ऋग्वेद · सूक्त 2.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.13.1
ऋ॒तुर्जनि॑त्री॒ तस्या॑ अ॒पस्परि॑ म॒क्षू जा॒त आवि॑श॒द्यासु॒ वर्ध॑ते ।
तदा॑ह॒ना अ॑भवत्पि॒प्युषी॒ पयो॑ अं॒शोः पी॒यूषं॑ प्रथ॒मं तदु॒क्थ्य॑म् ॥
ऋताची माता त्या जलांभोवती त्वरित जन्मली; त्यांच्यात तो वाढतो. तोच प्रहार करणारा झाला, पोषक दुग्ध झाला, सोमाचा पहिला रस; तोच स्तुत्य आहे.
2.13.2
स॒ध्रीमा य॑न्ति॒ परि॒ बिभ्र॑तीः॒ पयो॑ वि॒श्वप्स्न्या॑य॒ प्र भ॑रन्त॒ भोज॑नम् ।
स॒मा॒नो अध्वा॑ प्र॒वता॑मनु॒ष्यदे॒ यस्ताकृ॑णोः प्रथ॒मं सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
ते एकत्र येतात, सभोवती दुग्ध वाहत; सर्वव्यापकासाठी ते अन्न आणतात. वाहणाऱ्यांचा मार्ग एकच आहे; ज्याने त्यांना प्रथम निर्माण केले तोच तू स्तुत्य आहेस.
2.13.3
अन्वेको॑ वदति॒ यद्ददा॑ति॒ तद्रू॒पा मि॒नन्तद॑पा॒ एक॑ ईयते ।
विश्वा॒ एक॑स्य वि॒नुद॑स्तितिक्षते॒ यस्ताकृ॑णोः प्रथ॒मं सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
एकाच्या मागे तो बोलतो, जे देतो ते; रूपे घडवत, कर्म ज्याचे जल आहे तो एकटाच चालतो. एकाच्या सर्व शत्रूंना तो सहन करतो; ज्याने त्यांना प्रथम निर्माण केले तोच तू स्तुत्य आहेस.
2.13.4
प्र॒जाभ्यः॑ पु॒ष्टिं वि॒भज॑न्त आसते र॒यिमि॑व पृ॒ष्ठं प्र॒भव॑न्तमाय॒ते ।
असि॑न्व॒न्दंष्ट्रैः॑ पि॒तुर॑त्ति॒ भोज॑नं॒ यस्ताकृ॑णोः प्रथ॒मं सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
प्रजांना पोषण वाटत करीत ते बसतात, येणाऱ्यासाठी संपत्तीचा आधार जसा. न चिरडता, दातांनी तो पित्याचे अन्न खातो; ज्याने त्यांना प्रथम निर्माण केले तोच तू स्तुत्य आहेस.
2.13.5
अधा॑कृणोः पृथि॒वीं सं॒दृशे॑ दि॒वे यो धौ॑ती॒नाम॑हिह॒न्नारि॑णक्प॒थः ।
तं त्वा॒ स्तोमे॑भिरु॒दभि॒र्न वा॒जिनं॑ दे॒वं दे॒वा अ॑जन॒न्त्सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
तेव्हा तू पृथ्वी पाहण्यासाठी, द्युलोकासाठी घडवलेस; हे प्रहारका, ज्याने तेजस्वींचे मार्ग उघडले. त्या तुला, स्तोत्रांनी आणि जलांनी, बलवान अश्वाप्रमाणे, देवांनी उत्पन्न केले; तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.6
यो भोज॑नं च॒ दय॑से च॒ वर्ध॑नमा॒र्द्रादा शुष्कं॒ मधु॑मद्दु॒दोहि॑थ ।
स शे॑व॒धिं नि द॑धिषे वि॒वस्व॑ति॒ विश्व॒स्यैक॑ ईशिषे॒ सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
अन्न आणि वृद्धी देणारा तू; ओलसरातून कोरडीपर्यंत मधुर रस दोहिलास. ते धन विवस्वानात ठेवलेस; सर्वांचा एकच स्वामी होऊन तू शासन करतोस; तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.7
यः पु॒ष्पिणी॑श्च प्र॒स्व॑श्च॒ धर्म॒णाधि॒ दाने॒ व्य॑वनी॒रधा॑रयः ।
यश्चास॑मा॒ अज॑नो दि॒द्युतो॑ दि॒व उ॒रुरू॒र्वाँ अ॒भितः॒ सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
