ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.66

1.66.1

र॒यिर्न चि॒त्रा सूरो॒ न सं॒दृग् ।
आयु॒र्न प्रा॒णो नित्यो॒ न सू॒नुः ॥

તે ધન જેવો તેજસ્વી છે, સૂર્ય જેવો દર્શનીય છે; પ્રાણ અને જીવન જેવો, અને નિત્ય પુત્ર જેવો પ્રિય છે.

तक्वा॒ न भूर्णि॒र्वना॑ सिषक्ति ।
पयो॒ न धे॒नुः शुचि॑र्वि॒भावा॑ ॥

તે પોષક જેવો વનોને પકડે છે; દૂધ આપતી ગાય જેવો શુદ્ધ અને પ્રકાશમાન છે.

दा॒धार॒ क्षेम॒मोको॒ न र॒ण्वो ।
यवो॒ न प॒क्वो जेता॒ जना॑नाम् ॥

તેણે સલામતી ધારણ કરી, આનંદદાયક ઘર જેવી; પાકેલા જવ જેવો, તે માણસોનો વિજેતા છે.

ऋषि॒र्न स्तुभ्वा॑ वि॒क्षु प्र॑श॒स्तो ।
वा॒जी न प्री॒तो वयो॑ दधाति ॥

તે ઋષિ જેવો સ્તુતિ કરનાર છે, લોકોમાં પ્રશંસિત; ઘોડા જેવો પ્રસન્ન થઈને બળ અને જીવન આપે છે.

दु॒रोक॑शोचिः॒ क्रतु॒र्न नित्यो॑ ।
जा॒येव॒ योना॒वरं॒ विश्व॑स्मै ॥

જેની જ્વાળા ઓલવવી મુશ્કેલ છે, તે સંકલ્પ જેવો નિત્ય છે; પત્ની પોતાના સ્થાને હોય તેમ તે સૌને માટે પૂરતો છે.

चि॒त्रो यदभ्रा॑ट्च्छ्वे॒तो न वि॒क्षु ।
रथो॒ न रु॒क्मी त्वे॒षः स॒मत्सु॑ ॥

જ્યારે તે અદ્ભુત તેજથી ચમકે, શ્વેત થઈ લોકોમાં પ્રકટ થાય, ત્યારે સોનાથી શણગારેલા રથ જેવો પ્રકાશે છે; યુદ્ધોમાં તેનું તેજ જ્વાળા જેવું છે.

सेने॑व सृ॒ष्टामं॑ दधाति ।
अस्तु॒र्न दि॒द्युत्त्वे॒षप्र॑तीका ॥

સેનાની જેમ છોડાયેલો તે અંધકારને દબાવે છે; સૂર્યની વીજળી સમાન તેજસ્વી જ્વાળા તેની છે.

य॒मो ह॑ जा॒तो य॒मो जनि॑त्वं ।
जा॒रः क॒नीनां॒ पति॒र्जनी॑नाम् ॥

યમ (નિયામક અગ્નિ) ખરેખર જન્મ્યો; યમ જ જન્મનું કારણ છે; કન્યાઓનો પ્રેમી અને સ્ત્રીઓનો પતિ તે જ છે.

तं व॑श्च॒राथा॑ व॒यं व॑स॒त्या ।
अस्तं॒ न गावो॒ नक्ष॑न्त इ॒द्धम् ॥

તેમને તમે બંને પાસે લાવો, અમે ઘર સાથે; ગાયો જેમ ઘર તરફ જાય તેમ તેઓ પ્રજ્વલિત અગ્નિ સુધી પહોંચે છે.

सिन्धु॒र्न क्षोदः॒ प्र नीची॑रैनोत् ।
नव॑न्त॒ गावः॒ स्व॑र्दृशी॑के ॥

નદી નીચે વહે તેમ તેણે નીચાણવાળા પ્રવાહોને આગળ ધપાવ્યા; સ્વર્ગના પ્રકાશના દર્શનમાં ગાયો ગર્જે છે.