உபநிடதங்கள் · Kauṣītaki 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 3.1
प्रतर्दनो ह दैवोदासिरिन्द्रस्य प्रियं धामोपजगाम । युद्धेन च पौरुषेण च तं हेन्द्र उवाच । प्रतर्दन वरं ते ददानीति स होवाच प्रतर्दनः । त्वमेव मे वृणीष्व यं त्वं मनुष्याय हिततमं मन्यस इति तं हेन्द्र उवाच । न वै वरोऽवरस्मै वृणीते त्वमेव वृणीष्वेत्येवमरो वै किल म इति होवाच प्रतर्दनोऽथो खल्विन्द्रः सत्यादेव नेयाय । सत्यं हीन्द्रः स होवाच । मामेव विजानीह्येतदेवाहं मनुष्याय हिततमं मन्ये । यन्मां विजानीयात् । त्रिशीर्षाणं त्वाष्ट्रमहनमवाङ्मुखान्यतीन्सालावृकेभ्यः प्रायच्छं बह्वीः सन्धा अतिक्रम्य दिवि प्रह्लादीयानतृणमहमन्तरिक्षे पौलोमान्पृथिव्यां कालखाञ्जान् । तस्य मे तत्र न लोम च मामीयते । स यो मां विजानीयान्नास्य केन च कर्मणा लोको मीयते । न मातृवधेन न पितृवधेन न स्तेयेन न भ्रूणहत्यया नास्य पापं च न चकृषो मुखान्नीलं वेत्तीति ॥ ३.१ ॥
பிரதர்தனன், திவோதாசியின் மகன், இந்திரனின் அன்பான இருப்பிடத்தை அடைந்தான்; போரினாலும் வீரத்தினாலும். இந்திரன் அவனிடம் சொன்னான்: "பிரதர்தனா, நான் உனக்கு ஒரு வரம் தருகிறேன்." பிரதர்தனன் சொன்னான்: "மனிதனுக்கு மிகவும் நன்மை தரும் எதை நீ கருதுகிறாயோ, அதை நீயே எனக்குத் தேர்ந்தெடு." இந்திரன் அவனிடம் சொன்னான்: "வரம் தேர்ந்தெடுப்பவன் தன்னைவிடக் கீழானவனுக்காகத் தேர்ந்தெடுப்பதில்லை; நீயே தேர்ந்தெடு." பிரதர்தனன் சொன்னான்: "சரி, எனக்கு அதையே தேர்ந்தெடு." அப்போது இந்திரன் சத்தியத்திலிருந்து விலகவில்லை. இந்திரன் சொன்னான்: "என்னையே அறிந்துகொள்; மனிதனுக்கு மிகவும் நன்மை தருவது இதுவே என்று நான் கருதுகிறேன், அவன் என்னை அறிய வேண்டும். மூன்று தலை கொண்ட த்வாஷ்ட்ரனைக் கொன்றேன்; முகம் கீழ்நோக்கிய யதிகளை நரிகளுக்குக் கொடுத்தேன்; பல ஒப்பந்தங்களைக் கடந்து, பிரஹ்லாதர்களை வானிலும், பௌலோமர்களை அந்தரிக்ஷத்திலும், காலகஞ்சர்களை பூமியிலும் புல்லின்றி நசுக்கினேன். அவற்றில் என் ஒரு மயிரும் அசையவில்லை. என்னை அறிபவனுக்கு எந்தச் செயலாலும் உலகம் குறைவதில்லை; தாயைக் கொல்வதாலும், தந்தையைக் கொல்வதாலும், திருடுவதாலும், கருக்கொலையாலும் அல்ல. அவனுக்குப் பாவம் சேராது; அவன் முகத்தில் கறை படியாது."
