ऋग्वेद · सूक्त 1.191
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.191.1
कङ्क॑तो॒ न कङ्क॒तोऽथो॑ सती॒नक॑ङ्कतः ।
द्वाविति॒ प्लुषी॒ इति॒ न्य॑दृष्टा॑ अलिप्सत ॥
कंकतासारखा कंकत, सतीनकंकत, प्लुषी नावाचे दोन — अदृश्य झालेले खाली दाबले गेले.
1.191.2
अ॒दृष्टा॑न्हन्त्याय॒ती अथो॑ हन्ति पराय॒ती ।
अथो॑ अवघ्न॒ती ह॑न्ति॒ अथो॑ पिनष्टि पिंष॒ती ॥
अदृश्यांना ती येतानाही मारते, जातानाही मारते; मारून मारून ठार करते, दळून चिरडते.
1.191.3
श॒रासः॒ कुश॑रासो द॒र्भासः॑ सै॒र्या उ॒त ।
मौ॒ञ्जा अ॒दृष्टा॑ वैरि॒णाः सर्वे॑ सा॒कं न्य॑लिप्सत ॥
बोरू, कुशर गवत, दर्भ गवत, सैर्य नळ, मौंज गवत — अदृश्य शत्रू सर्व एकत्र खाली दाबले गेले.
1.191.4
नि गावो॑ गो॒ष्ठे अ॑सद॒न्नि मृ॒गासो॑ अविक्षत ।
नि के॒तवो॒ जना॑नां॒ न्य॑दृष्टा॑ अलिप्सत ॥
गायी गोठ्यात बसल्या, हरणे शांत होऊन निजली; लोकांचे दिवे खाली गेले, अदृश्य खाली दाबले गेले.
1.191.5
ए॒त उ॒ त्ये प्रत्य॑दृश्रन्प्रदो॒षं तस्क॑रा इव ।
अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टाः॒ प्रति॑बुद्धा अभूतन ॥
हेच ते जे संध्याकाळच्या अंधारात चोरांसारखे दिसले; हे अदृश्यांनो, हे सर्व पाहणाऱ्यांनो, तुम्ही जागृत व्हा.
1.191.6
द्यौर्वः॑ पि॒ता पृ॑थि॒वी मा॒ता सोमो॒ भ्रातादि॑तिः॒ स्वसा॑ ।
अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टाः॒ तिष्ठ॑ते॒लय॑ता॒ सु क॑म् ॥
आकाश तुमचा पिता, पृथ्वी माता, सोम भाऊ, अदिती बहीण; हे अदृश्यांनो, हे सर्व पाहणाऱ्यांनो, स्थिर उभे रहा, चांगले चला आणि सुख मिळवा.
1.191.7
ये अंस्या॒ ये अङ्ग्याः॑ सू॒चीका॒ ये प्र॑कङ्क॒ताः ।
अदृ॑ष्टाः॒ किं च॒नेह वः॒ सर्वे॑ सा॒कं नि ज॑स्यत ॥
जे खांद्यांवर राहतात, जे अवयवांनी युक्त आहेत, जे सुईसारखे टोचतात आणि जे रांगतात — हे अदृश्य जीवांनो, येथे तुमच्यापैकी जो कोणी असेल, तुम्ही सर्व एकत्र खाली पाडले जा.
1.191.8
उत्पु॒रस्ता॒त्सूर्य॑ एति वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा ।
अ॒दृष्टा॒न्त्सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒न्त्सर्वा॑श्च यातुधा॒न्यः॑ ॥
सूर्य पूर्वेकडून वर येतो — सर्वांना पाहणारा, अदृश्यांचा नाश करणारा. सर्व अदृश्यांना आणि सर्व यातुधानींना प्रहार करत तो उगवतो.
1.191.9
उद॑पप्तद॒सौ सूर्यः॑ पु॒रु विश्वा॑नि॒ जूर्व॑न् ।
आ॒दि॒त्यः पर्व॑तेभ्यो वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा ॥
तो सूर्य वर उठला आहे — तो आदित्य, पर्वतांवरून, अनेक सर्व गोष्टी वेगाने ओलांडत. सर्व पाहणारा, अदृश्यांचा नाश करणारा.
1.191.10
सूर्ये॑ वि॒षमा स॑जामि॒ दृतिं॒ सुरा॑वतो गृ॒हे सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑राम ।
आ॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥
सूर्यात मी विष ठेवतो; सुरावंताच्या घरी डंख. तो निश्चित मरत नाही; आपणही मरू नये. याची मर्यादा दूर असो; अति तेजस्विनीने तुला मध केले; मधुर झालेल्या तिने तुला मध केले.
1.191.11
इ॒य॒त्ति॒का श॑कुन्ति॒का स॒का ज॑घास ते वि॒षं सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑राम ।
आ॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥
लहानशी आकाराची लहान पक्षीण, मैत्रिणीसारखी तिने तुझे विष गिळले. तो निश्चित मरत नाही; आपणही मरू नये. याची मर्यादा दूर असो; अति तेजस्विनीने तुला मध केले; मधुर झालेल्या तिने तुला मध केले.
1.191.12
त्रिः स॒प्त वि॑ष्पुलिङ्ग॒का वि॒षस्य॒ पुष्य॑मक्ष॒न्ताश्चि॒न्नु न म॑रन्ति॒ नो व॒यं म॑राम ।
आ॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥
तीन वेळा सात, विषाच्या ठिणग्या असलेल्या विषफळ गिळून टाकल्या. त्या निश्चित मरत नाहीत; आपणही मरू नये. याची मर्यादा दूर असो; अति तेजस्विनीने तुला मध केले; मधुर झालेल्या तिने तुला मध केले.
1.191.13
न॒वा॒नां न॑वती॒नां वि॒षस्य॒ रोपु॑षीणां॒ सर्वा॑सामग्रभं॒ नाम॑ ।
आ॒रे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥
नऊ आणि नव्वद प्रकारच्या विषांची सर्व घातक नावे मी धरून ठेवली आहेत. याचा मार्ग दूर आहे; हे पिंगट वर्णाच्या, गोड अशीने तुला मध केले आहे.
1.191.14
त्रिः स॒प्त म॑यू॒र्यः॑ स॒प्त स्वसा॑रो अ॒ग्रुवः॑ ।
तास्ते॑ वि॒षं वि ज॑भ्रिर उद॒कं कु॒म्भिनी॑रिव ॥
तीन वेळा सात, मोरांसारख्या सात बहिणी, न दुखावलेल्या. त्यांनी तुझे विष दूर नेले, जसे घागरी पाणी वाहून नेतात.
1.191.15
इ॒य॒त्त॒कः कु॑षुम्भ॒कस्त॒कं भि॑न॒द्म्यश्म॑ना ।
ततो॑ वि॒षं प्र वा॑वृते॒ परा॑ची॒रनु॑ सं॒वतः॑ ॥
इतका मोठा लहान कुसुंभक किडा; त्या किड्याला मी दगडाने फोडतो. तिथून विष परतले, दूर जाऊन, मार्गांच्या मागे.
1.191.16
कु॒षु॒म्भ॒कस्तद॑ब्रवीद्गि॒रेः प्र॑वर्तमान॒कः ।
वृश्चि॑कस्यार॒सं वि॒षम॑र॒सं वृ॑श्चिक ते वि॒षम् ॥
कुसुंभक हे म्हणाला, पर्वतावरून आलेला प्रवर्तमानक. विंचवाचे विष रसहीन आहे, रसहीन आहे, हे विंचवा, तुझे विष.