ઋગ્વેદ · સૂક્ત 10.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.107.1
आ॒विर॑भू॒न्महि॒ माघो॑नमेषां॒ विश्वं॑ जी॒वं तम॑सो॒ निर॑मोचि ।
महि॒ ज्योतिः॑ पि॒तृभि॑र्द॒त्तमागा॑दु॒रुः पन्था॒ दक्षि॑णाया अदर्शि ॥
દક્ષિણાના દાનથી આ મહાન પ્રકાશ પ્રગટ થયો. આ ઉદાર દાતાને કારણે જીવંત સર્વ પ્રાણીઓ અંધકારથી મુક્ત થયા. પિતૃઓએ આપેલો મહાન પ્રકાશ આવ્યો; દક્ષિણાનો વિશાળ માર્ગ દેખાયો.
10.107.2
उ॒च्चा दि॒वि दक्षि॑णावन्तो अस्थु॒र्ये अ॑श्व॒दाः स॒ह ते सूर्ये॑ण ।
हि॒र॒ण्य॒दा अ॑मृत॒त्वं भ॑जन्ते वासो॒दाः सो॑म॒ प्र ति॑रन्त॒ आयुः॑ ॥
ઊંચા સ્વર્ગમાં દક્ષિણા આપનારા સ્થિર થયા; ઘોડા દાન કરનારા સૂર્ય સાથે છે. હે સોમ, સોનું દાન કરનારા અમરત્વ પામે છે; વસ્ત્ર દાન કરનારા આયુષ્ય વધારે છે.
10.107.3
दैवी॑ पू॒र्तिर्दक्षि॑णा देवय॒ज्या न क॑वा॒रिभ्यो॑ न॒हि ते पृ॒णन्ति॑ ।
अथा॒ नरः॒ प्रय॑तदक्षिणासो अवद्यभि॒या ब॒हवः॑ पृणन्ति ॥
દક્ષિણા દિવ્ય પૂર્ણતા છે અને દેવયજ્ઞને યોગ્ય છે; તે કવિઓને નહીં, તેઓ તેને પૂર્ણ કરતા નથી. પરંતુ દક્ષિણા અર્પણ કરનારા મનુષ્યો આપત્તિના ભયથી ઘણાને તૃપ્ત કરે છે.
10.107.4
श॒तधा॑रं वा॒युम॒र्कं स्व॒र्विदं॑ नृ॒चक्ष॑स॒स्ते अ॒भि च॑क्षते ह॒विः ।
ये पृ॒णन्ति॒ प्र च॒ यच्छ॑न्ति संग॒मे ते दक्षि॑णां दुहते स॒प्तमा॑तरम् ॥
મનુષ્યોના રક્ષકો સો ધારાવાળા વાયુ, સ્તોત્ર, સ્વર્ગ જીતનારને અને હવિસને જુએ છે. પૂર્ણ કરીને સભામાં અર્પણ કરનારા સાત માતાવાળી દક્ષિણાને દોહે છે.
10.107.5
दक्षि॑णावान्प्रथ॒मो हू॒त ए॑ति॒ दक्षि॑णावान्ग्राम॒णीरग्र॑मेति ।
तमे॒व म॑न्ये नृ॒पतिं॒ जना॑नां॒ यः प्र॑थ॒मो दक्षि॑णामावि॒वाय॑ ॥
દક્ષિણાવાળો, પ્રથમ આમંત્રિત પુરુષ આગળ વધે છે; દક્ષિણાવાળો ગ્રામનેતા આગળ વધે છે. જેણે પ્રથમ દક્ષિણા મેળવી તેને જ હું લોકોનો રાજા માનું છું.
10.107.6
तमे॒व ऋषिं॒ तमु॑ ब्र॒ह्माण॑माहुर्यज्ञ॒न्यं॑ साम॒गामु॑क्थ॒शास॑म् ।
स शु॒क्रस्य॑ त॒न्वो॑ वेद ति॒स्रो यः प्र॑थ॒मो दक्षि॑णया र॒राध॑ ॥
તેને જ ઋષિ કહે છે, તેને જ બ્રહ્મા કહે છે — યજ્ઞને યોગ્ય, સામગાન કરનાર અને ઉક્થપાઠ કરનાર. તે શુક્રના ત્રણ રૂપ જાણે છે; જેણે પ્રથમ દક્ષિણાથી સંતોષ પામ્યો.