Kauṣītaki 3.2
स होवाच प्राणोऽस्मि प्रज्ञात्मा तं मामायुरमृतमित्युपास्व । आयुः प्राणः प्राणो वा आयुः प्राण एवाचामृतम् । यावद्ध्यस्मिञ्छरीरे प्राणो वसति तावदायुः । प्राणेन ह्येवामुष्मिंल्लोकेऽमृतत्वमाप्नोति । प्रज्ञया सत्यसङ्कल्पं स यो ममायुरमृतमित्युपास्ते सर्वमायुरस्मिंल्लोक एति । आप्नोत्यमृतत्वमक्षितिं स्वर्गे लोके । तद्धैक आहुरेकभूयं वै प्राणा गच्छन्तीति । न हि कश्चन शक्नुयात्सकृद्वाचा नाम प्रज्ञापयितुं चक्षुषा रूपं श्रोत्रेण शब्दं मनसा ध्यानमित्येकभूयं वै प्राणाः । एकैकमेतानि सर्वाण्येव प्रज्ञापयन्ति । वाचं वदन्ती सर्वे प्राणा अनुवदन्ति । चक्षुः पश्यत्सर्वे प्राणा अनुपश्यन्ति श्रोत्रं शृण्वत्सर्वे प्राणा अनुशृण्वन्ति मनो ध्यायत्सर्वे प्राणा अनुध्यायन्ति प्राणं प्राणन्तं सर्वे प्राणा अनुप्राणन्तीति । एवमुहैवैतदिति हेन्द्र उवाच । अस्तीत्येव प्राणानां निःश्रेयसादानमिति ॥ ३.२ ॥
அவர் சொன்னார்: "நான் பிராணன், பிரக்ஞையே ஆத்மா. என்னை ஆயுளாகவும் அமிருதமாகவும் உபாசி. ஆயுள் பிராணனே; பிராணனே ஆயுள்; பிராணனே அமிருதமும். இந்த உடலில் பிராணன் வசிக்கும் வரை ஆயுள். பிராணனாலேயே மறுலோகத்தில் அமிருதத்துவத்தை அடைகிறான். பிரக்ஞையாலும் சத்தியசங்கல்பத்தாலும், 'என் ஆயுள், அமிருதம்' என்று என்னை உபாசிப்பவன் இவ்வுலகில் முழு ஆயுளைப் பெறுகிறான்; சொர்க்க லோகத்தில் அழியாத அமிருதத்துவத்தை அடைகிறான்." சிலர் கூறுவர்: "பிராணன்கள் ஒன்றாகிச் செல்கின்றன." ஆனால் ஒருவராலும் ஒரே முறையில் வாக்கால் பெயரை, கண்ணால் உருவை, காதால் ஒலியை, மனதால் தியானத்தை அறிவிக்க இயலாது; ஆகவே பிராணன்கள் ஒன்றாகவே உள்ளன. இவை ஒவ்வொன்றையும் எல்லாமே அறிவிக்கின்றன. பேசும் வாக்கைப் பிராணங்கள் அனைத்தும் பின்பற்றுகின்றன; பார்க்கும் கண்ணை அனைத்தும் பின்பற்றுகின்றன; கேட்கும் காதை அனைத்தும் பின்பற்றுகின்றன; சிந்திக்கும் மனதை அனைத்தும் பின்பற்றுகின்றன; மூச்சு விடும் பிராணனை அனைத்தும் பின்பற்றுகின்றன. இதுவே இவ்வாறு. இந்திரன் கூறினான்: "இது சரி. பிராணன்களில் உயர்ந்த நன்மையை ஏற்றுக்கொள்வது இதுவே."
