الأوبانيشاد · Kauṣītaki 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 3.1
प्रतर्दनो ह दैवोदासिरिन्द्रस्य प्रियं धामोपजगाम । युद्धेन च पौरुषेण च तं हेन्द्र उवाच । प्रतर्दन वरं ते ददानीति स होवाच प्रतर्दनः । त्वमेव मे वृणीष्व यं त्वं मनुष्याय हिततमं मन्यस इति तं हेन्द्र उवाच । न वै वरोऽवरस्मै वृणीते त्वमेव वृणीष्वेत्येवमरो वै किल म इति होवाच प्रतर्दनोऽथो खल्विन्द्रः सत्यादेव नेयाय । सत्यं हीन्द्रः स होवाच । मामेव विजानीह्येतदेवाहं मनुष्याय हिततमं मन्ये । यन्मां विजानीयात् । त्रिशीर्षाणं त्वाष्ट्रमहनमवाङ्मुखान्यतीन्सालावृकेभ्यः प्रायच्छं बह्वीः सन्धा अतिक्रम्य दिवि प्रह्लादीयानतृणमहमन्तरिक्षे पौलोमान्पृथिव्यां कालखाञ्जान् । तस्य मे तत्र न लोम च मामीयते । स यो मां विजानीयान्नास्य केन च कर्मणा लोको मीयते । न मातृवधेन न पितृवधेन न स्तेयेन न भ्रूणहत्यया नास्य पापं च न चकृषो मुखान्नीलं वेत्तीति ॥ ३.१ ॥
جاء برتردانا ابن ديفودasa إلى مسكن إندرا المحبوب بالقتال وبالبسالة الرجولية. فقال له إندرا: «يا برتردانا، سأمنحك نعمة.» فقال برتردانا: «اختر أنت لي ما تراه أنفع للإنسان.» فقال له إندرا: «إن من يختار نعمةً لا يختار لأدنى منه؛ فاختر أنت.» فقال برتردانا: «حسنًا، فاختر لي ذلك.» فلم يحِد إندرا عن الحق، فإن إندرا هو الحق. فقال: «اعرفني وحدي؛ فهذا ما أراه أنفع للإنسان، أن يعرفني. لقد قتلتُ ابن تفاشتري ذا الرؤوس الثلاثة، ودفعتُ اليوغيين المنكوسي الوجوه إلى بنات آوى؛ وبعد أن تجاوزتُ عهودًا كثيرة، سحقتُ البرهلاديين في السماء، والبولوميين في الجو، والكالاخانجيين على الأرض بلا عشب. ولم يُمسّ شعرة واحدة مني فيهم. ومن عرفني فلا يُنقص عالمُه بعمل ما: لا بقتل أمٍ، ولا بقتل أب، ولا بسرقة، ولا بقتل جنين. لا يلحقه إثم، ولا تقع بقعة على وجهه.»