फुलांनी भरलेली आणि वाहणारी जले ज्याने आपल्या बलाने धारण केली, आणि ज्याने अतुलनीय विजा आकाशातून निर्माण केल्या, तसेच विस्तीर्ण अंतरिक्षांना चारही बाजूंनी पसरवले, तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.8
यो ना॑र्म॒रं स॒हव॑सुं॒ निह॑न्तवे पृ॒क्षाय॑ च दा॒सवे॑शाय॒ चाव॑हः ।
ऊ॒र्जय॑न्त्या॒ अप॑रिविष्टमा॒स्य॑मु॒तैवाद्य पु॑रुकृ॒त्सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
नारमराला व सहवसूला मारण्यासाठी, पृक्षासाठी व दासवेशासाठी जो नाश करणारा झालास; ऊर्जयंतीचे अपूर्ण मुखही तू नष्ट केलेस; आजही, हे बहुकर्मा, तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.9
श॒तं वा॒ यस्य॒ दश॑ सा॒कमाद्य॒ एक॑स्य श्रु॒ष्टौ यद्ध॑ चो॒दमावि॑थ ।
अ॒र॒ज्जौ दस्यू॒न्त्समु॑नब्द॒भीत॑ये सुप्रा॒व्यो॑ अभवः॒ सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
ज्याला शंभर किंवा दहा एकत्र दिले, जेव्हा एकासाठी युद्धात तू भिंत राखलीस; जाळ्यात दस्यूंना एकत्र बांधलेस; रक्षणासाठी सहज रक्षण करण्यायोग्य झालास; तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.10
विश्वेदनु॑ रोध॒ना अ॑स्य॒ पौंस्यं॑ द॒दुर॑स्मै दधि॒रे कृ॒त्नवे॒ धन॑म् ।
षळ॑स्तभ्ना वि॒ष्टिरः॒ पञ्च॑ सं॒दृशः॒ परि॑ प॒रो अ॑भवः॒ सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
सर्वांनी खरोखर त्याच्या पौरुषाचे अनुसरण केले; त्याला दिले, कर्मकर्त्यासाठी धन ठेवले; सहा खांब तू उभे केलेस, पाच दिशांचे एकत्रित खांब; तू पलीकडे (सर्वांच्या पलीकडे) झालास; तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.11
सु॒प्र॒वा॒च॒नं तव॑ वीर वी॒र्यं॑ यदेके॑न॒ क्रतु॑ना वि॒न्दसे॒ वसु॑ ।
जा॒तूष्ठि॑रस्य॒ प्र वयः॒ सह॑स्वतो॒ या च॒कर्थ॒ सेन्द्र॒ विश्वा॑स्यु॒क्थ्यः॑ ॥
हे वीरा, तुझे वीर्य उत्तम प्रशंसेस पात्र आहे, जेव्हा एकाच संकल्पाने तू धन मिळवतोस; जातूष्ठिराचे बल तू पुढे नेलेस, बलवानाचे जे सामर्थ्य तू केलेस, हे इंद्रा, सर्वांत तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.12
अर॑मयः॒ सर॑पस॒स्तरा॑य॒ कं तु॒र्वीत॑ये च व॒य्या॑य च स्रु॒तिम् ।
नी॒चा सन्त॒मुद॑नयः परा॒वृजं॒ प्रान्धं श्रो॒णं श्र॒वय॒न्त्सास्यु॒क्थ्यः॑ ॥
सत्कर्मी लोकांना तारासाठी आणि तुर्वीती व वय्यासाठी काहीसे आनंदित केलेस, ऐकण्यायोग्य वाणीही दिलीस; खाली तोंड असलेल्या प्राण्याला वर उचललेस, आंधळ्याला पुढे नेलेस, लंगड्याला ऐकवणारा झालास; तूच स्तुत्य आहेस.
2.13.13
अ॒स्मभ्यं॒ तद्व॑सो दा॒नाय॒ राधः॒ सम॑र्थयस्व ब॒हु ते॑ वस॒व्य॑म् ।
इन्द्र॒ यच्चि॒त्रं श्र॑व॒स्या अनु॒ द्यून्बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
हे वसो, आम्हाला दानासाठी ते धन चांगले शोधून दे; तुझ्याकडे ते पुष्कळ आहे. हे इंद्रा, दिवसेंदिवस कीर्तिमान होणारी तुझी ती महान स्तुती, सभेत उत्तम वीरपुत्रांसह आम्ही बोलू.