Kauṣītaki 3.3
जीवति वागपेतो मूकान्हि पश्यामो जीवति चक्षुरपेतोऽन्धान्हि पश्यामो जीवति श्रोत्रापेतो बधिरान्हि पश्यामो जीवति मनोपेतो बालान्हि पश्यामो जीवति बाहुच्छिन्नो जीवत्यूरुच्छिन्न इति । एवं हि पश्याम इति । अथ खलु प्राण एव प्रज्ञात्मेदं शरीरं परिगृह्योतथापयति । तस्मादेतदेवोऽथमुपासीत । यो वै प्राणः सा प्रज्ञा या वा प्रज्ञा स प्राणः । सह ह्येतावस्मिञ्छरीरे वसतः सहोत्क्रामतस्तस्यैषैव दृष्टिः । एतद्विज्ञानम् । यत्रैतत्पुरुषः सुप्तः स्वप्नं न कञ्चन पश्यत्यथास्मिन्प्राण एवैकधा भवति । तदैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति । स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो सर्वा दिशॊ विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकाः । तस्यैषैव सिद्धिरेतद्विज्ञानम् । यत्रैतत्पुरुष आर्तो मरिष्यन्नाबल्यं न्येत्य मोहं नैति तदाहुः । उदक्रमीच्चित्तम् । न शृणोति न पश्यति वाचा वदति न ध्यायत्यथास्मिन्प्राण एवैकधा भवति तदैनं वाक्सर्वैर्नामभिः सहाप्येति चक्षुः सर्वै रूपैः सहाप्येति श्रोत्रं सर्वैः शब्दैः सहाप्येति मनः सर्वैर्ध्यातैः सहाप्येति स यदा प्रतिबुध्यते यथाग्नेर्ज्वलतो विस्फुलिङ्गा विप्रतिष्ठेरन्नेवमेवैतस्मादात्मनः प्राणा यथायतनं विप्रतिष्ठन्ते प्राणेभ्यो देवा देवेभ्यो लोकाः ॥ ३.३ ॥
வாக்கு நீங்கிய ஊமைகள் உயிருடன் இருப்பதை நாம் காண்கிறோம்; கண் நீங்கிய குருடர்கள் உயிருடன் இருந்து பார்ப்பதையும், செவி நீங்கிய செவிடர்களும், மனம் நீங்கிய குழந்தைகளும், கை வெட்டப்பட்டவனும், தொடை வெட்டப்பட்டவனும் உயிருடன் இருப்பதையும் நாம் காண்கிறோம். இவ்வாறே நாம் காண்கிறோம். பின்னர் உண்மையாக பிராணனே, பிரஜ்ஞையை ஆத்மாவாகக் கொண்டு, இந்த உடலைப் பற்றி எழுப்புகிறது. ஆகவே இதையே உபாசிக்க வேண்டும். எது பிராணனோ அதுவே பிரஜ்ஞை; எது பிரஜ்ஞையோ அதுவே பிராணன். இவை இரண்டும் இந்த உடலில் ஒன்றாக வசிக்கின்றன, ஒன்றாகவே வெளியேறுகின்றன; அதுவே அவனது தரிசனம், இதுவே விஞ்ஞானம். இந்த புருஷன் தூங்கி எந்த கனவும் காணாத நிலையில் பிராணன் ஒன்றாகவே ஆகிறது. அப்போது அவனிடம் வாக்கு எல்லா நாமங்களுடனும் ஒடுங்குகிறது; கண் எல்லா ரூபங்களுடனும், செவி எல்லா சப்தங்களுடனும், மனம் எல்லா சிந்தனைகளுடனும் ஒடுங்குகின்றன. அவன் விழிக்கும்போது, எரியும் நெருப்பிலிருந்து தீப்பொறிகள் எல்லாத் திசைகளிலும் சிதறுவதுபோல, இந்த ஆத்மாவிலிருந்து பிராணன்கள் தங்கள் தங்கள் இடத்திற்குச் சிதறுகின்றன; பிராணன்களிலிருந்து தேவர்கள், தேவர்களிலிருந்து உலகங்கள். இதுவே அவனது சித்தி, இதுவே விஞ்ஞானம். இந்த புருஷன் துன்புற்று இறக்கப்போகும்போது, பலவீனமடைந்து மோகத்தில் விழும்போது, அவனது சித்தம் வெளியேறிவிட்டது என்று சொல்லப்படுகிறது. அவன் கேட்பதில்லை, பார்ப்பதில்லை, வாக்கால் பேசுகிறான், சிந்திப்பதில்லை; அப்போது அவனில் பிராணன் ஒன்றாகிறது. அப்போது அவனிடம் வாக்கு எல்லா நாமங்களுடனும் ஒடுங்குகிறது; கண் எல்லா ரூபங்களுடனும், செவி எல்லா சப்தங்களுடனும், மனம் எல்லா சிந்தனைகளுடனும் ஒடுங்குகின்றன. அவன் விழிக்கும்போது, எரியும் நெருப்பிலிருந்து தீப்பொறிகள் சிதறுவதுபோல, இந்த ஆத்மாவிலிருந்து பிராணன்கள் தங்கள் இடத்திற்குச் சிதறுகின்றன; பிராணன்களிலிருந்து தேவர்கள், தேவர்களிலிருந்து உலகங்கள்.
