Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.69

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.69.1

भ॒द्रा अ॒ग्नेर्व॑ध्र्य॒श्वस्य॑ सं॒दृशो॑ वा॒मी प्रणी॑तिः सु॒रणा॒ उपे॑तयः ।
यदी॑ं सुमि॒त्रा विशो॒ अग्र॑ इ॒न्धते॑ घृ॒तेनाहु॑तो जरते॒ दवि॑द्युतत् ॥

वध्र्यश्वाच्या अग्नीचे दर्शन कल्याणकारी आहे; त्याचे मार्गदर्शन मनोहर व सहज जवळ करता येणारे आहे. मैत्रीपूर्ण लोक पुढे त्याला प्रज्वलित करतात, तेव्हा तुपाने आहुत होऊन तो तेजाने चमकत स्तुत होतो.

10.69.2

घृ॒तम॒ग्नेर्व॑ध्र्य॒श्वस्य॒ वर्ध॑नं घृ॒तमन्नं॑ घृ॒तं व॑स्य॒ मेद॑नम् ।
घृ॒तेनाहु॑त उर्वि॒या वि प॑प्रथे॒ सूर्य॑ इव रोचते स॒र्पिरा॑सुतिः ॥

तूपच अग्नीची व वध्र्यश्वाची वृद्धी; तूपच अन्न, तूपच त्याचे पोषण. तुपाने आहुत होऊन तो विस्तारतो; सूर्यासारखा चमकतो, तूपच त्याची आहुती.

10.69.3

यत्ते॒ मनु॒र्यदनी॑कं सुमि॒त्रः स॑मी॒धे अ॑ग्ने॒ तदि॒दं नवी॑यः ।
स रे॒वच्छो॑च॒ स गिरो॑ जुषस्व॒ स वाजं॑ दर्षि॒ स इ॒ह श्रवो॑ धाः ॥

हे अग्नी, मनूने तुझ्यासाठी जे पेटवले आणि सुमित्राने जे पेटवले, तोच हा नवीन (यज्ञ). तो संपत्तीने तेजस्वी होवो; आमची स्तोत्रे स्वीकारो, बल देवो, येथे कीर्ती स्थापो.

10.69.4

यं त्वा॒ पूर्व॑मीळि॒तो व॑ध्र्य॒श्वः स॑मी॒धे अ॑ग्ने॒ स इ॒दं जु॑षस्व ।
स न॑ स्ति॒पा उ॒त भ॑वा तनू॒पा दा॒त्रं र॑क्षस्व॒ यदि॒दं ते॑ अ॒स्मे ॥

पूर्वी स्तुत्य वध्र्यश्वाने तुला ज्यासाठी पेटवले, हे अग्नी, त्याने हे स्वीकारो. तो आमचा आधार व शरीराचा रक्षक होवो; तुझे हे दान आमच्यासाठी राख.

10.69.5

भवा॑ द्यु॒म्नी वा॑ध्र्यश्वो॒त गो॒पा मा त्वा॑ तारीद॒भिमा॑ति॒र्जना॑नाम् ।
शूर॑ इव धृ॒ष्णुश्च्यव॑नः सुमि॒त्रः प्र नु वो॑चं॒ वाध्र्य॑श्वस्य॒ नाम॑ ॥

हे वध्र्यश्वा, तू तेजस्वी व रक्षक हो; शत्रू तुला हरवू नये. शूराप्रमाणे धैर्यवान व बलवान मित्र सुमित्र; आता मी वध्र्यश्वाचे नाव उघडपणे सांगतो.

10.69.6

सम॒ज्र्या॑ पर्व॒त्या॑ वसू॑नि॒ दासा॑ वृ॒त्राण्यार्या॑ जिगेथ ।
शूर॑ इव धृ॒ष्णुश्च्यव॑नो॒ जना॑नां॒ त्वम॑ग्ने पृतना॒यूँर॒भि ष्याः॑ ॥

हे अग्नी, तू अजर व पर्वतजात संपत्ती एकत्र जिंकले; दासांना व वृत्रांना जिंकलेस, आर्यांनाही जिंकलेस. शूराप्रमाणे, माणसांमध्ये बलवान होऊन, हे अग्नी, शत्रुसेनेविरुद्ध उभा राहा.

