ऋग्वेद · सूक्त 10.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.110.1
समि॑द्धो अ॒द्य मनु॑षो दुरो॒णे दे॒वो दे॒वान्य॑जसि जातवेदः ।
आ च॒ वह॑ मित्रमहश्चिकि॒त्वान्त्वं दू॒तः क॒विर॑सि॒ प्रचे॑ताः ॥
हे जातवेदा अग्नी, आज मानवाच्या घरात चांगला प्रज्वलित होऊन तू देव होऊन देवांची पूजा करतोस. हे मित्रतेजस्वी, जाणणाऱ्या, देवांना येथे आण; तूच दूत, कवी आणि प्रज्ञावान आहेस.
10.110.2
तनू॑नपात्प॒थ ऋ॒तस्य॒ याना॒न्मध्वा॑ सम॒ञ्जन्त्स्व॑दया सुजिह्व ।
मन्मा॑नि धी॒भिरु॒त य॒ज्ञमृ॒न्धन्दे॑व॒त्रा च॑ कृणुह्यध्व॒रं नः॑ ॥
हे स्वतःच्या शरीराचा पुत्रा, ऋताचे मार्ग आणि रथ मधाने अभिषिक्त करून चाख; हे सुजिह्वा. मंत्र आणि बुद्धीने यज्ञ वाढवत देवांमध्ये आमचा यज्ञ पूर्ण कर.
10.110.3
आ॒जुह्वा॑न॒ ईड्यो॒ वन्द्य॒श्चा या॑ह्यग्ने॒ वसु॑भिः स॒जोषाः॑ ।
त्वं दे॒वाना॑मसि यह्व॒ होता॒ स ए॑नान्यक्षीषि॒तो यजी॑यान् ॥
हे अग्नी, आवाहित, स्तुत्य, वंदनीय, वसूंसह प्रसन्न होऊन येथे ये. हे यह्वा, तूच देवांचा होता आहेस; प्रेरित होऊन, अतिशय यजनीय असा तू त्यांची पूजा कर.
10.110.4
प्रा॒चीनं॑ ब॒र्हिः प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्या वस्तो॑र॒स्या वृ॑ज्यते॒ अग्रे॒ अह्ना॑म् ।
व्यु॑ प्रथते वित॒रं वरी॑यो दे॒वेभ्यो॒ अदि॑तये स्यो॒नम् ॥
पृथ्वीच्या दिशेने पूर्वाभिमुख दर्भ पसरला जातो; या निवासाच्या आरंभी, दिवसांच्या आदीस तो पसरवला जातो. तो देवांसाठी व अदितीसाठी सुखकर आसन म्हणून विस्तारतो.
10.110.5
व्यच॑स्वतीरुर्वि॒या वि श्र॑यन्तां॒ पति॑भ्यो॒ न जन॑यः॒ शुम्भ॑मानाः ।
देवी॑र्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा दे॒वेभ्यो॑ भवत सुप्राय॒णाः ॥
विस्तृत होऊन ते चमकोत, पतींसाठी सजलेल्या पत्नींप्रमाणे. हे दिव्य द्वारांनो, विशाल, सर्वजननी, देवांसाठी सहज ओलांडता येणारे व्हा.
10.110.6
आ सु॒ष्वय॑न्ती यज॒ते उपा॑के उ॒षासा॒नक्ता॑ सदतां॒ नि योनौ॑ ।
दि॒व्ये योष॑णे बृह॒ती सु॑रु॒क्मे अधि॒ श्रियं॑ शुक्र॒पिशं॒ दधा॑ने ॥
यज्ञाजवळ सोम पिळत, पूजनीय उषा आणि रात्र दोघी येथे बसोत; दिव्य स्त्रिया, विशाल, सोनेरी अलंकारांनी झळकणाऱ्या, उज्ज्वल तेज धारण करणाऱ्या.
10.110.7
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा सु॒वाचा॒ मिमा॑ना य॒ज्ञं मनु॑षो॒ यज॑ध्यै ।
प्र॒चो॒दय॑न्ता वि॒दथे॑षु का॒रू प्रा॒चीनं॒ ज्योतिः॑ प्र॒दिशा॑ दि॒शन्ता॑ ॥
दैवी, प्रथम, सुवाचा असे दोन होते यज्ञाचे मापन करून मानवांसाठी यजनासाठी सिद्ध करतात; स्पर्धांमध्ये कुशल ते दोघे प्राचीन प्रकाश दिशामार्गाने दाखवतात.
10.110.8
आ नो॑ य॒ज्ञं भार॑ती॒ तूय॑मेतु॒ इळा॑ मनु॒ष्वदि॒ह चे॒तय॑न्ती ।
ति॒स्रो दे॒वीर्ब॒र्हिरेदं स्यो॒नं सर॑स्वती॒ स्वप॑सः सदन्तु ॥
भारती लवकर आमच्या यज्ञाकडे येवो; मनूप्रमाणे येथे जागरूक इळा येवो. तीन देवी या सुखद दर्भावर बसोत, आणि सत्कर्मी सरस्वतीही बसो.
10.110.9
य इ॒मे द्यावा॑पृथि॒वी जनि॑त्री रू॒पैरपिं॑श॒द्भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ।
तम॒द्य हो॑तरिषि॒तो यजी॑यान्दे॒वं त्वष्टा॑रमि॒ह य॑क्षि वि॒द्वान् ॥
ज्या या द्युलोक आणि पृथ्वी, जनक दोघांना रूपांनी घडवून सर्व भुवने सजवली, त्यालाच आज हे होता, प्रेरित होऊन, अत्यंत पूजनीय देव त्वष्टा यांना येथे ज्ञानपूर्वक पूज.
10.110.10
उ॒पाव॑सृज॒ त्मन्या॑ सम॒ञ्जन्दे॒वानां॒ पाथ॑ ऋतु॒था ह॒वींषि॑ ।
वन॒स्पतिः॑ शमि॒ता दे॒वो अ॒ग्निः स्वद॑न्तु ह॒व्यं मधु॑ना घृ॒तेन॑ ॥
तुझ्या शरीराने यज्ञमार्ग खुला कर; देवांचे मार्ग ऋतूनुसार जोड, आणि हविर्द्रव्ये सिद्ध कर. वनस्पती, शमिता, देव अग्नी मधु आणि घृताने हव्याचा आस्वाद घेवोत.
10.110.11
स॒द्यो जा॒तो व्य॑मिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत्पुरो॒गाः ।
अ॒स्य होतुः॑ प्र॒दिश्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृतं ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः ॥
लगेच जन्मलेल्या अग्नीने यज्ञाचे विस्तारपूर्वक मापन केले आणि देवांचा अग्रणी झाला. या होत्याच्या दिशेने, ऋताच्या वाणीत, स्वाहा म्हणून अर्पिलेले हविर्द्रव्य देव सेवन करोत.