Kauṣītaki 3.2
स होवाच प्राणोऽस्मि प्रज्ञात्मा तं मामायुरमृतमित्युपास्व । आयुः प्राणः प्राणो वा आयुः प्राण एवाचामृतम् । यावद्ध्यस्मिञ्छरीरे प्राणो वसति तावदायुः । प्राणेन ह्येवामुष्मिंल्लोकेऽमृतत्वमाप्नोति । प्रज्ञया सत्यसङ्कल्पं स यो ममायुरमृतमित्युपास्ते सर्वमायुरस्मिंल्लोक एति । आप्नोत्यमृतत्वमक्षितिं स्वर्गे लोके । तद्धैक आहुरेकभूयं वै प्राणा गच्छन्तीति । न हि कश्चन शक्नुयात्सकृद्वाचा नाम प्रज्ञापयितुं चक्षुषा रूपं श्रोत्रेण शब्दं मनसा ध्यानमित्येकभूयं वै प्राणाः । एकैकमेतानि सर्वाण्येव प्रज्ञापयन्ति । वाचं वदन्ती सर्वे प्राणा अनुवदन्ति । चक्षुः पश्यत्सर्वे प्राणा अनुपश्यन्ति श्रोत्रं शृण्वत्सर्वे प्राणा अनुशृण्वन्ति मनो ध्यायत्सर्वे प्राणा अनुध्यायन्ति प्राणं प्राणन्तं सर्वे प्राणा अनुप्राणन्तीति । एवमुहैवैतदिति हेन्द्र उवाच । अस्तीत्येव प्राणानां निःश्रेयसादानमिति ॥ ३.२ ॥
قال: «أنا البرانا، الذي آتمانه الوعي. فتأمّلني حياةً وخلودًا. الحياة هي البرانا، والبرانا هي الحياة؛ والبرانا بحق هي الخلود. ما دامت البرانا تسكن هذا الجسد، فثمّة حياة. وبالبرانا وحدها يُنال الخلود في العالم الآخر. ومن يتأملني بالوعي وعزمٍ صادق، قائلًا: (حياتي، خلودي)، ينال الحياة التامة في هذا العالم، والخلود الذي لا يفنى في عالم السماء». ويقول بعضهم: «تذهب البرانات متّحدةً في واحد». لكن لا أحد يستطيع أن يُعرّف دفعةً واحدة الاسم بالكلام، والصورة بالعين، والصوت بالأذن، والفكرة بالعقل؛ ولذلك فالبرانات واحدة. وكلٌّ منها يُظهر شيئًا، وتتبع كلَّ واحدة جميعُ البرانات. فجميع البرانات تتبع الكلام حين يتكلم، وتتبع العين حين تبصر، وتتبع الأذن حين تسمع، وتتبع العقل حين يفكر، وتتبع البرانا حين تتنفس. هكذا هو حقًا. قال إندرا: «نعم، هكذا هو. وأخذ الخير الأسمى بين البرانات هو عين هذا».
Kauṣītaki 3.3
जीवति वागपेतो मूकान्हि पश्यामो जीवति चक्षुरपेतोऽन्धान्हि पश्यामो जीवति श्रोत्रापेतो बधिरान्हि पश्यामो जीवति मनोपेतो बालान्हि पश्यामो जीवति बाहुच्छिन्नो जीवत्यूरुच्छिन्न इति । एवं हि पश्याम इति । अथ खलु प्राण एव प्रज्ञात्मेदं शरीरं परिगृह्योतथापयति । तस्मादेतदेवोऽथमुपासीत । यो वै प्राणः सा प्रज्ञा या वा प्रज्ञा स प्राणः । सह ह्येतावस्मिञ्छरीरे वसतः सहोत्क्रामतस्तस्यैषैव दृष्टिः । एतद्विज्ञानम् । यत्रैतत्पुरुषः सुप्तः स्वप्नं न कञ्चन पश्यत्यथास्मिन्प्राण एवैकधा भवति । तदैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति । स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो सर्वा दिशॊ विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकाः । तस्यैषैव सिद्धिरेतद्विज्ञानम् । यत्रैतत्पुरुष आर्तो मरिष्यन्नाबल्यं न्येत्य मोहं नैति तदाहुः । उदक्रमीच्चित्तम् । न शृणोति न पश्यति वाचा वदति न ध्यायत्यथास्मिन्प्राण एवैकधा भवति तदैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकाः ॥ ३.३ ॥
