Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଉପନିଷଦ · Praśna 2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

Praśna 2.1

अथ हैनं भार्गवो वैदर्भिः पप्रच्छ ।
भगवन् कत्येव
देवाः प्रचां दिधारयन्ते कतर एतत् प्रकशयन्ते कः
पुनरेषां वरिष्ठ इति ॥ २.१ ॥

ତା'ପରେ ବୈଦର୍ଭ ବଂଶୀୟ ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଭଗବନ୍, କେତେ ଦେବତା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି? ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି? ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଏ?"

Praśna 2.2

तस्मै स होवाचाकाशो ह वा एष देवो वायुरग्निरापः
पृथिवी वाङ्मनश्चक्षुः श्रोत्रं च ।
ते प्रकाश्याभिवदन्ति
वयमेतद्बाणमवष्टभ्य विधारयामः ॥ २.२ ॥

ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ପୃଥିବୀ, ବାକ୍, ମନ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶ୍ରୋତ୍ର — ଏମାନେ ହିଁ ଦେବତା। ସେମାନେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କରି କୁହନ୍ତି, 'ଏହି ଶରୀରକୁ ଆଧାର ଦେଇ ଆମେ ହିଁ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରୁ।'"

Praśna 2.3

तान् वरिष्ठः प्राण उवाच ।
मा मोहमापद्यथ अहमेवैतत्
पञ्चधाऽऽत्मानं प्रविभज्यैतद्बाणमवष्टभ्य
विधारयामीति
तेऽश्रद्दधाना बभूवुः ॥ २.३ ॥

ସେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାଣ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋହରେ ପଡ଼ନାହିଁ। ମୁଁ ହିଁ ନିଜକୁ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ଏହି ଶରୀରକୁ ଆଧାର ଦେଇ ଧାରଣ କରେ।" କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଅବିଶ୍ୱାସୀ ହୋଇଗଲେ।

Praśna 2.4

सोऽभिमानादूर्ध्वमुत्क्रामत इव तस्मिन्नुत्क्रामत्यथेतरे सर्व
एवोत्क्रामन्ते तस्मि/श्च प्रतिष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्ठन्ते ।
तद्यथा मक्षिका मधुकरराजानमुत्क्रामन्तं सर्व एवोत्क्रमन्ते
तस्मि/ष्च प्रत्ष्ठमाने सर्व एव प्रतिष्टन्त एवम्
वाङ्मनष्चक्षुः
श्रोत्रं च ते प्रीताः प्राणं स्तुन्वन्ति ॥ २.४ ॥

ସେ ଅଭିମାନରେ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ସେ ବାହାରିଗଲେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ବାହାରିଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସ୍ଥିର ହେଲେ ସମସ୍ତେ ସ୍ଥିର ହୁଅନ୍ତି। ମହୁମାଛି ରାଜା ବାହାରିଗଲେ ସମସ୍ତ ମହୁମାଛି ତାଙ୍କ ସହିତ ବାହାରନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ରହିଲେ ସମସ୍ତେ ରହନ୍ତି; ସେହିପରି ବାକ୍, ମନ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଶ୍ରୋତ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରାଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Praśna 2.5

एषोऽग्निस्तपत्येष सूर्य
एष पर्जन्यो मघवानेष वायुः
एष पृथिवी रयिर्देवः
सदसच्चामृतं च यत् ॥ २.५ ॥

ଏହି ଅଗ୍ନି ତାପ ଦିଏ, ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଏହି ମେଘ, ମଘବାନ; ଏହି ବାୟୁ; ଏହି ପୃଥିବୀ, ରୟି, ଦେବ; ଏବଂ ସତ୍ ଓ ଅସତ୍, ଯାହା ଅମୃତ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏହି।

Praśna 2.6

अरा इव रथनाभौ प्राणे सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
ऋचो यजूँषि सामानि यज्ञः क्षत्रं ब्रह्म च ॥ २.६ ॥

