ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.94.1
प्रैते व॑दन्तु॒ प्र व॒यं व॑दाम॒ ग्राव॑भ्यो॒ वाचं॑ वदता॒ वद॑द्भ्यः ।
यद॑द्रयः पर्वताः सा॒कमा॒शवः॒ श्लोकं॒ घोषं॒ भर॒थेन्द्रा॑य सो॒मिनः॑ ॥
ਇਹ ਬੋਲਣ; ਅਸੀਂ ਵੀ ਪੱਥਰਾਂ ਲਈ ਬੋਲੀਏ। ਹੇ ਪੱਥਰੋ, ਹੇ ਪਰਬਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲਿਓ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ਲੋਕ ਅਤੇ ਗਰਜ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ।
10.94.2
ए॒ते व॑दन्ति श॒तव॑त्स॒हस्र॑वद॒भि क्र॑न्दन्ति॒ हरि॑तेभिरा॒सभिः॑ ।
वि॒ष्ट्वी ग्रावा॑णः सु॒कृतः॑ सुकृ॒त्यया॒ होतु॑श्चि॒त्पूर्वे॑ हवि॒रद्य॑माशत ॥
ਇਹ ਸੌ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਹਰੇ-ਪੀਲੇ ਮੂਸਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਪੱਥਰੋ, ਨਿਪੁੰਨ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੋਤਾ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਰਖੇ ਹਵਿਸ ਅੰਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
10.94.3
ए॒ते व॑द॒न्त्यवि॑दन्न॒ना मधु॒ न्यू॑ङ्खयन्ते॒ अधि॑ प॒क्व आमि॑षि ।
वृ॒क्षस्य॒ शाखा॑मरु॒णस्य॒ बप्स॑त॒स्ते सूभ॑र्वा वृष॒भाः प्रेम॑राविषुः ॥
ਇਹ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਮਧੂ ਨਾ ਲੱਭ ਕੇ ਪੱਕੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਾਂ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਹਿਣੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰਸ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ।
10.94.4
बृ॒हद्व॑दन्ति मदि॒रेण॑ म॒न्दिनेन्द्रं॒ क्रोश॑न्तोऽविदन्न॒ना मधु॑ ।
सं॒रभ्या॒ धीराः॒ स्वसृ॑भिरनर्तिषुराघो॒षय॑न्तः पृथि॒वीमु॑प॒ब्दिभिः॑ ॥
ਇਹ ਮਹਾਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਮਦਹੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਥੇ ਮਧੂ ਲੱਭਿਆ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਧੀਰ ਭੈਣਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
10.94.5
सु॒प॒र्णा वाच॑मक्र॒तोप॒ द्यवि॑ आख॒रे कृष्णा॑ इषि॒रा अ॑नर्तिषुः ।
न्य॑ङ्नि य॒न्त्युप॑रस्य निष्कृ॒तं पु॒रू रेतो॑ दधिरे सूर्य॒श्वितः॑ ॥
ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਮੂਸਲ ਵਿੱਚ, ਕਾਲੇ ਤੇਜ਼ ਲੋਕ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਾਂ-ਹੇਠਾਂ ਸਿੱਧੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ੁੱਧੀ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੇ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਬੀਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ।
10.94.6
उ॒ग्रा इ॑व प्र॒वह॑न्तः स॒माय॑मुः सा॒कं यु॒क्ता वृष॑णो॒ बिभ्र॑तो॒ धुरः॑ ।
यच्छ्व॒सन्तो॑ जग्रसा॒ना अरा॑विषुः शृ॒ण्व ए॑षां प्रो॒थथो॒ अर्व॑तामिव ॥
ਉਗਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਜੋਤੇ ਹੋਏ ਬਲਦ ਧੁਰਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਅਤੇ ਨਿਗਲਦੇ ਉਹ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ—ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਧੁਰੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਂਗ।
10.94.7
दशा॑वनिभ्यो॒ दश॑कक्ष्येभ्यो॒ दश॑योक्त्रेभ्यो॒ दश॑योजनेभ्यः ।
दशा॑भीशुभ्यो अर्चता॒जरे॑भ्यो॒ दश॒ धुरो॒ दश॑ यु॒क्ता वह॑द्भ्यः ॥
ਦਸ ਅਵਨੀ ਵਾਲਿਆਂ, ਦਸ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਲਿਆਂ, ਦਸ ਯੋਕ੍ਤ੍ਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਦਸ ਯੋਜਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਦਸ ਅਭੀਸ਼ੁ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰੋ; ਜਰਾਹੀਣਾਂ ਲਈ ਦਸ ਧੁਰੇ ਅਤੇ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦਸ ਘੋੜੇ ਦਿਓ।