نرى أن البكم، المحرومين من الكلام، يعيشون؛ وأن العميان، المحرومين من البصر، يعيشون؛ والصم، المحرومين من السمع، يعيشون؛ والأطفال، المحرومين من العقل، يعيشون؛ ومن قُطعت ذراعه يعيش، ومن قُطعت فخذه يعيش. هكذا نرى. فحقًا إن البرانا وحدها، ذات الوعي بوصفه أتمانها، هي التي تمسك بهذا الجسد وترفعه. ولذلك ينبغي التأمل في هذا وحده. فما هو البرانا هو الوعي، وما هو الوعي هو البرانا. وهذان يسكنان معًا في هذا الجسد ويرحلان معًا؛ هذه هي رؤيته، وهذا هو العلم. فحين ينام هذا الإنسان ولا يرى حلمًا البتة، تصير البرانا وحدها واحدة. عندئذ تدخل فيه الكلمة مع جميع الأسماء، والبصر مع جميع الصور، والسمع مع جميع الأصوات، والعقل مع جميع موضوعات التفكير. فإذا استيقظ، كما تتطاير الشرر من النار المشتعلة إلى كل الجهات، هكذا تتفرق البرانات من هذا الأتمان، كلٌّ إلى موضعه؛ ومن البرانات الآلهة، ومن الآلهة العوالم. وهذا كماله، وهذا هو العلم. وحين يتألم هذا الإنسان ويكاد يموت، فيسقط في الضعف والغيبوبة، يقولون: قد خرج عقله. فلا يسمع ولا يبصر، ويتكلم بالكلام ولكنه لا يفكر؛ فعندئذ تصير البرانا فيه واحدة. فتدخل فيه الكلمة مع جميع الأسماء، والبصر مع جميع الصور، والسمع مع جميع الأصوات، والعقل مع جميع موضوعات التفكير. فإذا استيقظ، كما تتطاير الشرر من النار المتقدة، هكذا تتفرق البرانات من هذا الأتمان، كلٌّ إلى موضعه؛ ومن البرانات الآلهة، ومن الآلهة العوالم.
Kauṣītaki 3.4
स यदास्माच्छरीरादुत्क्रामति सहैवैतैः सर्वैरुत्क्रामति वागस्मात्सर्वाणि नामान्यभिविसृजते सृजते । वाचा सर्वाणि नामान्याप्नोति प्राणोऽस्मात्सर्वान्गन्धानभिविसृजते प्राणेन सर्वान्गन्धानाप्नोति चक्षुरस्मात्सर्वाणि रूपाण्यभिविसृजते चक्षुषा सर्वाणि रूपाण्याप्नोति श्रोत्रमस्मात्सर्वाञ्च्छब्दानभिविसृजते श्रोत्रेण सर्वाञ्च्छब्दानाप्नोति मनोऽस्मात्सर्वाणि ध्यातान्यभिविसृजते मनसा सर्वाणि ध्यातान्याप्नोति सैषा प्राणे सर्वाप्तिः । यो वै प्राणः सा प्रज्ञा या वा प्रज्ञा स प्राणः स ह ह्येतावस्मिञ्च्छरीरे वसतः सहोत्क्रामतः । अथ खलु यथाऽस्यै प्रज्ञायै सर्वाणि भूतान्येकं भवन्ति तद्व्याख्यास्यामः ॥ ३.४ ॥
وحين يرحل من هذا الجسد يرحل مع كل هؤلاء. فالكلام يترك عنه جميع الأسماء، وهو ينال جميع الأسماء بالكلام. والنفس تترك عنه جميع الروائح، وهو ينال جميع الروائح بالنفس. والبصر يترك عنه جميع الصور، وهو ينال جميع الصور بالبصر. والسمع يترك عنه جميع الأصوات، وهو ينال جميع الأصوات بالسمع. والعقل يترك عنه جميع موضوعات التفكير، وهو ينال جميع موضوعات التفكير بالعقل. وهذا هو الاستيعاب التام في البرāṇa. فالذي هو البرāṇa هو البرajñā (الوعي)، والذي هو البرajñā هو البرāṇa؛ وهذان يسكنان معا في هذا الجسد ويرحلان معا. والآن سنبين كيف تصير جميع الكائنات واحدة في هذا البرajñā.