ରଥଚକ୍ରର ନାଭିରେ ଯେପରି ଅରା ଯୁକ୍ତ ଥାଏ, ସେହିପରି ପ୍ରାଣରେ ସବୁ କିଛି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ: ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ, ଯଜ୍ଞ, କ୍ଷତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମ।

Praśna 2.7

प्रजापतिश्चरसि गर्भे त्वमेव प्रतिजायसे ।
तुभ्यं प्राण प्रजास्त्विमा बलिं हरन्ति
यः प्रणैः प्रतितिष्ठसि ॥ २.७ ॥

ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରଜାପତି; ଗର୍ଭରେ ବିଚରଣ କର; ତୁମେ ହିଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଲାଭ କର। ହେ ପ୍ରାଣ, ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ବଳି ଆଣନ୍ତି; ଯେ ତୁମେ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିତ।

Praśna 2.8

देवानामसि वह्नितमः पितृणां प्रथमा स्वधा ।
ऋषीणां चरितं सत्यमथर्वाङ्गिरसामसि ॥ २.८ ॥

ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ହବ୍ୟବାହକ; ପିତୃମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱଧା; ଋଷିମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଓ ସତ୍ୟ ତୁମେ; ଅଥର୍ବା-ଅଙ୍ଗିରସ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

Praśna 2.9

इन्द्रस्त्वं प्राण तेजसा रुद्रोऽसि परिरक्षिता ।
त्वमन्तरिक्षे चरसि सूर्यस्त्वं ज्योतिषां पतिः ॥ २.९ ॥

ହେ ପ୍ରାଣ, ତୁମେ ତେଜରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ରକ୍ଷାକାରୀ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ତୁମେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ବିଚରଣ କର; ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।

Praśna 2.10

यदा त्वमभिवर्षस्यथेमाः प्राण ते प्रजाः ।
आनन्दरूपास्तिष्ठन्ति कामायान्नं भविष्यतीति ॥ २.१० ॥

ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ବର୍ଷା କର, ହେ ପ୍ରାଣ, ସେତେବେଳେ ତୁମ୍ଭର ଏହି ପ୍ରଜାମାନେ ଆନନ୍ଦରୂପ ହୋଇ ରହନ୍ତି — 'ଅନ୍ନ ହେବ' ଏହା ଭାବି।

Praśna 2.11

व्रात्यस्त्वं प्राणैकर्षरत्ता विश्वस्य सत्पतिः ।
वयमाद्यस्य दातारः पिता त्वं मातरिश्व नः ॥ २.११ ॥

ତୁମେ ବ୍ରାତ୍ୟ, ହେ ପ୍ରାଣ; ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଋଷି, ସମସ୍ତ ସତ୍‌ର ଅଧିପତି। ଆମେ ଭୋଜ୍ୟ ଅନ୍ନର ଦାତା; ତୁମେ ଆମର ପିତା, ମାତରିଶ୍ୱା।

Praśna 2.12

या ते तनूर्वाचि प्रतिष्ठिता या श्रोत्रे या च चक्षुषि ।
या च मनसि सन्तता शिवां तां कुरू मोत्क्रमीः ॥ २.१२ ॥

ତୁମ୍ଭର ଯେଉଁ ଶରୀର ବାଣୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଯାହା କାନରେ, ଆଖିରେ ଓ ମନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ — ତାହାକୁ ଶିବ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) କର; ଉତ୍କ୍ରମଣ କର ନାହିଁ।

Praśna 2.13

प्राणस्येदं वशे सर्वं त्रिदिवे यत् प्रतिष्ठितम् ।
मातेव पुत्रान् रक्षस्व श्रीश्च प्रज्ञां च विधेहि न इति ॥ २.१३ ॥

ଏହା ସବୁ ପ୍ରାଣର ଅଧୀନ; ତ୍ରିଲୋକରେ ଯାହା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ତାହା ମଧ୍ୟ ସେ। ମାତା ଯେପରି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଆମକୁ ଶ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞା ଦିଅ, ଏପରି।