ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.71.1
बृह॑स्पते प्रथ॒मं वा॒चो अग्रं॒ यत्प्रैर॑त नाम॒धेयं॒ दधा॑नाः ।
यदे॑षां॒ श्रेष्ठं॒ यद॑रि॒प्रमासी॑त्प्रे॒णा तदे॑षां॒ निहि॑तं॒ गुहा॒विः ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਾਣੀ ਦਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਆਰੰਭ ਸੀ, ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸੀ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
10.71.2
सक्तु॑मिव॒ तित॑:उना पु॒नन्तो॒ यत्र॒ धीरा॒ मन॑सा॒ वाच॒मक्र॑त ।
अत्रा॒ सखा॑यः स॒ख्यानि॑ जानते भ॒द्रैषां॑ ल॒क्ष्मीर्निहि॒ताधि॑ वा॒चि ॥
ਸੱਤੂ ਨੂੰ ਛਾਨਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਥੇ ਧੀਰ ਰਿਸ਼ੀ ਮਨ ਨਾਲ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਘੜਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮਿੱਤਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਈ ਗਈ ਹੈ।
10.71.3
य॒ज्ञेन॑ वा॒चः प॑द॒वीय॑माय॒न्तामन्व॑विन्द॒न्नृषि॑षु॒ प्रवि॑ष्टाम् ।
तामा॒भृत्या॒ व्य॑दधुः पुरु॒त्रा तां स॒प्त रे॒भा अ॒भि सं न॑वन्ते ॥
ਯੱਗ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਵਾਣੀ ਦੇ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਸੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਲੱਭਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਟਿਕਾਇਆ; ਸੱਤ ਗਾਇਕ ਉਸ ਵੱਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
10.71.4
उ॒त त्वः॒ पश्य॒न्न द॑दर्श॒ वाच॑मु॒त त्वः॑ शृ॒ण्वन्न शृ॑णोत्येनाम् ।
उ॒तो त्व॑स्मै त॒न्वं॑ वि स॑स्रे जा॒येव॒ पत्य॑ उश॒ती सु॒वासाः॑ ॥
ਕੋਈ ਵੇਖਦਾ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਕੋਈ ਸੁਣਦਾ ਹੋਵੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
10.71.5
उ॒त त्वं॑ स॒ख्ये स्थि॒रपी॑तमाहु॒र्नैनं॑ हिन्व॒न्त्यपि॒ वाजि॑नेषु ।
अधे॑न्वा चरति मा॒ययै॒ष वाचं॑ शुश्रु॒वाँ अ॑फ॒लाम॑पु॒ष्पाम् ॥
ਤੈਨੂੰ ਲੋਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭਟਕਦਾ ਹੈ; ਵਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਫਲਹੀਣ ਅਤੇ ਫੁੱਲਹੀਣ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
10.71.6
यस्ति॒त्याज॑ सचि॒विदं॒ सखा॑यं॒ न तस्य॑ वा॒च्यपि॑ भा॒गो अ॑स्ति ।
यदी॑ं शृ॒णोत्यल॑कं शृणोति न॒हि प्र॒वेद॑ सुकृ॒तस्य॒ पन्था॑म् ॥
ਜੋ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਮਾਨੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਨੋ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਸੁਕਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
10.71.7
अ॒क्ष॒ण्वन्तः॒ कर्ण॑वन्तः॒ सखा॑यो मनोज॒वेष्वस॑मा बभूवुः ।
आ॒द॒घ्नास॑ उपक॒क्षास॑ उ त्वे ह्र॒दा इ॑व॒ स्नात्वा॑ उ त्वे ददृश्रे ॥
ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਦੇ ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ ਅਸਮਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਉਹ ਅਣਘਾਇਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਾਂਗ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
10.71.8
हृ॒दा त॒ष्टेषु॒ मन॑सो ज॒वेषु॒ यद्ब्रा॑ह्म॒णाः सं॒यज॑न्ते॒ सखा॑यः ।
अत्राह॑ त्वं॒ वि ज॑हुर्वे॒द्याभि॒रोह॑ब्रह्माणो॒ वि च॑रन्त्यु त्वे ॥
ਦਿਲ ਨਾਲ, ਮਨ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵੇਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਿੱਤਰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਇੱਥੇ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨਮਈ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
10.71.9
इ॒मे ये नार्वाङ्न प॒रश्चर॑न्ति॒ न ब्रा॑ह्म॒णासो॒ न सु॒तेक॑रासः ।
त ए॒ते वाच॑मभि॒पद्य॑ पा॒पया॑ सि॒रीस्तन्त्रं॑ तन्वते॒ अप्र॑जज्ञयः ॥
ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਨਾ ਨੇੜੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਨਾ ਦੂਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਹੀ ਵਾਣੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪਾਪੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿਰੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਧਾਗਾ ਤਾਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਜਨਮੇ ਹੋਣ।
10.71.10
सर्वे॑ नन्दन्ति य॒शसाग॑तेन सभासा॒हेन॒ सख्या॒ सखा॑यः ।
कि॒ल्बि॒ष॒स्पृत्पि॑तु॒षणि॒र्ह्ये॑षा॒मरं॑ हि॒तो भव॑ति॒ वाजि॑नाय ॥
ਸਾਰੇ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ, ਸਭਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਾਪ ਹਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਕ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਲਵਾਨ ਲਈ।
10.71.11
ऋ॒चां त्वः॒ पोष॑मास्ते पुपु॒ष्वान्गा॑य॒त्रं त्वो॑ गायति॒ शक्व॑रीषु ।
ब्र॒ह्मा त्वो॒ वद॑ति जातवि॒द्यां य॒ज्ञस्य॒ मात्रां॒ वि मि॑मीत उ त्वः ॥
ਇੱਕ ਰਿਚਾਵਾਂ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਦੂਜਾ ਸ਼ਕਵਰੀ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਇਤਰੀ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਜਾਤਵੇਦ ਵਿੱਦਿਆ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਯੱਗ ਦਾ ਮਾਪ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਪਦਾ ਹੈ।