Kauṣītaki 3.4
स यदास्माच्छरीरादुत्क्रामति सहैवैतैः सर्वैरुत्क्रामति वागस्मात्सर्वाणि नामान्यभिविसृजते सृजते । वाचा सर्वाणि नामान्याप्नोति प्राणोऽस्मात्सर्वान्गन्धानभिविसृजते प्राणेन सर्वान्गन्धानाप्नोति चक्षुरस्मात्सर्वाणि रूपाण्यभिविसृजते चक्षुषा सर्वाणि रूपाण्याप्नोति श्रोत्रमस्मात्सर्वाञ्च्छब्दानभिविसृजते श्रोत्रेण सर्वाञ्च्छब्दानाप्नोति मनोऽस्मात्सर्वाणि ध्यातान्यभिविसृजते मनसा सर्वाणि ध्यातान्याप्नोति सैषा प्राणे सर्वाप्तिः । यो वै प्राणः सा प्रज्ञा या वा प्रज्ञा स प्राणः स ह ह्येतावस्मिञ्च्छरीरे वसतः सहोत्क्रामतः । अथ खलु यथाऽस्यै प्रज्ञायै सर्वाणि भूतान्येकं भवन्ति तद्व्याख्यास्यामः ॥ ३.४ ॥
அவன் இந்த உடலிலிருந்து வெளியேறும்போது, இவை அனைத்தோடும் சேர்ந்தே வெளியேறுகிறான். பேச்சு இவனிடமிருந்து எல்லாப் பெயர்களையும் விடுவிக்கிறது; அவன் அவற்றை பேச்சின் மூலம் அடைகிறான். பிராணன் இவனிடமிருந்து எல்லா வாசனைகளையும் விடுவிக்கிறது; அவன் அவற்றை பிராணனின் மூலம் அடைகிறான். கண் இவனிடமிருந்து எல்லா வடிவங்களையும் விடுவிக்கிறது; அவன் அவற்றை கண்ணின் மூலம் அடைகிறான். செவி இவனிடமிருந்து எல்லா ஒலிகளையும் விடுவிக்கிறது; அவன் அவற்றை செவியின் மூலம் அடைகிறான். மனம் இவனிடமிருந்து எல்லா நினைக்கப்படும் பொருட்களையும் விடுவிக்கிறது; அவன் அவற்றை மனத்தின் மூலம் அடைகிறான். இதுவே பிராணனில் உள்ள முழுமையான அடைதல். எது பிராணனோ அதுவே பிரஜ்ஞை; எது பிரஜ்ஞையோ அதுவே பிராணன்; இவ்விரண்டும் இந்த உடலில் சேர்ந்து வாழ்ந்து சேர்ந்தே வெளியேறுகின்றன. இப்போது, இந்த பிரஜ்ஞையில் எல்லா உயிர்களும் ஒன்றாவதை எவ்வாறு என்பதை விளக்குவோம்.
