonces el hotar Āśvala guardó silencio.