Upaniṣads · Kauṣītaki 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 1.1
चित्रो ह वै गार्ग्यायणिर्यक्षमाण आरुणिं वव्रे स ह पुत्रं श्वेतकेतुं प्रजिघाय याजयेति । तं हासीनं पप्रच्छ गौतमस्य पुत्रास्ते संवृतं लोके यस्मिन्माधास्यस्यन्यमुताहो बॊद्ध्वा तस्य लोके धास्यसीति । स होवाच नाहमेतद्वेद हन्ताचार्यं पृच्छानीति । स ह पितरमासाद्य पप्रच्छेतीति मा प्राक्षीत्कथं प्रतिब्रवाणीति । स होवाचाहमप्येतन्न वेद सदस्येव वयं स्वाध्यायमधीत्य हरामहे यन्नः परे ददत्येह्युभौ गमिष्याव इति । स ह समित्पाणिश्चित्रं गार्ग्यायणिं प्रतिचक्रम उपायानीति तं होवाच ब्रह्मार्होसि गौतम यो मामुपागा एहि त्वा ज्ञपयिष्यामीति ॥ १.१ ॥
Citra Gārgyāyaṇi, mientras realizaba un sacrificio, eligió a Āruṇi y envió a su hijo Śvetaketu diciendo: "Ve y haz que él oficie el sacrificio." Sentado allí, Citra le preguntó: "Hijo de Gautama, el mundo en el que me pondrás a mí o a otro está oculto; ¿lo conoces?" Él respondió: "No conozco esto. Bien, preguntaré al maestro." Fue a su padre y preguntó: "Él me preguntó; ¿cómo debo responder?" Su padre dijo: "Yo tampoco lo sé. En la asamblea estudiamos el Veda y tomamos lo que otros nos dan. Ven, vayamos los dos." Con leña en la mano, se acercó a Citra Gārgyāyaṇi: "He venido a ti." Citra le dijo: "Gautama, tú que has venido a mí eres digno del conocimiento de brahman. Ven, te haré conocerlo."
Kauṣītaki 1.2
स होवाच ये वै के चास्माल्लोकात्प्रयन्ति चन्द्रमसमेव ते सर्वे गच्छन्ति । तेषां प्राणैः पूर्वपक्ष आप्यायते । अथापरपक्षे न प्रजनयति । एतद्वै स्वर्गस्य लोकस्य द्वारं यश्चन्द्रमास्तं यत्प्रत्याह तमतिसृजतेऽथ य एनं प्रत्याहतमिह वृष्टिर्भूत्वा वर्षति स इह कीटो वा पतङ्गो वा शकुनिर्वा शार्दूलो वा सिंहो वा मत्स्यो वा परश्वा वा पुरुषो वान्यो वैतेषु स्थानेषु प्रत्याजायते यथाकर्म यथाविद्यम् । तमागतं पृच्छति कोऽसीति तं प्रतिब्रूयाद्विचक्षणादृतवो रेत आभृतं पञ्चदशात्प्रसूतात्पित्र्यावतस्तन्मा पुंसि कर्तर्येरयध्वं पुंसा कर्त्रा मातरि मा निषिक्तः स जायमान उपजायमानो द्वादश त्रयोदश उपमासो द्वादशत्रयोदशेन पित्रा सन्तद्विदेहं तन्म ऋतवो मर्त्यव आरभध्वम् । तेन सत्येन तपसर्तुरस्म्यार्तवोऽस्मि कोऽसि त्वमस्मीति तमतिसृजते ॥ १.२ ॥
Dijo: Quienes parten de este mundo, todos van a la luna. Con sus alientos ella crece en la quincena clara; luego, en la quincena oscura, no les da nacimiento. Esta es en verdad la puerta del mundo celeste, esa luna; a quien ella rechaza, lo sueltan. Y quien, convertido en lluvia, llueve aquí, nace de nuevo aquí como gusano, mariposa, ave, tigre, león, pez, hacha o hombre, o algún otro, en estos lugares según sus obras y su saber. Cuando llega, le preguntan: "¿Quién eres?" Debe responderles así: "Que las estaciones me envíen, traído como semilla del padre discernidor, nacido del decimoquinto, al varón, al hacedor; que sea derramado por el varón y el hacedor en la madre." Al nacer, al surgir, con doce o trece meses, por el padre con doce o trece, se convierte en ese cuerpo. Que las estaciones inicien para mí al mortal. Por esa verdad y por el ascetismo soy la estación, soy estacional. ¿Quién eres? Diciendo "soy eso", es liberado.