Kauṣītaki 3.5
वागेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यै नाम परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा । घ्राणमेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य गन्धः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा चक्षुरेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य रूपं परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा श्रोत्रमेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य शब्दः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा जिह्वैवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यान्नरसः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा हस्तावेवास्या एकमङ्गमुदूढं तयोः कर्म परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा शरीरमेवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्य सुखदुःखे परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा उपस्थ एवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यानन्दो रतिः प्रजातिः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा पादावेवास्या एकमङ्गमुदूढं तयोरित्या परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा प्रज्ञैवास्या एकमङ्गमुदूढं तस्यै धियो विज्ञातव्यं कामाः परस्तात्प्रतिविहिता भूतमात्रा ॥ ३.५ ॥
பேச்சே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதற்குரிய பெயர், அதற்கு அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரையாக உள்ளது. மூக்கே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதன் வாசனை, அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. கண்ணே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதன் வடிவம், அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. செவியே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதன் ஒலி, அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. நாக்கே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதன் உணவுச் சுவை, அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. இரு கைகளே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டன; அவற்றின் செயல், அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. உடலே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதன் இன்பமும் துன்பமும், அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. உறுப்பே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதன் ஆனந்தம், ஆசை, சந்ததி, அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. இரு கால்களே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டன; அவற்றின் நடை, அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை. பிரஜ்ஞையே இதன் ஒரு உறுப்பு, தாங்கிச் செல்லப்பட்டது; அதற்கு புத்தியால் அறியத்தக்கவையும் ஆசைகளும், அப்பால் வைக்கப்பட்ட பூத-மாத்திரை.
Kauṣītaki 3.6
प्रज्ञया वाचं समारुह्य वाचा सर्वाणि सामान्याप्नोति । प्रज्ञया प्राणं समारुह्य प्राणेन सर्वान्गन्धानाप्नोति प्रज्ञया चक्षुः समारुह्य चक्षुषा सर्वाणि रूपाण्याप्नोति प्रज्ञया श्रोत्रं समारुह्य श्रोत्रेण सर्वाञ्च्छब्दानाप्नोति प्रज्ञया जिह्वां समारुह्य जिह्वया सर्वानन्नरसानाप्नोति प्रज्ञया हस्तौ समारुह्य हस्ताभ्यां सर्वाणि कर्माण्याप्नोति प्रज्ञया शरीरं समारुह्य शरीरेण सुखदुःखे आप्नोति प्रज्ञयोपस्थं समारुह्योपस्थेनानन्दं रतिं प्रज्ञामाप्नोति प्रज्ञया पादौ समारुह्य पादाभ्यां सर्वा इत्या आप्नोति प्रज्ञयैव धियं समारुह्य प्रज्ञयैव धियो विज्ञातव्यं कामानाप्नोति ॥ ३.६ ॥
பிரज்ஞையினால் வாக்கின் மீது ஏறி வாக்கினால் அனைத்து சாமங்களையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் பிராணன் மீது ஏறி பிராணனால் அனைத்து நறுமணங்களையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் கண்ணின் மீது ஏறி கண்ணால் அனைத்து உருவங்களையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் செவியின் மீது ஏறி செவியால் அனைத்து ஒலிகளையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் நாக்கின் மீது ஏறி நாக்கால் அனைத்து உணவுச் சுவைகளையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் கைகளின் மீது ஏறி கைகளால் அனைத்து செயல்களையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் உடலின் மீது ஏறி உடலால் இன்பதுன்பங்களை அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் உபஸ்தத்தின் மீது ஏறி உபஸ்தத்தால் ஆனந்தத்தையும் இன்பத்தையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினால் கால்களின் மீது ஏறி கால்களால் அனைத்து இயக்கங்களையும் அடைகிறான். பிரஜ்ஞையினாலேயே தியின் மீது ஏறி, பிரஜ்ஞையினாலேயே தியின் மூலம் அறியத்தக்க விருப்பங்களை அடைகிறான்.
