Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 10.71

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

10.71.1

बृह॑स्पते प्रथ॒मं वा॒चो अग्रं॒ यत्प्रैर॑त नाम॒धेयं॒ दधा॑नाः ।
यदे॑षां॒ श्रेष्ठं॒ यद॑रि॒प्रमासी॑त्प्रे॒णा तदे॑षां॒ निहि॑तं॒ गुहा॒विः ॥

હે બૃહસ્પતિ, વાણીનો જે પ્રથમ આરંભ હતો, નામો ધારણ કરીને જ્યારે તે પ્રગટ થયો, તેમનામાં જે શ્રેષ્ઠ અને નિર્મળ હતું તે સ્નેહથી તેમનામાં ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યું અને પછી પ્રગટ થયું.

10.71.2

सक्तु॑मिव॒ तित॑:उना पु॒नन्तो॒ यत्र॒ धीरा॒ मन॑सा॒ वाच॒मक्र॑त ।
अत्रा॒ सखा॑यः स॒ख्यानि॑ जानते भ॒द्रैषां॑ ल॒क्ष्मीर्निहि॒ताधि॑ वा॒चि ॥

સત્તુને ચાળણીથી શુદ્ધ કરે તેમ, જ્યાં ધીર ઋષિઓ મનથી વાણીને શુદ્ધ કરીને ઘડે છે, ત્યાં મિત્રો મૈત્રીને જાણે છે; તેમની કલ્યાણકારી શોભા વાણીમાં સ્થાપિત છે.

10.71.3

य॒ज्ञेन॑ वा॒चः प॑द॒वीय॑माय॒न्तामन्व॑विन्द॒न्नृषि॑षु॒ प्रवि॑ष्टाम् ।
तामा॒भृत्या॒ व्य॑दधुः पुरु॒त्रा तां स॒प्त रे॒भा अ॒भि सं न॑वन्ते ॥

યજ્ઞ દ્વારા તેઓ વાણીના તે માર્ગે પહોંચ્યા; ઋષિઓમાં પ્રવેશેલી તેને જ પછી શોધી. તેને અનેક રીતે પ્રગટ કરીને અનેક સ્થાનોમાં સ્થાપી; સાત ગાયકો તેની તરફ સાથે મળીને સ્તુતિ કરે છે.

10.71.4

उ॒त त्वः॒ पश्य॒न्न द॑दर्श॒ वाच॑मु॒त त्वः॑ शृ॒ण्वन्न शृ॑णोत्येनाम् ।
उ॒तो त्व॑स्मै त॒न्वं॑ वि स॑स्रे जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासाः॑ ॥

કોઈ જોતો હોવા છતાં તે તેને જોતો નથી; કોઈ સાંભળતો હોવા છતાં તે તેને સાંભળતો નથી. પરંતુ સુંદર વસ્ત્ર પહેરેલી પત્ની પતિ માટે પોતાનું શરીર ખુલ્લું કરે તેમ, તે એકને માટે પોતાને પ્રગટ કરે છે.

10.71.5

उ॒त त्वं॑ स॒ख्ये स्थि॒रपी॑तमाहु॒र्नैनं॑ हिन्व॒न्त्यपि॒ वाजि॑नेषु ।
अधे॑न्वा चरति मा॒ययै॒ष वाचं॑ शुश्रु॒वाँ अ॑फ॒लाम॑पु॒ष्पाम् ॥

તું મૈત્રીમાં સ્થિર પીનાર છે એમ લોકો કહે છે; પણ બળવાનોમાં પણ તેઓ તેને પ્રેરતા નથી. ગાયો વિનાનો આ માયાથી ભમે છે; વાણી સાંભળીને પણ તે ફળહીન અને પુષ્પહીન જ રહે છે.