Kauṣītaki 3.5
वागेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यै नाम परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा । घ्राणमेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य गन्धः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा चक्षुरेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य रूपं परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा श्रोत्रमेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य शब्दः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा जिह्वैवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यान्नरसः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा हस्तावेवास्या एकमङ्गमुदूढं तयोः कर्म परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा शरीरमेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य सुखदुःखे परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा उपस्थ एवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यानन्दो रतिः प्रजातिः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा पादावेवास्या एकमङ्गमुदूढं तयोरित्या परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा प्रज्ञैवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यै धियो विज्ञातव्यं कामाः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा ॥ ३.५ ॥
الكلام وحده عضو واحد من هذا (الوعي)، محمول بعيداً؛ له الاسم، موضوعاً خارجه كجزء عنصري. والشم وحده عضو واحد منه، محمول بعيداً؛ وعطره هو الجزء العنصري الموضوع خارجه. والعين وحدها عضو واحد منه، محمولة بعيداً؛ وصورتها هي الجزء العنصري الموضوع خارجه. والسمع وحده عضو واحد منه، محمول بعيداً؛ وصوته هو الجزء العنصري الموضوع خارجه. واللسان وحده عضو واحد منه، محمول بعيداً؛ وطعم طعامه هو الجزء العنصري الموضوع خارجه. واليدان وحدهما عضو واحد منه، محمولتان بعيداً؛ وفعلهما هو الجزء العنصري الموضوع خارجه. والجسد وحده عضو واحد منه، محمول بعيداً؛ ولذته وألمه هما الجزء العنصري الموضوع خارجه. وعضو التناسل وحده عضو واحد منه، محمول بعيداً؛ وفرحه ولذته ونسله هي الجزء العنصري الموضوع خارجه. والقدمان وحدهما عضو واحد منه، محمولتان بعيداً؛ ومشيهما هو الجزء العنصري الموضوع خارجه. والبرajñā وحدها عضو واحد منه، محمولة بعيداً؛ لها ما يُعلم بالفكر والرغبات، موضوعاً خارجه كجزء عنصري.
Kauṣītaki 3.6
प्रज्ञया वाचं समारुह्य वाचा सर्वाणि सामान्याप्नोति । प्रज्ञया प्राणं समारुह्य प्राणेन सर्वान्गन्धानाप्नोति प्रज्ञया चक्षुः समारुह्य चक्षुषा सर्वाणि रूपाण्याप्नोति प्रज्ञया श्रोत्रं समारुह्य श्रोत्रेण सर्वाञ्च्छब्दानाप्नोति प्रज्ञया जिह्वां समारुह्य जिह्वया सर्वानन्नरसानाप्नोति प्रज्ञया हस्तौ समारुह्य हस्ताभ्यां सर्वाणि कर्माण्याप्नोति प्रज्ञया शरीरं समारुह्य शरीरेण सुखदुःखे आप्नोति प्रज्ञयोपस्थं समारुह्योपस्थेनानन्दं रतिं प्रज्ञामाप्नोति प्रज्ञया पादौ समारुह्य पादाभ्यां सर्वा इत्या आप्नोति प्रज्ञयैव धियं समारुह्य प्रज्ञयैव धियो विज्ञातव्यं कामानाप्नोति ॥ ३.६ ॥
بالوعي (prajñā)، بعد أن يعتلي الكلام، ينال بالكلام جميع السامات (الأناشيد). وبالوعي، بعد أن يعتلي النَّفَس (prāṇa)، ينال بالنَّفَس جميع الروائح. وبالوعي، بعد أن يعتلي العين، ينال بالعين جميع الصور. وبالوعي، بعد أن يعتلي الأذن، ينال بالأذن جميع الأصوات. وبالوعي، بعد أن يعتلي اللسان، ينال باللسان جميع طعوم الطعام. وبالوعي، بعد أن يعتلي اليدين، ينال باليدين جميع الأفعال. وبالوعي، بعد أن يعتلي الجسد، ينال بالجسد اللذة والألم. وبالوعي، بعد أن يعتلي العضو التناسلي، ينال به الغبطة والمتعة. وبالوعي، بعد أن يعتلي القدمين، ينال بالقدمين جميع الحركات. وبالوعي، بعد أن يعتلي الفهم (dhī) نفسه، ينال بالفهم الرغبات التي ينبغي أن تُعرف.
