Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.182

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.182.1

अभू॑दि॒दं व॒युन॒मो षु भू॑षता॒ रथो॒ वृष॑ण्वा॒न्मद॑ता मनीषिणः ।
धि॒यं॒जि॒न्वा धिष्ण्या॑ वि॒श्पला॑वसू दि॒वो नपा॑ता सु॒कृते॒ शुचि॑व्रता ॥

हा अद्भुत रथ प्रकट झाला आहे; हे विचारशील जनहो, त्याला नीट सजवा. वृषभांनी भरलेल्या या रथाला आनंदित करा. हे धियंजिन्वा, धिष्ण्या, विश्पलावसू, दिवाचे नातू, सत्कर्म करणाऱ्यासाठी शुद्धव्रती अश्विनौ.

1.182.2

इन्द्र॑तमा॒ हि धिष्ण्या॑ म॒रुत्त॑मा द॒स्रा दंसि॑ष्ठा र॒थ्या॑ र॒थीत॑मा ।
पू॒र्णं रथं॑ वहेथे॒ मध्व॒ आचि॑तं॒ तेन॑ दा॒श्वांस॒मुप॑ याथो अश्विना ॥

हे अश्विनौ, तुम्ही दोघे सर्वोत्तम, स्थिर, अत्यंत वीर, अतिउदार आणि रथसंपत्तीत सर्वाधिक धनवान आहात. मधाने भरलेला रथ चालवून त्यासह दानकर्त्याकडे या.

1.182.3

किमत्र॑ दस्रा कृणुथः॒ किमा॑साथे॒ जनो॒ यः कश्चि॒दह॑विर्मही॒यते॑ ।
अति॑ क्रमिष्टं जु॒रतं॑ प॒णेरसुं॒ ज्योति॒र्विप्रा॑य कृणुतं वच॒स्यवे॑ ॥

हे अद्भुतकर्मा अश्विनौ, तुम्ही दोघे येथे काय करता, कसे आहात? आहुती न देता जो मनुष्य मानला जातो, त्याच्यापुढे निघून जा. जीर्ण पणीचा प्राण पार न्या; विप्र आणि स्तुती करू इच्छिणाऱ्यासाठी प्रकाश निर्माण करा.

1.182.4

ज॒म्भय॑तम॒भितो॒ राय॑तः॒ शुनो॑ ह॒तं मृधो॑ वि॒दथु॒स्तान्य॑श्विना ।
वाचं॑वाचं जरि॒तू र॒त्निनीं॑ कृतमु॒भा शंसं॑ नासत्यावतं॒ मम॑ ॥

हे अश्विनौ, सर्व बाजूंनी हल्ला करणाऱ्या कुत्र्यांना दाबा, अडथळ्यांचा नाश करा; ते तुम्ही दोघे जाणता. स्तोत्र्याच्या प्रत्येक शब्दाला धनसमृद्ध करा. हे सत्यवादी अश्विनौ, तुम्ही दोघे माझ्या स्तुतीचे रक्षण करा.

1.182.5

यु॒वमे॒तं च॑क्रथुः॒ सिन्धु॑षु प्ल॒वमा॑त्म॒न्वन्तं॑ प॒क्षिणं॑ तौ॒ग्र्याय॒ कम् ।
येन॑ देव॒त्रा मन॑सा निरू॒हथुः॑ सुपप्त॒नी पे॑तथुः॒ क्षोद॑सो म॒हः ॥

तुम्ही दोघांनी नद्यांमध्ये ही नाव बनवली, जी जिवंत आणि पंखयुक्त होती, तौग्र्याच्या सुखासाठी. त्याद्वारे तुम्ही दोघांनी मनाने देवांमधून (ती) आणली; सुंदर पंख असलेले तुम्ही दोघे महान खोलीतून उडत आलात.

1.182.6

अव॑विद्धं तौ॒ग्र्यम॒प्स्व॑न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्रवि॑द्धम् ।
चत॑स्रो॒ नावो॒ जठ॑लस्य॒ जुष्टा॒ उद॒श्विभ्या॑मिषि॒ताः पा॑रयन्ति ॥

तौग्र्याला पाण्यात फेकले गेले होते, अमर्याद अंधारात टाकले होते. जठलाच्या चार नावा, प्रिय, अश्विनांसाठी पाठवल्या गेल्या; त्या (त्याला) पलीकडे नेतात.

1.182.7

कः स्वि॑द्वृ॒क्षो निष्ठि॑तो॒ मध्ये॒ अर्ण॑सो॒ यं तौ॒ग्र्यो ना॑धि॒तः प॒र्यष॑स्वजत् ।
प॒र्णा मृ॒गस्य॑ प॒तरो॑रिवा॒रभ॒ उद॑श्विना ऊहथुः॒ श्रोम॑ताय॒ कम् ॥

पाण्याच्या मध्यभागी उभा असलेला तो वृक्ष कोणता? आधाराशिवाय तौग्र्याने त्याला सर्व बाजूंनी कवटाळले. हे अश्विनौ, हरिण किंवा पक्ष्याच्या पंखांप्रमाणे, ऐकणाऱ्यासाठी तुम्ही सुख वर उचलले.

1.182.8

तद्वां॑ नरा नासत्या॒वनु॑ ष्या॒द्यद्वां॒ माना॑स उ॒चथ॒मवो॑चन् ।
अ॒स्माद॒द्य सद॑सः सो॒म्या~दा वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

हे नरांनो, हे नासत्यांनो, मानवांनी तुम्हा दोघांसाठी स्तुतीचे शब्द उच्चारले, तेव्हा ते तुम्हाला अनुकूल होवो. आज या सोम-आसनातून आम्हाला अन्न, बल आणि त्वरित साहाय्य करणारे धन मिळो.