10.94.8
ते अद्र॑यो॒ दश॑यन्त्रास आ॒शव॒स्तेषा॑मा॒धानं॒ पर्ये॑ति हर्य॒तम् ।
त ऊ॑ सु॒तस्य॑ सो॒म्यस्यान्ध॑सो अं॒शोः पी॒यूषं॑ प्रथ॒मस्य॑ भेजिरे ॥
ਉਹ ਪੱਥਰ ਦਸ ਲਗਾਮਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੁਆਲੇ ਸੁਨਹਿਰੀ (ਰਸ) ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਦੀ, ਮਿੱਠੇ ਅੰਧਸ ਦੀ ਬੂੰਦ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
10.94.9
ते सो॒मादो॒ हरी॒ इन्द्र॑स्य निंसते अं॒शुं दु॒हन्तो॒ अध्या॑सते॒ गवि॑ ।
तेभि॑र्दु॒ग्धं प॑पि॒वान्त्सो॒म्यं मधु॒ इन्द्रो॑ वर्धते॒ प्रथ॑ते वृषा॒यते॑ ॥
ਸੋਮ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋ ਪਿੰਗਲ (ਘੋੜੇ) ਇੰਦਰ ਦਾ (ਰੱਥ) ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ; ਰਸ ਦੁਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੁਹਾਏ ਮਿੱਠੇ ਸੋਮ-ਮਧੂ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਇੰਦਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਉਛਲਦਾ ਹੈ।
10.94.10
वृषा॑ वो अं॒शुर्न किला॑ रिषाथ॒नेळा॑वन्तः॒ सद॒मित्स्थ॒नाशि॑ताः ।
रै॒व॒त्येव॒ मह॑सा॒ चार॑व स्थन॒ यस्य॑ ग्रावाणो॒ अजु॑षध्वमध्व॒रम् ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਰਸ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਇਲਾ ਵਾਲਿਓ, ਸਦਾ ਸਥਾਪਿਤੋ, ਤੁਸੀਂ (ਪੱਥਰ) ਠੀਕ ਹੀ ਹੋ। ਰੈਵਤ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ। ਹੇ ਪੱਥਰੋ, ਜਿਸ ਅਧਵਰ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਇਆ ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ।
10.94.11
तृ॒दि॒ला अतृ॑दिलासो॒ अद्र॑यो अश्रम॒णा अशृ॑थिता॒ अमृ॑त्यवः ।
अ॒ना॒तु॒रा अ॒जरा॒ स्थाम॑विष्णवः सुपी॒वसो॒ अतृ॑षिता॒ अतृ॑ष्णजः ॥
ਥੱਕੇ ਨਾ ਹੋਏ, ਥੱਕੇ ਨਾ ਹੋਏ, ਪੱਥਰ; ਅਖੰਡ, ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ। ਜਰਾਹੀਣ, ਅਚੱਲ, ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ, ਬੁਢਾਪੇ ਰਹਿਤ; ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਲੇ ਹੋਏ, ਪਿਆਸ ਰਹਿਤ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਰਹਿਤ।
10.94.12
ध्रु॒वा ए॒व वः॑ पि॒तरो॑ यु॒गेयु॑गे॒ क्षेम॑कामासः॒ सद॑सो॒ न यु॑ञ्जते ।
अ॒जु॒र्यासो॑ हरि॒षाचो॑ ह॒रिद्र॑व॒ आ द्यां रवे॑ण पृथि॒वीम॑शुश्रवुः ॥
ਸਥਿਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਰ ਯੁਗੋ-ਯੁਗ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ। ਜਰਾਹੀਣ, ਹਰੀ-ਵਾਹਕ, ਹਰੀ-ਗਤੀ ਵਾਲੇ, ਗਰਜਨ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣਾਇਆ।
10.94.13
तदिद्व॑द॒न्त्यद्र॑यो वि॒मोच॑ने॒ याम॑न्नञ्ज॒स्पा इ॑व॒ घेदु॑प॒ब्दिभिः॑ ।
वप॑न्तो॒ बीज॑मिव धान्या॒कृतः॑ पृ॒ञ्चन्ति॒ सोमं॒ न मि॑नन्ति॒ बप्स॑तः ॥
ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਜਲ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਬੀਜ ਖਿਲਾਰਨ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ-ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੋਮ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਚਲਦੇ ਨਹੀਂ।
10.94.14
सु॒ते अ॑ध्व॒रे अधि॒ वाच॑मक्र॒ता क्री॒ळयो॒ न मा॒तरं॑ तु॒दन्तः॑ ।
वि षू मु॑ञ्चा सुषु॒वुषो॑ मनी॒षां वि व॑र्तन्ता॒मद्र॑य॒श्चाय॑मानाः ॥
ਸੋਮ ਨਿਚੋੜੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੋਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਖੇਡਦੇ ਮੁੰਡੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕਦੇ ਹਨ। (ਯਜਮਾਨ), ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਨੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਹਿਲਦੇ ਪੱਥਰ ਘੁੰਮ ਕੇ ਜਾਣ।