Kauṣītaki 3.7
न हि प्रज्ञापेता वाङ्नाम किञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतन्नाम प्राज्ञासिषमिति । न हि प्रज्ञापेतः प्राणो गन्धं कञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतं गन्धं प्राज्ञासिषमिति । न हि प्रज्ञापेतं चक्षू रूपं किञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतद्रूपं प्राज्ञासिषमिति न प्रज्ञापेतं श्रोत्रं शब्दं कञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतं शब्दं प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेता जिह्वान्नरसं कञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतमन्नरसं प्राज्ञासिषमिति न प्रज्ञापेतौ हतौ कर्म किञ्चन प्रज्ञपयेतामन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतत्कर्म प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेतं शरीरं सुखदुःखं किञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतत्सुखदुःखं प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेत उपस्थ आनन्दं रतिं प्रजातिं काञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतमानन्दं न रतिं प्रजातिं प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेतौ पादावित्यां काञ्चन प्रज्ञापयेतामन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतामित्यां प्राज्ञसिषमिति न हि प्रज्ञापेता धीः काचन सिद्ध्येन्न प्रज्ञातव्यं प्रज्ञायेत् ॥ ३.७ ॥
فإن الكلام، وهو قوة المعرفة، لا يستطيع أن يُعرِّف بأي اسم، فيقول: «لولا عقلي لما عرفتُ هذا الاسم». والنَّفَس لا يستطيع أن يُعرِّف بأي رائحة، فيقول: «لولا عقلي لما عرفتُ هذه الرائحة». والعينان لا تستطيعان أن تُعرِّفا بأي صورة، فتقولان: «لولا عقلي لما عرفنا هذه الصورة». والأذنان لا تستطيعان أن تُعرِّفا بأي صوت، فتقولان: «لولا عقلي لما عرفنا هذا الصوت». واللسان، وهو قوة المعرفة، لا يستطيع أن يُعرِّف بأي طعم للطعام، فيقول: «لولا عقلي لما عرفتُ هذا الطعم». واليدان لا تستطيعان أن تُعرِّفا بأي فعل، فتقولان: «لولا عقلي لما عرفنا هذا الفعل». والجسد لا يستطيع أن يُعرِّف باللذة والألم، فيقول: «لولا عقلي لما عرفتُ هذه اللذة وهذا الألم». والعضو التناسلي لا يستطيع أن يُعرِّف بالنشوة أو اللذة أو التوالد، فيقول: «لولا عقلي لما عرفتُ هذه النشوة أو اللذة أو التوالد». والقدمان لا تستطيعان أن تُعرِّفا بأي مشي، فتقولان: «لولا عقلي لما عرفنا هذا المشي». فإن العقل، وهو قوة المعرفة، لا يستطيع أن يحقق أي نجاح؛ فما ينبغي أن يُعرف لا يُعرف.
