ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.95.1
द्वे विरू॑पे चरतः॒ स्वर्थे॑ अ॒न्यान्या॑ व॒त्समुप॑ धापयेते ।
हरि॑र॒न्यस्यां॒ भव॑ति स्व॒धावा॑ञ्शु॒क्रो अ॒न्यस्यां॑ ददृशे सु॒वर्चाः॑ ॥
ભિન્ન રૂપવાળી બે માતાઓ પોતપોતાના પ્રયોજનથી વિચરે છે; એક પછી એક તેઓ વાછરડાને પાસે લાવીને દૂધ પાય છે. એકમાં સ્વપોષક હરિ (અગ્નિ) થાય છે; બીજીમાં શુક્ર તરીકે, સુંદર દીપ્તિ સાથે દેખાય છે.
1.95.2
दशे॒मं त्वष्टु॑र्जनयन्त॒ गर्भ॒मत॑न्द्रासो युव॒तयो॒ विभृ॑त्रम् ।
ति॒ग्मानी॑कं॒ स्वय॑शसं॒ जने॑षु वि॒रोच॑मानं॒ परि॑ षीं नयन्ति ॥
થાક્યા વિનાની દસ યુવતીઓએ ત્વષ્ટાના આ ગર્ભને જન્મ આપ્યો; વિસ્તૃત, તીક્ષ્ણ જ્વાળાવાળા, પોતાના જ યશવાળા, મનુષ્યો વચ્ચે દીપ્તિમાન એવા તેને તેઓ ચોતરફ લઈ જાય છે.
1.95.3
त्रीणि॒ जाना॒ परि॑ भूषन्त्यस्य समु॒द्र एकं॑ दि॒व्येक॑म॒प्सु ।
पूर्वा॒मनु॒ प्र दिशं॒ पार्थि॑वानामृ॒तून्प्र॒शास॒द्वि द॑धावनु॒ष्ठु ॥
તેના ત્રણ જન્મોને શણગારવામાં આવે છે: એક સમુદ્રમાં, એક દ્યુલોકમાં, એક જળોમાં. પૂર્વ દિશા પછી પૃથ્વીના પ્રદેશોની દિશા, ઋતુઓનું શાસન કરતાં, થાક્યા વિના જુદી સ્થાપી.
1.95.4
क इ॒मं वो॑ नि॒ण्यमा चि॑केत व॒त्सो मा॒तॄर्ज॑नयत स्व॒धाभिः॑ ।
ब॒ह्वी॒नां गर्भो॑ अ॒पसा॑मु॒पस्था॑न्म॒हान्क॒विर्निश्च॑रति स्व॒धावा॑न् ॥
તમારા માટે આ ગૂઢને (અગ્નિને) કોણે જાણ્યો? વાછરડાએ પોતાની પોષક શક્તિથી માતાઓને જન્મ આપ્યો. અનેક જળોનો ગર્ભ, મહાન, કવિ, ખોળામાંથી ઊઠીને, સ્વપોષક થઈને વિચરે છે.
1.95.5
आ॒विष्ट्यो॑ वर्धते॒ चारु॑रासु जि॒ह्माना॑मू॒र्ध्वः स्वय॑शा उ॒पस्थे॑ ।
उ॒भे त्वष्टु॑र्बिभ्यतु॒र्जाय॑मानात्प्रती॒ची सिं॒हं प्रति॑ जोषयेते ॥
પ્રગટ થયેલ સુંદર (અગ્નિ) તેમની વચ્ચે વધે છે; વાંકાઓ વચ્ચે ઊર્ધ્વ, પોતાના યશ સાથે ખોળામાં. બંને ત્વષ્ટાથી જન્મેલાથી ડરીને, પશ્ચિમાભિમુખ થઈ સિંહ તરફ પ્રીતિપૂર્વક લાગે છે.