Kauṣītaki 1.3
स एतं देवयानं पन्थानमासाद्याग्निलोकमागच्छति स वायुलोकं स वरुणलोकं स आदित्यलोकं स इन्द्रलोकं स प्रजापतिलोकं स ब्रह्मलोकं तस्य ह वा एतस्य ब्रह्मलोकस्यारोहृदो मुहूर्तॊऽन्वेष्टिहा विरजा नदील्यो वृक्षः सालज्यं संस्थानमपराजितमायतनमिन्द्रप्रजापती द्वारगोपौ । विभुप्रमितं विचक्षणाऽऽसन्द्यमितौजाः पर्यङ्कः प्रिया च मानसी प्रतिरूपा च चाक्षुषी पुष्पाण्यावयतौ वै च जगान्यम्बाश्चाम्बावयवीश्चाप्सरसः । अम्बया नद्यस्तमित्थंविदागच्छति तं ब्रह्मा हाभिधावत मम यशसा विजरां वा अयं नदीं प्रापन्न वा अयं जरयिष्यतीति ॥ १.३ ॥
Habiendo alcanzado este sendero de los dioses, llega al mundo de Agni, llega al mundo de Vāyu, al mundo de Varuṇa, al mundo del sol, al mundo de Indra, al mundo de Prajāpati y al mundo de Brahman. En ese mundo de Brahman hay un lago llamado Ārohṛda, que se cruza en un instante; están Anveṣṭihā y el río Virajā, el árbol Ilyā, la morada Sālajya, la residencia invencible, e Indra y Prajāpati como dos guardianes de la puerta. Vibhupramita y Vicakṣaṇā son los asientos; Paramaujā es el lecho; Priyā y Mānasī, Pratirūpā y Cākṣuṣī son las dos tejedoras; están las flores, Jagān, las madres, Ambāvayavī y las apsarases; por medio de Ambā hay ríos. Quien así sabe, llega allí. Brahmā corre hacia él, diciendo: 'Por mi gloria este ha alcanzado el río que no envejece; no envejecerá.'
Kauṣītaki 1.4
तं पञ्चशतान्यप्सरसां प्रतिधावन्ति शतं चूर्णहस्ताः शतं फलहस्ताः शतमाञ्जनहस्ताः शतं माल्याहस्ताः ब्रह्मालङ्कारेणालङ्कुर्वन्ति स ब्रह्मालङ्कारेणालङ्कृतो ब्रह्म विद्वान् ब्रह्मैवाभिप्रैति स आगच्छत्यारं हृदं तन्मनसात्येति तमित्वा सम्प्रतिविदो मज्जन्ति स आगच्छति मुहूर्तान्येष्टिहांस्तेऽस्मादपद्रवन्ति स आगच्छति विरजां नदीं तां मनसैवात्येति । तत्सुकृतदुष्कृते धूनुते । तस्य प्रिया ज्ञातयः सुकृतमुपयन्त्यप्रिया दुष्कृतं तद्यथा रथेन धावयन्रथचक्रे पर्यवेक्षत, एवमहोरात्रे पर्यवेक्षत एवं सुकृतदुष्कृते सर्वाणि च द्वन्द्वानि स एष विसुकृतो विदुष्कृतो ब्रह्म विद्वान्ब्रह्मैवाभिप्रैति ॥ १.४ ॥
Quinientas apsarasas corren hacia él — cien con polvo en la mano, cien con frutos en la mano, cien con kohl en la mano, cien con guirnaldas en la mano — y lo adornan con el adorno de brahman. Adornado con el adorno de brahman, quien conoce a brahman va solo hacia brahman. Llega al lago Āra; lo cruza solo con la mente. Quienes lo conocen se bañan en él. Pasa a través de los momentos y llega a Anveṣṭihā; ellos huyen de él. Llega al río Virajā y lo cruza solo con la mente. Entonces sacude las buenas y malas acciones. Sus queridos parientes toman sus buenas acciones, y los no queridos toman sus malas acciones. Así como quien corre en un carro mira las ruedas del carro, así se mira el día y la noche; así se miran las buenas y malas acciones y todos los pares de opuestos. Más allá de las buenas y malas acciones, quien conoce a brahman va solo hacia brahman.
