ऋग्वेद · सूक्त 1.79

1.79.1

हिर॑ण्यकेशो॒ रज॑सो विसा॒रे अहि॒र्धुनि॒र्वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।
शुचि॑भ्राजा उ॒षसो॒ नवे॑दा॒ यश॑स्वतीरप॒स्युवो॒ न स॒त्याः ॥

सोनेरी केसांचा अग्नी अंतरिक्षाच्या विस्तारात अहि व धुनीसारखा आहे; वायूप्रमाणे वेगवान. उषांसारखा तेजस्वी, सर्वज्ञ, यशस्वी आणि कर्मात सत्यवान.

आ ते॑ सुप॒र्णा अ॑मिनन्तँ॒ एवैः॑ कृ॒ष्णो नो॑नाव वृष॒भो यदी॒दम् ।
शि॒वाभि॒र्न स्मय॑मानाभि॒रागा॒त्पत॑न्ति॒ मिह॑ स्त॒नय॑न्त्य॒भ्रा ॥

तुझी सुपर्ण किरणे आपल्या रूपांनी चमकली; काळा वृषभ गर्जला, ही भूमी शुभ तेजाने हसत आली; येथे मेघ वर्षतात आणि गर्जतात.

यदी॑मृ॒तस्य॒ पय॑सा॒ पिया॑नो॒ नय॑न्नृ॒तस्य॑ प॒थिभी॒ रजि॑ष्ठैः ।
अ॒र्य॒मा मि॒त्रो वरु॑णः॒ परि॑ज्मा॒ त्वचं॑ पृञ्च॒न्त्युप॑रस्य॒ योनौ॑ ॥

तो ऋताचे दूध पिऊन ऋताच्या अत्यंत तेजस्वी मार्गांनी त्यांना नेतो तेव्हा अर्यमा, मित्र, वरुण, परिज्मा उपराच्या गर्भयोनीत त्यांची त्वचा ओलसर करतात.

अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑नः सहसो यहो ।
अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रवः॑ ॥

हे अग्नी, अन्न आणि गोधनाने समृद्ध बलाचा स्वामी, हे पराक्रमी, आमच्यासाठी हे सर्वज्ञा, महान कीर्ती स्थापन कर.

स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒ळेन्यो॑ गि॒रा ।
रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि ॥

तो प्रज्वलित होऊन धनवान, ज्ञानी, अग्नी म्हणून स्तुत्य आहे; गीताने स्तविला जाऊन आमच्यासाठी धनासह प्रकाशो, हे प्राचीनमुखा.

क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मनाग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषसः॑ ।
स ति॑ग्मजम्भ र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑ ॥

हे राजा, तूच रात्रीचा, निवासाचा आणि उषांचा स्वामी आहेस; हे अग्नी, तीक्ष्ण-जबड्या, राक्षसांना जाळून टाक.

अवा॑ नो अग्न ऊ॒तिभि॑र्गाय॒त्रस्य॒ प्रभ॑र्मणि ।
विश्वा॑सु धी॒षु व॑न्द्य ॥

हे अग्नी, गायत्राच्या पुढच्या अर्पणात तुझ्या संरक्षणांसह आमच्याकडे खाली ये. सर्व विचारांत तू वंदनीय आहेस.

आ नो॑ अग्ने र॒यिं भ॑र सत्रा॒साहं॒ वरे॑ण्यम् ।
विश्वा॑सु पृ॒त्सु दु॒ष्टर॑म् ॥

हे अग्नी, शत्रूंना जिंकणारे, वरणीय धन आमच्यासाठी आण. सर्व युद्धांत तू अजिंक्य आहेस.

आ नो॑ अग्ने सुचे॒तुना॑ र॒यिं वि॒श्वायु॑पोषसम् ।
मा॒र्डी॒कं धे॑हि जी॒वसे॑ ॥

हे अग्नी, शुभ हेतूने आमच्यासाठी सर्व माणसांना धन देणारे धन आण. कृपेने जगण्यासाठी आम्हांस स्थिर कर.

प्र पू॒तास्ति॒ग्मशो॑चिषे॒ वाचो॑ गोतमा॒ग्नये॑ ।
भर॑स्व सुम्न॒युर्गिरः॑ ॥

हे गोतमा, तीक्ष्ण ज्वालेच्या अग्नीसाठी शुद्ध वाणी पुढे आण. कृपा इच्छून स्तुतिगीते अर्पण कर.

यो नो॑ अग्नेऽभि॒दास॑ति॒ अन्ति॑ दू॒रे प॑दी॒ष्ट सः ।
अ॒स्माक॒मिद्वृ॒धे भ॑व ॥

हे अग्नी, जो आम्हांस जवळून किंवा दुरून हानी करतो, तो पडो. आमच्या वाढीसाठीच तू हो.

स॒ह॒स्रा॒क्षो विच॑र्षणिर॒ग्नी रक्षां॑सि सेधति ।
होता॑ गृणीत उ॒क्थ्यः॑ ॥

सहस्र डोळ्यांचा, सर्वदर्शी अग्नी राक्षसांना नष्ट करतो. होता स्तुत्य अग्नीची स्तुती करो.