Kauṣītaki 3.8
न वाचं विजिज्ञासीत वक्तारं विद्यान्न गन्धं विजिज्ञासीत घ्रातारं विद्यान्न रूपं विजिज्ञासीत रूपविद्यं विद्यान्न शब्दं विजिज्ञासीत श्रोतारं विद्यान्नान्नरसं विजिज्ञासीतान्नरसविज्ञातारं विद्यान्न कर्म विजिज्ञासीत कर्तारं विद्यान्न सुखदुःखे विजिज्ञासीत सुखदुःखयोर्विज्ञातारं विद्यान्नानन्दं न रतिं न प्रजातिं विजिज्ञासीतानन्दस्य रतेः प्रजातेर्विज्ञातारं विद्यान्नेत्यां विजिज्ञासीतैतारं विद्यात् । न मनो विजिज्ञासीत मन्तारं विद्यात् । ता वा एता दशैव भूतमात्रा अधिप्रज्ञं दश प्रज्ञामात्रा अधिभूतं यद्धि भूतमात्रा न स्युर्न प्रज्ञामात्राः स्युर्यद्वा प्रज्ञामात्रा न स्युर्न भूतमात्राः स्युः ॥ ३.८ ॥
لا تَرغَبْ في معرفة الكلام؛ بل اعرِفِ المتكلِّم. لا تَرغَبْ في معرفة الرائحة؛ بل اعرِفِ الشامَّ. لا تَرغَبْ في معرفة الصورة؛ بل اعرِفِ مُدرِكَ الصورة. لا تَرغَبْ في معرفة الصوت؛ بل اعرِفِ السامع. لا تَرغَبْ في معرفة طعم الطعام؛ بل اعرِفِ مُدرِكَ طعم الطعام. لا تَرغَبْ في معرفة الفعل؛ بل اعرِفِ الفاعل. لا تَرغَبْ في معرفة اللذة والألم؛ بل اعرِفِ مُدرِكَ اللذة والألم. لا تَرغَبْ في معرفة النشوة والمتعة والذرية؛ بل اعرِفِ مُدرِكَ النشوة والمتعة والذرية. لا تَرغَبْ في معرفة فعل الرؤية؛ بل اعرِفِ الرائيَ. لا تَرغَبْ في معرفة العقل؛ بل اعرِفِ المفكِّر. وهذه هي حقًّا المقاديرُ العنصرية العشرة المتعلقة بالإدراك، والمقاديرُ الإدراكيةُ العشرةُ المتعلقة بالعناصر؛ فإن لم تكن المقاديرُ العنصرية لم تكن المقاديرُ الإدراكية، وإن لم تكن المقاديرُ الإدراكية لم تكن المقاديرُ العنصرية.
Kauṣītaki 3.9
न ह्यन्यतरतो रूपं किञ्चन सिद्ध्येन्नो एतन्नाना तद्यथा रथस्यारेषु नेमिरर्पिता नाभावरा अर्पिता एवमेवैता भूतमात्राः प्रज्ञामात्रास्वर्पिताः प्रज्ञामात्राः प्राणेऽर्पिताः स एष प्राण एव प्रज्ञात्मानन्दोऽजरोऽमृतः । न साधुना कर्मणा भूयान्नो एवासाधुना कनीयान् । एष ह्येवैनं साधुकर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्यो उन्निनीषत एष उ एवैनमसाधु कर्म कारयति तं यमधो निनीषते । एष लोकपाल एष लोकाधिपतिरेष सर्वेश्वरः स म आत्मेति विद्यात्स म आत्मेति विद्यात् ॥ ३.९ ॥
لا يتمُّ الشكلُ من شيءٍ واحدٍ وحده؛ إنه متعدد. فكما يُثبَّتُ الإطارُ في أعوادِ عجلة العربة، وتُثبَّتُ الأعوادُ في المحور، كذلك تُثبَّتُ هذه المقاديرُ العنصرية في المقاديرِ الإدراكية، وتُثبَّتُ المقاديرُ الإدراكية في النَّفَس. وهذا النَّفَسُ هو حقًّا ذاتُ الإدراك، النشوةُ، الخالدُ الذي لا يشيخ ولا يموت. لا يزدادُ بالعمل الصالح، ولا ينقصُ بالعمل الفاسد. فهذا نفسُه يجعل الإنسانَ يعمل الأعمالَ الصالحة الذي يريد أن يرفعه من هذه العوالم، وهذا نفسُه يجعله يعمل الأعمال الفاسدة الذي يريد أن يُنزِلَه إلى الأسفل. هذا حارسُ العوالم، وهذا سيدُ العوالم، وهذا ربُّ كل شيء. ينبغي أن يُعلَم: إنه ذاتي؛ ينبغي أن يُعلَم: إنه ذاتي.