1.95.6
उ॒भे भ॒द्रे जो॑षयेते॒ न मेने॒ गावो॒ न वा॒श्रा उप॑ तस्थु॒रेवैः॑ ।
स दक्षा॑णां॒ दक्ष॑पतिर्बभूवा॒ञ्जन्ति॒ यं द॑क्षिण॒तो ह॒विर्भिः॑ ॥
બંને કલ્યાણકારી (માતાઓ) તેની પ્રીતિપૂર્વક સેવા કરે છે, બે દૂધાળ ગાયો જેવી, વાંઝણી ન હોય એવી ગાયો જેવી; તેઓ હવિઓ સાથે તેની પાસે ઊભી રહે છે. તે કર્મોના દક્ષપતિ બન્યો છે; દક્ષિણથી હવિઓ વડે તેનો અભિષેક થાય છે.
1.95.7
उद्यं॑यमीति सवि॒तेव॑ बा॒हू उ॒भे सिचौ॑ यतते भी॒म ऋ॒ञ्जन् ।
उच्छु॒क्रमत्क॑मजते सि॒मस्मा॒न्नवा॑ मा॒तृभ्यो॒ वस॑ना जहाति ॥
સવિતા જેમ પોતાના બે હાથ ફેલાવે, તેમ ભયંકર અને ચમકતા અગ્નિ બે તાંતણાના છેડા પકડીને કામ કરે છે. તે ઉજ્જવળ વસ્ત્ર ઉપર ઉઠાવે છે; માતાઓ માટે નવાં વસ્ત્ર એ સાળમાંથી છોડે છે.
1.95.8
त्वे॒षं रू॒पं कृ॑णुत॒ उत्त॑रं॒ यत्स॑म्पृञ्चा॒नः सद॑ने॒ गोभि॑र॒द्भिः ।
क॒विर्बु॒ध्नं परि॑ मर्मृज्यते॒ धीः सा दे॒वता॑ता॒ समि॑तिर्बभूव ॥
તે પોતાના સ્થાને ગાયો અને જળ સાથે મળે ત્યારે અગ્નિ પોતાનું મોટું, ચમકતું રૂપ પ્રગટ કરે છે. કવિ મૂળ આધારને ચોતરફ શુદ્ધ કરી શણગારે છે; એ વિચાર (પ્રાર્થના) દૈવી પ્રેરણાથી એક સભા બની.
1.95.9
उ॒रु ते॒ ज्रयः॒ पर्ये॑ति बु॒ध्नं वि॒रोच॑मानं महि॒षस्य॒ धाम॑ ।
विश्वे॑भिरग्ने॒ स्वय॑शोभिरि॒द्धो अद॑ब्धेभिः पा॒युभिः॑ पाह्य॒स्मान् ॥
તારી વિશાળ જ્વાળાઓ ચમકતા મૂળની આસપાસ ફરે છે; તે મહિષ (બળદ)નું ધામ છે. હે અગ્નિ, તારા પોતાના ગૌરવો અને અક્ષય રક્ષણો સાથે પ્રજ્વલિત થઈ અમારું રક્ષણ કર.
1.95.10
धन्व॒न्त्स्रोतः॑ कृणुते गा॒तुमू॒र्मिं शु॒क्रैरू॒र्मिभि॑र॒भि न॑क्षति॒ क्षाम् ।
विश्वा॒ सना॑नि ज॒ठरे॑षु धत्ते अ॒न्तर्नवा॑सु चरति प्र॒सूषु॑ ॥
તે ભીની જમીનમાં વહેતી ધારાઓને માર્ગ આપે છે; ચમકતા મોજાં સાથે ભૂમિ સુધી પહોંચે છે. બધી સંપત્તિ પોતાના પેટમાં ધારણ કરે છે; નવાં (જળો)ની વચ્ચે વહેતા પ્રવાહોમાં વિચરે છે.
1.95.11
ए॒वा नो॑ अग्ने स॒मिधा॑ वृधा॒नो रे॒वत्पा॑वक॒ श्रव॑से॒ वि भा॑हि ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
આ રીતે, હે અગ્નિ, સમિધાથી વધીને, હે પાવક, ધનવાન થઈને કીર્તિ માટે અમારા માટે પ્રકાશ. મિત્ર અને વરુણ તે અમને આપે; અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી અને દ્યુલોક પણ એ જ રીતે આપે.