Kauṣītaki 1.5
स आगच्छतील्यं वृक्षं तं ब्रह्मगन्धः प्रविशति, स आगच्छति सालज्यं संस्थानं तं ब्रह्मरसः प्रविशति, आगच्छत्यपराजितमायतनं तं ब्रह्मतेजः प्रविशति स आगच्छति । इन्द्रप्रजापती द्वारगोपौ तावस्मादपद्रवतः स आगच्छति विभुप्रमितं तं ब्रह्मयशः प्रविशति स आगच्छति विचक्षणामासन्दीं बृहद्रथन्तरे सामनी पूर्वौ पादौ श्यैत नौधसे चापरौ वैरूपवैराजे अनूच्येते शाक्वररैवते तिरश्ची सा प्रज्ञा प्रज्ञया हि विपश्यति स आगच्छ्त्यमितौजसं पर्यङ्कं स प्राणस्तस्य भूतं च भविष्यच्च पूर्वौ पादौ श्रीश्चेरा चापरौ बृहद्रथन्तरे अनूच्ये भद्रयज्ञायज्ञीये शीर्षण्यमृचश्च सामानि च प्राचीनातानानि यजूंषि तिरश्चीनानि सोमांशव उपस्तरणमुद्गीथ उपश्रीः श्रीरुपबर्हणं तस्मिन्ब्रह्मास्ते तमित्थंवित्पादेनैवाग्र आरोहति । तं ब्रह्माह कोऽसीति तं प्रतिब्रूयात् ॥ १.५ ॥
Llega al árbol ilya, y el aroma de brahman entra en él; llega al lugar llamado sālajya, y la esencia de brahman entra en él; llega a la morada invencible, y el esplendor de brahman entra en él. Llega; Indra y Prajāpati, los guardianes de la puerta, huyen de él. Llega; la gloria de brahman, medida por el omnipresente, entra en él. Llega al asiento llamado vicakṣaṇā; los cantos Bṛhat y Rathantara son sus pies delanteros, los del Naudhasa; sus pies traseros son los de Vairūpa y Vairāja; Śākvara y Raivata se recitan transversalmente. Ese conocer es transversal, pues por el conocimiento se ve claramente. Llega al lecho de fuerza inconmensurable, que es el aliento; su pasado y su futuro son los pies delanteros, la gloria y el alimento los traseros; Bṛhat y Rathantara son sus recitaciones, Bhadra y Yajñāyajñīya su cabeza; los versos y cantos son los extendidos hacia delante, las fórmulas son transversales; las porciones de soma son su colchón, el udgītha su gloria cercana, la gloria su almohada. Sobre él se sienta brahman; quien así sabe asciende solo con el pie, avanzando. Brahman le pregunta: ¿quién eres? Debe responder.
