Upaniṣaden · Bṛhadāraṇyaka 3.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.1.1
अथ तृतीयोध्यायः ॥
(अश्वलब्राह्मणम्)
जनको ह वैदेहो बहुदक्षिणेन यज्ञेनेजे ।
तत्र ह कुरुपञ्चालानां ब्राह्मणा अभिसमेता बभूवुः ।
तस्य ह जनकस्य वैदेहस्य विजिज्ञासा बभूव कः स्विदेषां ब्राह्मणानामनूचानतम इति ।
स ह गवां सहस्रमवरुरोध ।
दशदश पादा एकैकस्याः शृङ्गयोराबद्धा बभूवुः ॥ ३.१.१ ॥
Nun das dritte Kapitel. (Das Aśvala-Brāhmaṇa) König Janaka von Videha vollzog ein Opfer mit reichen Gaben. Dort versammelten sich die Brahmanen der Kuru und Pañcāla. Da erwachte im König Janaka von Videha der Wunsch zu wissen, wer unter diesen Brahmanen der kundigste im Veda sei. Er ließ tausend Kühe absondern. An den Hörnern jeder Kuh waren zehn Spitzen befestigt.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.2
तान् होवाच ब्राह्मणा भगवन्तो यो वो ब्रह्मिष्ठः स एता गा उदजतामिति ।
ते ह ब्राह्मणा न दधृषुः ।
अथ ह याज्ञवल्क्यः स्वमेव ब्रह्मचारिणमुवाच एताः सौम्योदज सामश्रवा३ इति ।
ता होदाचकार ।
ते ह ब्राह्मणाश्चुक्रुधुः कथं नु नो ब्रह्मिष्ठो ब्रुवीतेति ।
अथ ह जनकस्य वैदेहस्य होताश्वलो बभूव ।
स हैनं पप्रच्छ त्वं नु खलु नो याज्ञवल्क्य ब्रह्मिष्ठोऽसी३ इति ।
स होवाच नमो वयं ब्रह्मिष्ठाय कुर्मो गोकामा एव वयं स्म इति ।
तं ह तत एव प्रष्टुं दध्रे होताश्वलः ॥ ३.१.२ ॥
Er sprach zu ihnen: »Verehrte Brahmanen, wer von euch am meisten in brahman bewandert ist, der möge diese Kühe forttreiben.« Die Brahmanen wagten es nicht. Da sprach Yājñavalkya zu seinem eigenen Schüler: »Treibe sie fort, sanfter Sāmaśravas.« Er trieb sie fort. Die Brahmanen wurden zornig: »Wie kann er sagen, er sei der Kundigste unter uns?« Da fragte ihn Aśvala, der Hotṛ-Priester des Janaka von Videha: »Yājñavalkya, bist du unter uns der in brahman Kundigste?« Er antwortete: »Wir verneigen uns vor dem Kenner brahmans; wir begehren nur Kühe.« Da beschloss der Priester Aśvala, ihn selbst zu befragen.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.3
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं मृत्युनाप्तं सर्वं मृत्युनाभिपन्नं केन यजमानो मृत्योराप्तिमतिमुच्यत इति ।
होत्रर्त्विजाग्निना वाचा ।
वाग्वै यज्ञस्य होता ।
तद्येयं वाक्सोऽयमग्निः स होता सा मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ ३.१.३ ॥
Yājñavalkya, all dies ist vom Tod umfangen, alles ist vom Tod ergriffen: Wodurch überschreitet der Opferherr diese Umfassung des Todes und wird frei? Der Hotṛ-Priester antwortete: Durch das Feuer, durch die Rede. Die Rede ist der Hotṛ des Opfers. Was diese Rede ist, das ist dieses Feuer, und das ist der Hotṛ; das ist Befreiung, das ist vollkommene Befreiung.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.4
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वमहोरात्राभ्यामाप्तं सर्वमहोरात्राभ्यामभिपन्नं केन यजमानोऽहोरात्रयोराप्तिमतिमुच्यत इति ।
अध्वर्युणर्त्विजा चक्षुषादित्येन ।
चक्षुर्वै यज्ञस्याध्वर्युः ।
तद्यदिदं चक्षुः सोऽसावादित्यः ।
सोऽध्वर्युः सा मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ ३.१.४ ॥
Yājñavalkya, all dies ist von Tag und Nacht umfangen, alles ist von Tag und Nacht ergriffen: Wodurch überschreitet der Opferherr diese Umfassung von Tag und Nacht und wird frei? Der Adhvaryu-Priester antwortete: Durch das Auge, durch die Sonne. Das Auge ist der Adhvaryu des Opfers. Was dieses Auge ist, das ist jene Sonne dort, und sie ist der Adhvaryu; das ist Befreiung, das ist vollkommene Befreiung.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.5
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यामाप्तं सर्वं पूर्वपक्षापरपक्षाभ्यामभिपन्नं केन यजमानः पूर्वपक्षापरपक्षयोराप्तिमतिमुच्यत इति ।
उद्गात्रर्त्विजा वयुना प्राणेन ।
प्राणो वै यज्ञस्योद्गाता ।
तद्योऽयं प्राणः स वायुः स उद्गाता ।
स मुक्तिः सातिमुक्तिः ॥ ३.१.५ ॥
Yājñavalkya, all dies ist von den zunehmenden und abnehmenden Mondhälften umfangen, alles ist von ihnen ergriffen: Wodurch überschreitet der Opferherr diese Umfassung der beiden Mondhälften und wird frei? Der Udgātṛ-Priester antwortete: Durch vayu, durch den Atem. Der Atem ist der Udgātṛ des Opfers. Was dieser Atem ist, das ist dieser Wind, und er ist der Udgātṛ; das ist Befreiung, das ist vollkommene Befreiung.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.6
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदमन्तरिक्षमनारम्बणमिव केनाक्रमेण यजमानः स्वर्गं लोकमाक्रमत इति ।
ब्रह्मणर्त्विजा मनसा चन्द्रेण ।
मनो वै यज्ञस्य ब्रह्मा ।
तद्यदिदं मनः सोऽसौ चन्द्रः स ब्रह्मा स मुक्तिः सातिमुक्तिरित्यतिमोक्षा ।
अथ संपदः ॥ ३.१.६ ॥
Yājñavalkya sprach: "Durch welchen Schritt steigt der Opferer in die Welt des Himmels, wenn dieser Luftraum gleichsam ohne Stütze ist?" Durch den brahman-Priester, durch den Priester, durch den Geist, durch den Mond. Der Geist ist das brahman des Opfers. Was dieser Geist ist, das ist jener Mond, das ist das brahman, das ist die Befreiung, das ist die höchste Befreiung; so die großen Befreiungen. Nun die Gedeihlichkeiten.