Kauṣītaki 3.7
न हि प्रज्ञापेता वाङ्नाम किञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतन्नाम प्राज्ञासिषमिति । न हि प्रज्ञापेतः प्राणो गन्धं कञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतं गन्धं प्राज्ञासिषमिति । न हि प्रज्ञापेतं चक्षू रूपं किञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतद्रूपं प्राज्ञासिषमिति न प्रज्ञापेतं श्रोत्रं शब्दं कञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतं शब्दं प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेता जिह्वान्नरसं कञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतमन्नरसं प्राज्ञासिषमिति न प्रज्ञापेतौ हतौ कर्म किञ्चन प्रज्ञपयेतामन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतत्कर्म प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेतं शरीरं सुखदुःखं किञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह नाहमेतत्सुखदुःखं प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेत उपस्थ आनन्दं रतिं प्रजातिं काञ्चन प्रज्ञपयेदन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतमानन्दं न रतिं प्रजातिं प्राज्ञासिषमिति न हि प्रज्ञापेतौ पादावित्यां काञ्चन प्रज्ञापयेतामन्यत्र मे मनोऽभूदित्याह । नाहमेतामित्यां प्राज्ञसिषमिति न हि प्रज्ञापेता धीः काचन सिद्ध्येन्न प्रज्ञातव्यं प्रज्ञायेत् ॥ ३.७ ॥
ஏனெனில் அறிவு அளிக்கும் சக்தியான பேச்சு எந்த பெயரையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்தப் பெயரை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அது கூறுகிறது. மூச்சு எந்த வாசனையையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்த வாசனையை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அது கூறுகிறது. கண்கள் எந்த உருவத்தையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்த உருவத்தை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அவை கூறுகின்றன. காதுகள் எந்த ஒலியையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்த ஒலியை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அவை கூறுகின்றன. நாக்கு எந்த உணவுச் சுவையையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்தச் சுவையை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அது கூறுகிறது. இரு கைகளும் எந்தச் செயலையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்தச் செயலை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அவை கூறுகின்றன. உடல் இன்பதுன்பத்தை வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்த இன்பதுன்பத்தை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அது கூறுகிறது. பிறப்புறுப்பு ஆனந்தத்தையோ ஆசையையோ சந்ததியையோ வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்த ஆனந்தத்தை, ஆசையை, சந்ததியை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அது கூறுகிறது. இரு கால்களும் எந்த நடையையும் வெளிப்படுத்த முடியாது. 'என் மனம் இல்லாதிருந்தால் இந்த நடையை நான் அறிந்திருக்க மாட்டேன்' என்று அவை கூறுகின்றன. ஏனெனில் புத்தி எந்தச் சித்தியையும் அளிக்க முடியாது; அறியப்பட வேண்டியது அறியப்படாமலேயே இருக்கும்.