Kauṣītaki 1.6
ऋतुरस्म्यार्तवोऽस्म्याकाशाद्योनेः सम्भूतो भार्या एतत्संवत्सरस्य तेजोभूतस्य भूतस्यात्मभूतस्य त्वमात्मासि यस्त्वमसि सोहमस्मीति तमाह कोऽहमस्मीति सत्यमिति ब्रूयात्किं तद्यत्सत्यमिति यदन्यद्देवेभ्यश्च प्राणेभ्यश्च तत्सदथ यद्देवाच्च प्राणाश्च तत्त्यं तदेतया वाचाभिव्याह्रियते सत्यमित्येतावदिदं सर्वमिदं सर्वमसि । इत्येवैनं तदाह । तदेतदृक्श्लोकेनाभ्युक्तं यजूदरः सामशिरा असावृङ्मूर्तिरव्ययः । स ब्रह्मेति हि विज्ञेय ऋषिर्ब्रह्ममयो महानिति ॥ १.६ ॥
Soy la estación, soy de las estaciones, nacido del vientre del espacio; esta es la esposa del año, del ser hecho de esplendor, del ser que se ha vuelto el sí mismo. Tú eres el sí mismo; lo que tú eres, yo lo soy. Se le pregunta: ¿quién soy yo? Debe decir: lo verdadero. ¿Qué es lo verdadero? Lo que es distinto de los dioses y de los alientos es sat; lo que procede de los dioses y de los alientos es tyam; esto se expresa con esta palabra como satyam. Esto es todo; todo esto eres tú. Así se lo dice. Sobre esto se declara un verso del ṛc: cuyo vientre es el yajus, cuya cabeza es el sāman, aquel imperecedero cuya forma es el ṛc; debe conocerse como brahman, el vidente hecho de brahman, el grande.
Kauṣītaki 1.7
तमाह केन मे पौंस्रानि नामान्याप्नोतीति प्राणेनेति ब्रूयात् । केन स्त्रीनामानीति वाचेति केन नपुंसकनामानीति मनसेति केन गन्धानिति घ्राणेनेति ब्रूयात् । केन रूपाणीति चक्षुषेति केन शब्दानिति श्रोत्रेणेति केनान्नरसानिति जिह्वयेति केन कर्माणीति हस्ताभ्यामिति केन सुखदुःखे इति शरीरेणेति केनानन्दं रतिं प्रजापतिमित्युपस्थेनेति । केनेत्या इति पादाभ्यामिति केन धियो विज्ञातव्यं कामानिति प्रज्ञयेति ब्रूयात्तमह । आपो वै खलु मे ह्यसावयं ते लोक इति सा या ब्रह्मणॊ जितिर्या व्यष्टिस्तां जितिं जयति तां व्यष्टिं व्यश्नुते य एवं वेद य एवं वेद ॥ १.७ ॥
Ajātaśatru dijo a Bālāki: "¿Por qué medio obtiene mis nombres masculinos?" Si se pregunta, hay que responder: "Por el prāṇa (aliento)." "¿Por qué medio, los nombres femeninos?" "Por la palabra (vāc)." "¿Por qué medio, los nombres neutros?" "Por la mente (manas)." "¿Por qué medio, los olores?" "Por la nariz." "¿Por qué medio, las formas?" "Por el ojo." "¿Por qué medio, los sonidos?" "Por el oído." "¿Por qué medio, los sabores de los alimentos?" "Por la lengua." "¿Por qué medio, las acciones?" "Por las manos." "¿Por qué medio, el placer y el dolor?" "Por el cuerpo." "¿Por qué medio, la dicha, el deleite y Prajāpati?" "Por el órgano generador." "¿Por qué medio, los movimientos?" "Por los pies." "¿Por qué medio, los deseos que deben conocerse con el intelecto?" "Por la sabiduría (prajñā)." Hay que decirle: "Ciertamente las aguas son mías; ese es tu mundo." Esta es la victoria de brahman, esta es la dispersión; quien así lo sabe gana aquella victoria y alcanza aquella dispersión. Quien así lo sabe, quien así lo sabe.