10.107.7
दक्षि॒णाश्वं॒ दक्षि॑णा॒ गां द॑दाति॒ दक्षि॑णा च॒न्द्रमु॒त यद्धिर॑ण्यम् ।
दक्षि॒णान्नं॑ वनुते॒ यो न॑ आ॒त्मा दक्षि॑णां॒ वर्म॑ कृणुते विजा॒नन् ॥
દક્ષિણા ઘોડો આપે છે, દક્ષિણા ગાય આપે છે; દક્ષિણા ચંદ્ર જેવું આભૂષણ અને જે સોનું છે તે પણ આપે છે. જે આપણા માટે પોતાનો આત્મા સમર્પે છે, તે દક્ષિણાથી અન્ન મેળવે છે; જાણીને તે દક્ષિણાને કવચ બનાવે છે.
10.107.8
न भो॒जा म॑म्रु॒र्न न्य॒र्थमी॑यु॒र्न रि॑ष्यन्ति॒ न व्य॑थन्ते ह भो॒जाः ।
इ॒दं यद्विश्वं॒ भुव॑नं॒ स्व॑श्चै॒तत्सर्वं॒ दक्षि॑णैभ्यो ददाति ॥
ભોક્તાઓ મરતા નથી, નીચી દશામાં જતા નથી; ભોક્તાઓ નાશ પામતા નથી, વ્યથિત થતા નથી. આ સમગ્ર વિશ્વ અને સ્વર્ગ, એ બધું દક્ષિણા આમને જ આપે છે.
10.107.9
भो॒जा जि॑ग्युः सुर॒भिं योनि॒मग्रे॑ भो॒जा जि॑ग्युर्व॒ध्वं॑ या सु॒वासाः॑ ।
भो॒जा जि॑ग्युरन्तः॒पेयं॒ सुरा॑या भो॒जा जि॑ग्यु॒र्ये अहू॑ताः प्र॒यन्ति॑ ॥
ભોક્તાઓએ આરંભમાં સુગંધિત ગર્ભસ્થાન જીત્યું; ભોક્તાઓએ સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલી વધૂ જીતી. ભોક્તાઓએ સોમરસનું અંતઃપાન જીત્યું; ભોક્તાઓએ આમંત્રણ વિના આગળ વધનારાઓને જીત્યા.
10.107.10
भो॒जायाश्वं॒ सं मृ॑जन्त्या॒शुं भो॒जाया॑स्ते क॒न्या॑ शुम्भ॑माना ।
भो॒जस्ये॒दं पु॑ष्क॒रिणी॑व॒ वेश्म॒ परि॑ष्कृतं देवमा॒नेव॑ चि॒त्रम् ॥
ભોક્તા માટે તેઓ વેગવાન ઘોડાને શણગારે છે; ભોક્તા માટે તે કન્યા શણગાર કરીને ઊભી છે. ભોક્તાનું આ ઘર કમળના સરોવર જેવું, દેવોના નિવાસ જેવું, સુંદર રીતે સજાવેલું અને ઝગમગતું છે.
10.107.11
भो॒जमश्वाः॑ सुष्ठु॒वाहो॑ वहन्ति सु॒वृद्रथो॑ वर्तते॒ दक्षि॑णायाः ।
भो॒जं दे॑वासोऽवता॒ भरे॑षु भो॒जः शत्रू॑न्त्समनी॒केषु॒ जेता॑ ॥
ભોક્તા માટે સારી રીતે જોડાયેલા ઘોડા તેને વહન કરે છે; સારી રીતે ચાલતો રથ દક્ષિણા માટે ફરે છે. હે દેવો, યુદ્ધોમાં ભોક્તાનું રક્ષણ કરો; ભોક્તા સંઘર્ષોમાં શત્રુઓને જીતનાર છે.