ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Praśna 5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Praśna 5.1
अथ हैनं शैब्यः सत्यकामः पप्रच्छ ।
स यो ह वै तद्भगवन्मनुष्येषु प्रायणान्तमोङ्कारमभिध्यायीत ।
कतमं वाव स तेन लोकं जयतीति ।
तस्मै स होवाच ॥ ५.१ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ੈਬ੍ਯ ਸਤ੍ਯਕਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੌਤ ਤੱਕ ਓਂਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹੜਾ ਲੋਕ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।
Praśna 5.2
एतद्वै सत्यकाम परं चापरं च ब्रह्म यदोङ्कारः ।
तस्माद्विद्वानेतेनैवायतनेनैकतरमन्वेति ॥ ५.२ ॥
ਹੇ ਸਤ੍ਯਕਾਮ, ਇਹ ਓਂਕਾਰ ਹੀ ਪਰ ਅਤੇ ਅਪਰ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨੀ ਇਸੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Praśna 5.3
स यध्येकमात्रमभिध्यायीत स तेनैव संवेदितस्तूर्णमेव जगत्याभिसंपध्यते ।
तमृचो मनुष्यलोकमुपनयन्ते स तत्र तपसा ब्रह्मचर्येण श्रद्धया संपन्नो महिमानमनुभवति ॥ ५.३ ॥
ਜੇ ਉਹ ਇੱਕ ਮਾਤ੍ਰਾ (ਓਂਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਾਤ੍ਰਾ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਚਾਵਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Praśna 5.4
अथ यदि द्विमात्रेण मनसि संपद्यते सोऽन्तरिक्षं यजुर्भिरुन्नीयते सोमलोकम् ।
स सोमलोके विभुतिमनुभूय पुनरावर्तते ॥ ५.४ ॥
ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਦੋ ਮਾਤ੍ਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਜੁਰ ਮੰਤਰ ਉਸਨੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਚੰਦ੍ਰਲੋਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਿਭੂਤੀ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Praśna 5.5
यः पुनरेतं त्रिमात्रेणोमित्येतेनैवाक्षरेण परं पुरुषमभिध्यायीत स तेजसि सूर्ये संपन्नः ।
यथा पादोदरस्त्वचा विनिर्मुच्यत एवं ह वै स पाप्मना विनिर्मुक्तः स सामभिरुन्नीयते ब्रह्मलोकं स एतस्माज्जीवघनात् परात्परं पुरुशयं पुरुषमीक्षते ।
तदेतौ श्लोकौ भवतः ॥ ५.५ ॥
ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ 'ਓਂ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਕੁੰਜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੀਵ-ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਪਰਾਤਪਰ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੋ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ।
Praśna 5.6
तिस्रो मात्रा मृत्युमत्यः प्रयुक्ता
अन्योन्यसक्ताः अनविप्रयुक्ताः ।
क्रियासु बाह्याभ्यन्तरमध्यमासु
सम्यक् प्रयुक्तासु न कम्पते ज्ञः ॥ ५.६ ॥
ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤਿੰਨ ਮਾਤਰਾਵਾਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਬਾਹਰੀ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ।
Praśna 5.7
ऋग्भिरेतं यजुर्भिरन्तरिक्षं
सामभिर्यत् तत् कवयो वेदयन्ते ।
तमोङ्कारेणैवायतनेनान्वेति विद्वान्
यत्तच्छान्तमजरममृतमभयं परं चेति ॥ ५.७ ॥
ਰਿਚਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ, ਯਜੁਸ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ, ਸਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਵੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ [ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ]। ਗਿਆਨੀ ਓਂਕਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਜਰਾ-ਰਹਿਤ, ਅਮ੍ਰਿਤ, ਅਭੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਹੈ।