उपनिषदे · Chāndogya 5.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 5.3.1
श्वेतकेतुर्हारुणेयः पञ्चालानाँ समितिमेयाय तँ ह प्रवाहणो जैवलिरुवाच कुमारानु त्वाशिषत्पितेत्यनु हि भगव इति ॥ ५.३.१ ॥
आरुणीचा पुत्र श्वेतकेतू पंचालांच्या सभेत गेला. जैवलि प्रवाहणाने त्याला विचारले, 'कुमारा, तुझ्या वडिलांनी तुला उपदेश केला का?' तो म्हणाला, 'होय, भगवन्.'
Chāndogya 5.3.2
वेत्थ यदितोऽधि प्रजाः प्रयन्तीति न भगव इति वेत्थ यथा पुनरावर्तन्त३ इति न भगव इति वेत्थ पथोर्देवयानस्य पितृयाणस्य च व्यावर्तना३ इति न भगव इति ॥ ५.३.२ ॥
'येथून प्रजा कशा जातात हे तुला माहीत आहे का?' 'नाही, भगवन्.' 'त्या पुन्हा कशा परततात हे तुला माहीत आहे का?' 'नाही, भगवन्.' 'देवयान आणि पितृयाण या दोन मार्गांचे वेगळेपण तुला माहीत आहे का?' 'नाही, भगवन्.'
Chāndogya 5.3.3
वेत्थ यथासौ लोको न सम्पूर्यत३ इति न भगव इति वेत्थ यथा पञ्चम्यामाहुतावापः पुरुषवचसो भवन्तीति नैव भगव इति ॥ ५.३.३ ॥
'तो लोक कसा भरत नाही हे तुला माहीत आहे का?' 'नाही, भगवन्.' 'पाचव्या आहुतीत पाणी मनुष्याच्या वाणीचे कसे होते हे तुला माहीत आहे का?' 'नाही, भगवन्.'
Chāndogya 5.3.4
अथानु किमनुशिष्ठोऽवोचथा यो हीमानि न विद्यात्कथँ सोऽनुशिष्टो ब्रुवीतेति स हायस्तः पितुरर्धमेयाय तँ होवाचाननुशिष्य वाव किल मा भगवानब्रवीदनु त्वाशिषमिति ॥ ५.३.४ ॥
'मग तू उपदेश मिळाला असे का म्हणालास? जो हे जाणत नाही तो उपदिष्ट असून कसे बोलू शकेल?' तेव्हा तो दुःखी होऊन वडिलांकडे अर्धवाट गेला. त्याला म्हणाला, 'भगवान मला उपदेश न करताच म्हणाले, मी तुला उपदेश करीन.'
Chāndogya 5.3.5
पञ्च मा राजन्यबन्धुः प्रश्नानप्राक्षीत्तेषां नैकञ्चनाशकं विवक्तुमिति स होवाच यथा मा त्वं तदैतानवदो यथाहमेषां नैकञ्चन वेद यद्यहमिमानवेदिष्यं कथं ते नावक्ष्यमिति ॥ ५.३.५ ॥
क्षत्रिय कुलातील एका बांधवाने मला पाच प्रश्न विचारले, पण त्यांपैकी एकाचेही उत्तर मला देता आले नाही. तो म्हणाला: जसे तू यांना सांगू शकला नसतास, तसाच मीही यांपैकी एकही जाणत नाही. जर मी हे जाणले असते, तर तुला का सांगितले नसते?
Chāndogya 5.3.6
स ह गौतमो राज्ञोऽर्धमेयाय तस्मै ह प्राप्तायार्हाञ्चकार स ह प्रातः सभाग उदेयाय तँ होवाच मानुषस्य भगवन्गौतम वित्तस्य वरं वृणीथा इति स होवाच तवैव राजन्मानुषं वित्तं यामेव कुमारस्यान्ते वाचमभाषथास्तामेव मे ब्रूहीति स ह कृच्छ्री बभूव ॥ ५.३.६ ॥
तेव्हा गौतम राजाकडे अर्ध मार्ग गेले. ते पोहोचताच राजाने त्यांचा सत्कार केला. सकाळी ते सभेत वर गेले. राजा त्यांना म्हणाला: भगवन् गौतम, मानवी धनातील एक वर मागा. गौतम म्हणाले: राजा, मानवी धन तुमचेच राहो; बालकाला तुम्ही शेवटी जे बोललात तेच मला सांगा. ते व्याकूळ झाले.
Chāndogya 5.3.7
तँ ह चिरं वसेत्याज्ञापयाञ्चकार तँ होवाच यथा मा त्वं गौतमावदो यथेयं न प्राक्त्वत्तः पुरा विद्या ब्राह्मणान्गच्छति तस्मादु सर्वेषु लोकेषु क्षत्रस्यैव प्रशासनमभूदिति तस्मै होवाच ॥ ५.३.७ ॥
राजा त्यांना म्हणाला: तुम्ही बराच काळ येथेच राहा. मग तो त्यांना म्हणाला: गौतम, जसे तुम्ही मला सांगितले, तसे ही विद्या तुमच्यापूर्वी ब्राह्मणांकडे गेली नव्हती. म्हणूनच सर्व लोकांत क्षत्रियांचेच शासन राहिले. मग त्याने त्यांना ते सांगितले.