Kauṣītaki 3.8
न वाचं विजिज्ञासीत वक्तारं विद्यान्न गन्धं विजिज्ञासीत घ्रातारं विद्यान्न रूपं विजिज्ञासीत रूपविद्यं विद्यान्न शब्दं विजिज्ञासीत श्रोतारं विद्यान्नान्नरसं विजिज्ञासीतान्नरसविज्ञातारं विद्यान्न कर्म विजिज्ञासीत कर्तारं विद्यान्न सुखदुःखे विजिज्ञासीत सुखदुःखयोर्विज्ञातारं विद्यान्नानन्दं न रतिं न प्रजातिं विजिज्ञासीतानन्दस्य रतेः प्रजातेर्विज्ञातारं विद्यान्नेत्यां विजिज्ञासीतैतारं विद्यात् । न मनो विजिज्ञासीत मन्तारं विद्यात् । ता वा एता दशैव भूतमात्रा अधिप्रज्ञं दश प्रज्ञामात्रा अधिभूतं यद्धि भूतमात्रा न स्युर्न प्रज्ञामात्राः स्युर्यद्वा प्रज्ञामात्रा न स्युर्न भूतमात्राः स्युः ॥ ३.८ ॥
பேச்சை அறிய விரும்பக் கூடாது; பேசுபவனை அறிய வேண்டும். வாசனையை அறிய விரும்பக் கூடாது; முகர்பவனை அறிய வேண்டும். உருவத்தை அறிய விரும்பக் கூடாது; உருவத்தை அறிபவனை அறிய வேண்டும். ஒலியை அறிய விரும்பக் கூடாது; கேட்பவனை அறிய வேண்டும். உணவுச் சுவையை அறிய விரும்பக் கூடாது; உணவுச் சுவையை அறிபவனை அறிய வேண்டும். செயலை அறிய விரும்பக் கூடாது; செய்பவனை அறிய வேண்டும். இன்ப துன்பத்தை அறிய விரும்பக் கூடாது; இன்ப துன்பத்தை அறிபவனை அறிய வேண்டும். ஆனந்தம், இன்பம், பிரஜையை அறிய விரும்பக் கூடாது; அவற்றை அறிபவனை அறிய வேண்டும். பார்க்கும் செயலை அறிய விரும்பக் கூடாது; பார்ப்பவனை அறிய வேண்டும். மனதை அறிய விரும்பக் கூடாது; சிந்திப்பவனை அறிய வேண்டும். இவையே பத்து பூத-மாத்திரைகள்; அறிவுக்கு உட்பட்டவை. பத்து பிரஜ்ஞா-மாத்திரைகள்; பூதங்களுக்கு உட்பட்டவை. பூத-மாத்திரைகள் இல்லையெனில் பிரஜ்ஞா-மாத்திரைகள் இருக்காது; பிரஜ்ஞா-மாத்திரைகள் இல்லையெனில் பூத-மாத்திரைகள் இருக்காது.
Kauṣītaki 3.9
न ह्यन्यतरतो रूपं किञ्चन सिद्ध्येन्नो एतन्नाना तद्यथा रथस्यारेषु नेमिरर्पिता नाभावरा अर्पिता एवमेवैता भूतमात्राः प्रज्ञामात्रास्वर्पिताः प्रज्ञामात्राः प्राणेऽर्पिताः स एष प्राण एव प्रज्ञात्मानन्दोऽजरोऽमृतः । न साधुना कर्मणा भूयान्नो एवासाधुना कनीयान् । एष ह्येवैनं साधुकर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्यो उन्निनीषत एष उ एवैनमसाधु कर्म कारयति तं यमधो निनीषते । एष लोकपाल एष लोकाधिपतिरेष सर्वेश्वरः स म आत्मेति विद्यात्स म आत्मेति विद्यात् ॥ ३.९ ॥
எதுவும் ஒன்றிலிருந்து மட்டும் உருவம் சித்திக்காது; இது பல. தேர் சக்கரத்தின் ஆரங்களில் வட்டம் பொருத்தப்பட்டிருப்பது போல, மையத்தில் ஆரங்கள் பொருத்தப்பட்டிருப்பது போல, அவ்வாறே இந்த பூத-மாத்திரைகள் பிரஜ்ஞா-மாத்திரைகளில் பொருத்தப்பட்டுள்ளன; பிரஜ்ஞா-மாத்திரைகள் பிராணனில் பொருத்தப்பட்டுள்ளன. அதுவே இந்தப் பிராணன்; பிரஜ்ஞாத்மா, ஆனந்தம், அஜரம், அமிருதம். நல்ல செயலால் அது பெருகுவதில்லை, தீய செயலால் குறைவதும் இல்லை. இதுவே அவனை நல்ல செயல் செய்விக்கிறது, எந்த உலகங்களிலிருந்து மேலே கொண்டு செல்ல விரும்புகிறதோ அவனை; இதுவே அவனை தீய செயல் செய்விக்கிறது, எவனைக் கீழே கொண்டு செல்ல விரும்புகிறதோ அவனை. இதுவே உலகக் காவலன், இதுவே உலகத் தலைவன், இதுவே எல்லாவற்றின் ஈசுவரன். அவனே என் ஆத்மா என அறிய வேண்டும்; அவனே என் ஆத்மா என அறிய வேண்டும்.