Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 5.10

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

Chāndogya 5.10.1

तद्य इत्थं विदुः । ये चेमेऽरण्ये श्रद्धा तप इत्युपासते तेऽर्चिषमभिसम्भवन्त्यर्चिषोऽहरह्न आपूर्यमाणपक्षमापूर्यमाणपक्षाद्यान्षडुदङ्ङेति मासाँस्तान् ॥ ५.१०.१ ॥

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਰਚਿਸ (ਲਾਟ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਲਾਟ ਤੋਂ ਦਿਨ, ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ।

Chāndogya 5.10.2

मासेभ्यः संवत्सरँ संवत्सरादादित्यमादित्याच्चन्द्रमसं चन्द्रमसो विद्युतं तत्पुरुषोऽमानवः स एनान्ब्रह्म गमयत्येष देवयानः पन्था इति ॥ ५.१०.२ ॥

ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਵਤਸਰ ਵੱਲ, ਸੰਵਤਸਰ ਤੋਂ ਆਦਿਤਿਆ ਵੱਲ, ਆਦਿਤਿਆ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ, ਚੰਦਰਮਾ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵੱਲ (ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ)। ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਹੈ; ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਦੇਵਯਾਨ ਮਾਰਗ ਹੈ।

Chāndogya 5.10.3

अथ य इमे ग्राम इष्टापूर्ते दत्तमित्युपासते ते धूममभिसम्भवन्ति धूमाद्रात्रिँ रात्रेरपरपक्षमपरपक्षाद्यान्षड्दक्षिणैति मासाँस्तान्नैते संवत्सरमभिप्राप्नुवन्ति ॥ ५.१०.३ ॥

ਹੁਣ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਟ, ਆਪੂਰਤ, ਦੱਤ (ਯੱਗ, ਪੁੰਨ ਕਰਮ, ਦਾਨ) ਕਹਿ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਤੋਂ ਅਪਰਪੱਖ ਨੂੰ, ਅਪਰਪੱਖ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਨੂੰ (ਜਾਂਦੇ ਹਨ)। ਇਹ ਲੋਕ ਸੰਵਤਸਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।

Chāndogya 5.10.4

मासेभ्यः पितृलोकं पितृलोकादाकाशमाकाशाच्चन्द्रमसमेष सोमो राजा तद्देवानामन्नं तं देवा भक्षयन्ति ॥ ५.१०.४ ॥

ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿਤਰਲੋਕ ਵੱਲ, ਪਿਤਰਲੋਕ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਵੱਲ (ਜਾਂਦੇ ਹਨ)। ਇਹ ਸੋਮ ਹੀ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਨ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

Chāndogya 5.10.5

तस्मिन्यवात्संपातमुषित्वाथैतमेवाध्वानं पुनर्निवर्तन्ते यथेतमाकाशमाकाशाद्वायुं वायुर्भूत्वा धूमो भवति धूमो भूत्वाभ्रं भवति ॥ ५.१०.५ ॥

ਉੱਥੇ ਸੰਪਾਤ (ਬਾਕੀ ਕਰਮਫਲ) ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਸਨ: ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਾਯੂ, ਵਾਯੂ ਹੋ ਕੇ ਧੂੰਆਂ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਧੂੰਆਂ ਹੋ ਕੇ ਬੱਦਲ ਬਣਦੇ ਹਨ।

Chāndogya 5.10.6

अभ्रं भूत्वा मेघो भवति मेघो भूत्वा प्रवर्षति त इह व्रीहियवा ओषधिवनस्पतयस्तिलमाषा इति जायन्तेऽतो वै खलु दुर्निष्प्रपतरं यो यो ह्यन्नमत्ति यो रेतः सिञ्चति तद्भूय एव भवति ॥ ५.१०.६ ॥

ਭਾਫ਼ ਬੱਦਲ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਵਰ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਝੋਨਾ, ਜੌਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਬਨਸਪਤੀਆਂ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਮਾਂਹ ਜੰਮਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੋ ਅੰਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਰੇਤਸ ਸਿੰਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Chāndogya 5.10.7

तद्य इह रमणीयचरणा अभ्याशो ह यत्ते रमणीयां योनिमापद्येरन्ब्राह्मणयोनिं वा क्षत्रिययोनिं वा वैश्ययोनिं वाथ य इह कपूयचरणा अभ्याशो ह यत्ते कपूयां योनिमापद्येरन् श्वयोनिं वा सूकरयोनिं वा चण्डालयोनिं वा ॥ ५.१०.७ ॥

ਇੱਥੇ ਜਿਹੜੇ ਰਮਣੀਕ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਮਣੀਕ ਜੋਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ੱਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ। ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਕਪੂਯ ਆਚਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਿੰਦਤ ਜੋਨੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਕੁੱਤੇ, ਸੂਰ ਜਾਂ ਚਾਂਡਾਲ ਜੋਨੀ ਵਿੱਚ।

Chāndogya 5.10.8

अथैतयोः पथोर्न कतरेण च न तानीमानि क्षुद्राण्यसकृदावर्तीनि भूतानि भवन्ति जायस्व म्रियस्वेत्येतत्तृतीयँस्थानं तेनासौ लोको न सम्पूर्यते तस्माज्जुगुप्सेत तदेष श्लोकः ॥ ५.१०.८ ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਰਾਹੋਂ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਤੁੱਛ ਜੀਵ ਵਾਰ ਵਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ‘ਜੰਮ, ਮਰ’—ਇਹ ਤੀਜੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕ ਭਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਤੋਂ ਘਿਰਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।

Chāndogya 5.10.9

स्तेनो हिरण्यस्य सुरां पिबँश्च गुरोस्तल्पमावसन्ब्रह्महा चैते पतन्ति चत्वारः पञ्चमश्चाचरँस्तैरिति ॥ ५.१०.९ ॥

ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁਰਾ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲੇਟਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ—ਇਹ ਚਾਰੇ ਪਤਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪੰਜਵਾਂ ਉਹ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Chāndogya 5.10.10

अथ ह य एतानेवं पञ्चाग्नीन्वेद न सह तैरप्याचरन्पाप्मना लिप्यते शुद्धः पूतः पुण्यलोको भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ ५.१०.१० ॥

ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਪੰਜ ਅਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਬੜਦਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਲੋਕ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।