10.69.7

दी॒र्घत॑न्तुर्बृ॒हदु॑क्षा॒यम॒ग्निः स॒हस्र॑स्तरीः श॒तनी॑थ॒ ऋभ्वा॑ ।
द्यु॒मान्द्यु॒मत्सु॒ नृभि॑र्मृ॒ज्यमा॑नः सुमि॒त्रेषु॑ दीदयो देव॒यत्सु॑ ॥

हे अग्ने, लांब धाग्यांचा, विशाल जबड्याचा, हजार किरणांचा व शंभर मार्गांचा हा तू कुशल ऋभूंमध्ये तेजस्वी आहेस. तेजस्वी अग्ने, माणसांनी शुद्ध केला जाणारा तू चांगल्या मित्रांमध्ये व देवसेवकांमध्ये चमक.

10.69.8

त्वे धे॒नुः सु॒दुघा॑ जातवेदो अस॒श्चते॑व सम॒ना स॑ब॒र्धुक् ।
त्वं नृभि॒र्दक्षि॑णावद्भिरग्ने सुमि॒त्रेभि॑रिध्यसे देव॒यद्भिः॑ ॥

तुझ्यामध्ये सहज दूध देणारी गाय आहे; हे जातवेदा, ती न चिकटणाऱ्या दोघींसारखी, एकत्र दूध देणारी आहे. अग्ने, तू माणसे, दानशूर, चांगले मित्र व देवसेवक यांच्याकडून प्रज्वलित होतोस.

10.69.9

दे॒वाश्चि॑त्ते अ॒मृता॑ जातवेदो महि॒मानं॑ वाध्र्यश्व॒ प्र वो॑चन् ।
यत्स॒म्पृच्छं॒ मानु॑षी॒र्विश॒ आय॒न्त्वं नृभि॑रजय॒स्त्वावृ॑धेभिः ॥

अमर देवांनीसुद्धा, हे जातवेदा, वाध्र्यश्वाचे महिमा सांगितली; जेव्हा मानवी टोळ्या प्रश्न विचारायला आल्या. तू माणसांसह व वृद्धी करणाऱ्या सहाय्यकांसह जिंकलास.

10.69.10

पि॒तेव॑ पु॒त्रम॑बिभरु॒पस्थे॒ त्वाम॑ग्ने वध्र्य॒श्वः स॑प॒र्यन् ।
जु॒षा॒णो अ॑स्य स॒मिधं॑ यविष्ठो॒त पूर्वाँ॑ अवनो॒र्व्राध॑तश्चित् ॥

वडील मुलाला मांडीवर धरतात तसा, हे अग्ने, वाध्र्यश्वाने सेवा करीत तुला धारण केले. हे तरुणतमा, याची समिधा आनंदाने स्वीकार; आणि पुढे जाणाऱ्या पूर्वजांचेही रक्षण कर.

10.69.11

शश्व॑द॒ग्निर्व॑ध्र्य॒श्वस्य॒ शत्रू॒न्नृभि॑र्जिगाय सु॒तसो॑मवद्भिः ।
सम॑नं चिददहश्चित्रभा॒नोऽव॒ व्राध॑न्तमभिनद्वृ॒धश्चि॑त् ॥

नेहमी अग्नीने वाध्र्यश्वाचे शत्रू माणसांसह जिंकले, सोम पिळणाऱ्यांसह. हे चित्रभानो, तू युद्धही जाळलेस; वाढणाऱ्या शत्रूला खाली पाडलेस, बलवानालाही मारलेस.

10.69.12

अ॒यम॒ग्निर्व॑ध्र्य॒श्वस्य॑ वृत्र॒हा स॑न॒कात्प्रेद्धो॒ नम॑सोपवा॒क्यः॑ ।
स नो॒ अजा॑मीँरु॒त वा॒ विजा॑मीन॒भि ति॑ष्ठ॒ शर्ध॑तो वाध्र्यश्व ॥

हा अग्नी, वाध्र्यश्वाचा, वृत्रहंता; शत्रूपासून रक्षणासाठी प्रज्वलित व नमस्काराने स्तुत्य आहे. तो आमच्यासाठी अजामी व विजामींविरुद्ध उभा राहो. हे वाध्र्यश्वा, संघर्ष करणाऱ्यांसमोर उभा राहा.