Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.18

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

4.18.1

अ॒यं पन्था॒ अनु॑वित्तः पुरा॒णो यतो॑ दे॒वा उ॒दजा॑यन्त॒ विश्वे॑ ।
अत॑श्चि॒दा ज॑निषीष्ट॒ प्रवृ॑द्धो॒ मा मा॒तर॑ममु॒या पत्त॑वे कः ॥

ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਲੱਭਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਰਗ ਹੈ; ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਨਮੇ। ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਨਮ ਲਵੇ; ਉਸ ਪਤਨ ਲਈ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣਾ।

4.18.2

नाहमतो॒ निर॑या दु॒र्गहै॒तत्ति॑र॒श्चता॑ पा॒र्श्वान्निर्ग॑माणि ।
ब॒हूनि॑ मे॒ अकृ॑ता॒ कर्त्वा॑नि॒ युध्यै॑ त्वेन॒ सं त्वे॑न पृच्छै ॥

ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਔਖੇ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਾਂਗਾ; ਇਸ ਟੇਢੇ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਪਾਸਿਓਂ ਨਿਕਲਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਬਹੁਤ ਅਣਕੀਤੇ ਕਰਮ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਂ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪੁੱਛਾਂ।

4.18.3

प॒रा॒य॒तीं मा॒तर॒मन्व॑चष्ट॒ न नानु॑ गा॒न्यनु॒ नू ग॑मानि ।
त्वष्टु॑र्गृ॒हे अ॑पिब॒त्सोम॒मिन्द्रः॑ शतध॒न्यं॑ च॒म्वोः॑ सु॒तस्य॑ ॥

ਜਾਂਦੀ ਮਾਤਾ ਵੱਲ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤਵਸ਼ਟਾ ਦੇ ਘਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਮ ਪੀਤਾ; ਸੌ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਤੋਂ, ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ।

4.18.4

किं स ऋध॑क्कृणव॒द्यं स॒हस्रं॑ मा॒सो ज॒भार॑ श॒रद॑श्च पू॒र्वीः ।
न॒ही न्व॑स्य प्रति॒मान॒मस्ति॑ अ॒न्तर्जा॒तेषू॒त ये जनि॑त्वाः ॥

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ? ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਨਮੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਜਨਮਦਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

4.18.5

अ॒व॒द्यमि॑व॒ मन्य॑माना॒ गुहा॑क॒रिन्द्रं॑ मा॒ता वी॒र्ये॑णा॒ न्यृ॑ष्टम् ।
अथोद॑स्थात्स्व॒यमत्कं॒ वसा॑न॒ आ रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः ॥

ਦੋਸ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ ਮਾਤਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਲ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਧੱਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਉਗ੍ਰ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ; ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਭਰ ਦਿੱਤੇ।

4.18.6

ए॒ता अ॑र्षन्त्यलला॒भव॑न्तीर्ऋ॒ताव॑रीरिव सं॒क्रोश॑मानाः ।
ए॒ता वि पृ॑च्छ॒ किमि॒दं भ॑नन्ति॒ कमापो॒ अद्रिं॑ परि॒धिं रु॑जन्ति ॥

ਇਹ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਘਾਟ ਦੇ, ਰਿਤ ਵਾਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਪੁੱਛੋ: ਇਹ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਕਿਸ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਵਾੜ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ?

4.18.7

किमु॑ ष्विदस्मै नि॒विदो॑ भन॒न्तेन्द्र॑स्याव॒द्यं दि॑धिषन्त॒ आपः॑ ।
ममै॒तान्पु॒त्रो म॑ह॒ता व॒धेन॑ वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑सृज॒द्वि सिन्धू॑न् ॥

ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕੌਣ ਉਸ ਉੱਤੇ ਲਾਵੇਗਾ? ਪਾਣੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ।

4.18.8

मम॑च्च॒न त्वा॑ युव॒तिः प॒रास॒ मम॑च्च॒न त्वा॑ कु॒षवा॑ ज॒गार॑ ।
मम॑च्चि॒दापः॒ शिश॑वे ममृड्यु॒र्मम॑च्चि॒दिन्द्रः॒ सह॒सोद॑तिष्ठत् ॥

ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਹ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ; ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਕੁਸ਼ਾਵਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਿਆ। ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪਾਣੀ ਬੱਚੇ ਲਈ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋਣ; ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇੰਦਰ ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।

4.18.9

मम॑च्च॒न ते॑ मघव॒न्व्यं॑सो निविवि॒ध्वाँ अप॒ हनू॑ ज॒घान॑ ।
अधा॒ निवि॑द्ध॒ उत्त॑रो बभू॒वाञ्शिरो॑ दा॒सस्य॒ सं पि॑णग्व॒धेन॑ ॥

ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੀ, ਹੇ ਧਨਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਜਬਾੜੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ; ਤੂੰ ਦਾਸ ਦਾ ਸਿਰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।

4.18.10

गृ॒ष्टिः स॑सूव॒ स्थवि॑रं तवा॒गाम॑नाधृ॒ष्यं वृ॑ष॒भं तुम्र॒मिन्द्र॑म् ।
अरी॑ळ्हं व॒त्सं च॒रथा॑य मा॒ता स्व॒यं गा॒तुं त॒न्व॑ इ॒च्छमा॑नम् ॥

ਵਰਖਾ ਦੇ ਬੱਦਲ ਨੇ ਸਥਿਰ, ਅਜਿੱਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਬਲਵਾਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਤਾ ਨੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਬੇਰੋਕ ਰਾਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਭੇਜਿਆ।

4.18.11

उ॒त मा॒ता म॑हि॒षमन्व॑वेनद॒मी त्वा॑ जहति पुत्र दे॒वाः ।
अथा॑ब्रवीद्वृ॒त्रमिन्द्रो॑ हनि॒ष्यन्त्सखे॑ विष्णो वित॒रं वि क्र॑मस्व ॥

ਮਾਤਾ ਨੇ ਉਸ ਮੱਝ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵ੍ਰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਿੱਤਰ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ।

4.18.12

कस्ते॑ मा॒तरं॑ वि॒धवा॑मचक्रच्श॒युं कस्त्वाम॑जिघांस॒च्चर॑न्तम् ।
कस्ते॑ दे॒वो अधि॑ मार्डी॒क आ॑सी॒द्यत्प्राक्षि॑णाः पि॒तरं॑ पाद॒गृह्य॑ ॥

ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਵਾ ਕੀਤਾ? ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਡੇਗਿਆ? ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹਿਆ? ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ ਖਿੱਚਣ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤੂੰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸੀ?

4.18.13

अव॑र्त्या॒ शुन॑ आ॒न्त्राणि॑ पेचे॒ न दे॒वेषु॑ विविदे मर्डि॒तार॑म् ।
अप॑श्यं जा॒यामम॑हीयमाना॒मधा॑ मे श्ये॒नो मध्वा ज॑भार ॥

ਕੁੱਤੇ ਦੀਆਂ ਆਂਦਰਾਂ ਮੈਂ ਪਕਾਈਆਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਆਲੂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲੱਭਿਆ। ਫਿਰ ਅਣਵਿਕਸਿਤ, ਬੇਕਾਬੂ ਪਤਨੀ ਮੈਂ ਵੇਖੀ; ਤਦ ਬਾਜ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਹਿਦ ਲਿਆਇਆ।