Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

उपनिषदे · Chāndogya 8.6

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Chāndogya 8.6.1

अथ या एता हृदयस्य नाड्यस्ताः पिङ्गलस्याणिम्नस्तिष्ठन्ति शुक्लस्य नीलस्य पीतस्य लोहितस्येत्यसौ वा आदित्यः पिङ्गल एष शुक्ल एष नील एष पीत एष लोहितः ॥ ८.६.१ ॥

आता हृदयाच्या या नाड्या पिंगल, अणिमा, शुक्ल, नील, पीत आणि लोहित रंगांच्या आहेत. तो आदित्यच पिंगल आहे; हाच शुक्ल, हाच नील, हाच पीत, हाच लोहित.

Chāndogya 8.6.2

तद्यथा महापथ आतत उभौ ग्रामौ गच्छतीमं चामुं चैवमेवैता आदित्यस्य रश्मय उभौ लोकौ गच्छन्तीमं चामुं चामुष्मादादित्यात्प्रतायन्ते ता आसु नाडीषु सृप्ता आभ्यो नाडीभ्यः प्रतायन्ते तेऽमुष्मिन्नादित्ये सृप्ताः ॥ ८.६.२ ॥

एक विशाल मार्ग दोन्ही गावांपर्यंत पसरून हे आणि ते दोन्हीकडे जातो, त्याप्रमाणेच आदित्याच्या या किरणा दोन्ही लोकांकडे — या लोकाकडे आणि त्या लोकाकडे — जातात. त्या त्या आदित्यापासून पसरतात; या नाड्यांमध्ये वाहतात, या नाड्यांपासून पसरतात; त्या त्या आदित्यात जोडलेल्या असतात.

Chāndogya 8.6.3

तद्यत्रैतत्सुप्तः समस्तः सम्प्रसन्नः स्वप्नं न विजानात्यासु तदा नाडीषु सृप्तो भवति तं न कश्चन पाप्मा स्पृशति तेजसा हि तदा सम्पन्नो भवति ॥ ८.६.३ ॥

तेव्हा हा झोपलेला, पूर्णपणे शांत व प्रसन्न होऊन स्वप्न जाणत नाही, तेव्हा तो या नाड्यांमध्ये लीन होतो. त्याला कोणतेही पाप स्पर्श करत नाही, कारण तेव्हा तो तेजाने संपन्न होतो.

Chāndogya 8.6.4

अथ यत्रैतदबलिमानं नीतो भवति तमभित आसीना आहुर्जानासि मां जानासि मामिति स यावदस्माच्छरीरादनुत्क्रान्तो भवति तावज्जानाति ॥ ८.६.४ ॥

नंतर जेव्हा हा माणूस अशक्तपणाने वेढला जाऊन नेला जातो, तेव्हा त्याच्याभोवती बसलेले लोक म्हणतात: तू मला ओळखतोस का? तू मला ओळखतोस का? जोपर्यंत तो या देहातून बाहेर पडत नाही, तोपर्यंत तो जाणतो.

Chāndogya 8.6.5

अथ यत्रैतदस्माच्छरीरादुत्क्रामत्यथैतैरेव रश्मिभिरूर्ध्वमाक्रमते स ओमिति वा होद्वा मीयते स यावत्क्षिप्येन्मनस्तावदादित्यं गच्छत्येतद्वै खलु लोकद्वारं विदुषां प्रपदनं निरोधोऽविदुषाम् ॥ ८.६.५ ॥

नंतर जेव्हा हा या देहातून बाहेर पडतो, तेव्हा तो याच किरणांद्वारे वर चढतो. तो ॐ म्हणत वर जातो. मन जितक्या दूर फेकले जाऊ शकते तितक्या दूर तो सूर्यापर्यंत जातो. हेच लोकाचे द्वार आहे; ज्ञानी लोकांना प्रवेश आणि अज्ञानी लोकांना अडथळा.

Chāndogya 8.6.6

तदेष श्लोकः। शतं चैका च हृदयस्य नाड्यस्तासां मूर्धानमभिनिःसृतैका । तयोर्ध्वमायन्नमृतत्वमेति विष्वङ्ङन्या उत्क्रमणे भवन्त्युत्क्रमणे भवन्ति ॥ ८.६.६ ॥

येथे हा श्लोक आहे: हृदयाच्या शंभर आणि एक नाड्या आहेत; त्यांपैकी एक मूर्धाकडे निघते. तिच्याद्वारे वर जाणारा अमरत्व प्राप्त करतो; इतर सर्व दिशांना पसरतात; त्या निघून जाण्यासाठी असतात, निघून जाण्यासाठी असतात.