10.71.6

यस्ति॒त्याज॑ सचि॒विदं॒ सखा॑यं॒ न तस्य॑ वा॒च्यपि॑ भा॒गो अ॑स्ति ।
यदी॑ं शृ॒णोत्यल॑कं शृणोति न॒हि प्र॒वेद॑ सुकृ॒तस्य॒ पन्था॑म् ॥

જે સાથી અને મિત્ર, જે જાણે ખરેખર જાણે છે, તેનો ત્યાગ કરે, તેનો વાણીમાં પણ ભાગ રહેતો નથી. તે સાંભળે તો પણ જાણે કંઈ સાંભળતો ન હોય; અને તે સત્કર્મનો માર્ગ જાણતો નથી.

10.71.7

अ॒क्ष॒ण्वन्तः॒ कर्ण॑वन्तः॒ सखा॑यो मनोज॒वेष्वस॑मा बभूवुः ।
आ॒द॒घ्नास॑ उपक॒क्षास॑ उ त्वे ह्र॒दा इ॑व॒ स्नात्वा॑ उ त्वे ददृश्रे ॥

આંખ વગરના, કાન વગરના, છતાં મનોવેગમાં મિત્રો અસમાન થયા; તેઓ અક્ષત અને રક્ષિત છે, સ્નાન કરેલા સરોવરોની જેમ; તેઓ તારા માટે જ દેખાય છે.

10.71.8

हृ॒दा त॒ष्टेषु॒ मन॑सो ज॒वेषु॒ यद्ब्रा॑ह्म॒णाः सं॒यज॑न्ते॒ सखा॑यः ।
अत्राह॑ त्वं॒ वि ज॑हुर्वे॒द्याभि॒रोह॑ब्रह्माणो॒ वि च॑रन्त्यु त्वे ॥

હૃદયથી, મનના ઘડેલા વિચારોમાં અને વેગમાં, જ્યારે બ્રાહ્મણ મિત્રો યજ્ઞમાં એકત્ર થાય છે, ત્યારે અહીં તેઓ ખરેખર તને છોડી દે છે; જ્ઞાની વિધિઓ વડે બ્રહ્મવાદીઓ જુદા થઈને વિચરે છે; તેઓ તારા માટે જ ચાલે છે.

10.71.9

इ॒मे ये नार्वाङ्न प॒रश्चर॑न्ति॒ न ब्रा॑ह्म॒णासो॒ न सु॒तेक॑रासः ।
त ए॒ते वाच॑मभि॒पद्य॑ पा॒पया॑ सि॒रीस्तन्त्रं॑ तन्वते॒ अप्र॑जज्ञयः ॥

જેઓ અહીં છે, નજીક ચાલતા નથી ન દૂર, બ્રાહ્મણ નથી, સોમ નિચોવનારા પણ નથી; તેઓ જ વાણી પાસે જઈને પાપી રીતે સિરી સ્ત્રીઓ દોરો ફેલાવે છે, જાણે અજન્મા હોય.

10.71.10

सर्वे॑ नन्दन्ति य॒शसाग॑तेन सभासा॒हेन॒ सख्या॒ सखा॑यः ।
कि॒ल्बि॒ष॒स्पृत्पि॑तु॒षणि॒र्ह्ये॑षा॒मरं॑ हि॒तो भव॑ति॒ वाजि॑नाय ॥

સૌ યશ સાથે આવેલા, સભા જીતનારા મિત્ર સાથે મિત્રતાથી આનંદ કરે છે; પાપ હરનાર, પોષક તે જ એમના માટે અત્યંત હિતકારી હોય છે, બળવાન માટે.

10.71.11

ऋ॒चां त्वः॒ पोष॑मास्ते पुपु॒ष्वान्गा॑य॒त्रं त्वो॑ गायति॒ शक्व॑रीषु ।
ब्र॒ह्मा त्वो॒ वद॑ति जातवि॒द्यां य॒ज्ञस्य॒ मात्रां॒ वि मि॑मीत उ त्वः ॥

એક ઋચાઓનું પોષણ લઈને બેસે છે; બીજો શક્વરી છંદોમાં ગાયત્રી ગાય છે; બ્રહ્મા નામનો એક જાતવેદાની વિદ્યા કહે છે; અને બીજો યજ્ઞનું માપ ખરેખર માપે છે.