Bṛhadāraṇyaka 3.1.7
याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिरयमद्यर्ग्भिर्होतास्मिन् यज्ञे करिष्यतीति ।
तिसृभिरिति ।
कतमास्तास्तिस्र इति ।
पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया ।
किं ताभिर्जयतीति ।
यत्किञ्चेदं प्राणभृदिति ॥ ३.१.७ ॥
Yājñavalkya sprach: "Mit wie vielen Versen wird heute der hotar in diesem Opfer verfahren?" "Mit dreien." "Welche sind jene drei?" "Die vorbereitende Rezitation, der Opferspruch und als dritter der Lobspruch." "Was gewinnt man durch sie?" "Alles, was Atem trägt."
Bṛhadāraṇyaka 3.1.8
याज्ञवल्क्येति होवाच कत्ययमद्याध्वर्युरस्मिन् यज्ञ आहुतीर्होष्यतीति ।
तिस्र इति ।
कतमास्तास्तिस्र इति ।
या हुता उज्ज्वलन्ति या हुता अतिनेदन्ति या हुता अधिशेरते ।
किं ताभिर्जयतीति ।
या हुता उज्ज्वलन्ति देवलोकमेव ताभिर्जयति ।
दीप्यत इव हि देवलोको ।
या हुता अतिनेदन्ते पितृलोकमेव ताभिर्जयति ।
अतीव हि पितृलोकः ।
या हुता अधिशेरते मनुष्यलोकमेव ताभिर्जयत्यि ।
अध इव हि मनुष्यलोकः ॥ ३.१.८ ॥
Yājñavalkya sprach: "Wie viele Spenden wird heute der adhvaryu in diesem Opfer darbringen?" "Drei." "Welche sind jene drei?" "Jene, die aufflammen, wenn sie dargebracht sind; jene, die sich nach oben ausbreiten, wenn sie dargebracht sind; und jene, die liegen bleiben, wenn sie dargebracht sind." "Was gewinnt man durch sie?" "Durch jene, die aufflammen, gewinnt man die Welt der Götter, denn die Welt der Götter ist gleichsam leuchtend. Durch jene, die sich nach oben ausbreiten, gewinnt man die Welt der Väter, denn die Welt der Väter ist weit oben. Durch jene, die liegen bleiben, gewinnt man die Menschenwelt, denn die Menschenwelt ist gleichsam unten."
Bṛhadāraṇyaka 3.1.9
याज्ञवल्क्येति होवाच कतिभिरयमद्य ब्रह्मा यज्ञं दक्षिणतो देवताभिर्गोपायतीति ।
एकयेति ।
कतमा सैकेति ।
मन एवेति ।
अनन्तं वै मनोऽनन्ता विश्वे देवाः ।
अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ३.१.९ ॥
Yājñavalkya sprach: "Mit wie vielen schützt heute der brahman-Priester das Opfer auf der Südseite zusammen mit den Gottheiten?" "Mit einem." "Welches ist jenes eine?" "Der Geist, ja." "Der Geist ist wahrlich unendlich, und alle Viśve Devāḥ sind unendlich. Durch das Unendliche gewinnt er die Welt."
Bṛhadāraṇyaka 3.1.10
याज्ञवल्क्येति होवाच कत्ययमद्योद्गातास्मिन् यज्ञे स्तोत्रियाः स्तोष्यतीति ।
तिस्र इति ।
कतमास्तास्तिस्र इति ।
पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया ।
कतमास्ताः ।
या अध्यात्ममिति ।
प्राण एव पुरोनुवाक्यापानो याज्या व्यानः शस्या ।
किं ताभिर्जयतीति ।
पृथिवीलोकमेव पुरोनुवाक्यया जयत्यन्तरिक्षलोकं याज्यया द्युलोकं शस्यया ।
ततो ह होताश्वल उपरराम ॥ ३.१.१० ॥
Yājñavalkya sprach: »Wie viele Lobverse (stotriya) wird der udgātar heute in diesem Opfer singen?« »Drei.« »Welche sind jene drei?« »Die Vorrezitation (purono-anuvākyā), die Opfergabe (yājyā) und die dritte, der rezitierte Vers (śasyā).« »Welche gehören zum Selbst (adhyātma)?« »Der Atem (prāṇa) ist die Vorrezitation, der abwärts gerichtete Atem (apāna) die Opfergabe, der verteilte Atem (vyāna) der rezitierte Vers.« »Was gewinnt man durch sie?« »Durch die Vorrezitation gewinnt man die Erdenwelt, durch die Opfergabe die Luftwelt, durch den rezitierten Vers die Himmelswelt.« Da schwieg der hotar Āśvala.