Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 6.67

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.67.1

विश्वे॑षां वः स॒तां ज्येष्ठ॑तमा गी॒र्भिर्मि॒त्रावरु॑णा वावृ॒धध्यै॑ ।
सं या र॒श्मेव॑ य॒मतु॒र्यमि॑ष्ठा॒ द्वा जनाँ॒ अस॑मा बा॒हुभिः॒ स्वैः ॥

विश्वातील सर्व सत्य-अस्तित्वांमध्ये तुम्ही दोघेच श्रेष्ठ आहात, मित्रा-वरुणा; वृद्धीसाठी स्तोत्रांनी मी तुम्हांला बोलावतो. लगामाप्रमाणे तुम्ही दोघे अत्यंत नियामक आहात; आपल्या स्वतःच्या बाहूंनी दोन माणसांना अतुलनीयपणे धरता.

6.67.2

इ॒यं मद्वां॒ प्र स्तृ॑णीते मनी॒षोप॑ प्रि॒या नम॑सा ब॒र्हिरच्छ॑ ।
य॒न्तं नो॑ मित्रावरुणा॒वधृ॑ष्टं छ॒र्दिर्यद्वां॑ वरू॒थ्यं॑ सुदानू ॥

ही माझी प्रार्थना तुम्हा दोघांसाठी पसरवितो; प्रिय नमस्कारासह दर्भासनाकडे. आमच्याकडे या, मित्रा-वरुणा, अजेय आश्रय घेऊन, हे उदार दात्यांनो, हा तुमचा संरक्षक आश्रय आहे.

6.67.3

आ या॑तं मित्रावरुणा सुश॒स्ति उप॑ प्रि॒या नम॑सा हू॒यमा॑ना ।
सं याव॑प्न॒स्थो अ॒पसे॑व॒ जना॑ञ्श्रुधीय॒तश्चि॑द्यतथो महि॒त्वा ॥

इथे या, मित्रा-वरुणा, उत्तम स्तुतीसह; प्रिय नमस्काराने बोलावले जाऊन. पाण्यात उभे असलेले तुम्ही दोघे, कर्म करणाऱ्यांसारखे, आपल्या महतीने ऐकणाऱ्या माणसांना खरोखर मार्ग दाखवता.

6.67.4

अश्वा॒ न या वा॒जिना॑ पू॒तब॑न्धू ऋ॒ता यद्गर्भ॒मदि॑ति॒र्भर॑ध्यै ।
प्र या महि॑ म॒हान्ता॒ जाय॑माना घो॒रा मर्ता॑य रि॒पवे॒ नि दी॑धः ॥

दोन घोड्यांसारखे, बलवान आणि शुद्ध बंधने असलेले तुम्ही, खरोखर जेव्हा अदिती गर्भ धारण करण्यास उठते, तसेच महान होऊन जन्मताना, मर्त्याला व शत्रूला भयंकरपणे खाली स्थापित करता.

6.67.5

विश्वे॒ यद्वां॑ मं॒हना॒ मन्द॑मानाः क्ष॒त्रं दे॒वासो॒ अद॑धुः स॒जोषाः॑ ।
परि॒ यद्भू॒थो रोद॑सी चिदु॒र्वी सन्ति॒ स्पशो॒ अद॑ब्धासो॒ अमू॑राः ॥

सर्व देवांनी तुम्हा दोघांच्या आनंददायी स्तुतीने हर्षित होऊन, सुसंगतपणे तुम्हाला सत्ता दिली; जेव्हा तुम्ही दोघे विस्तीर्ण द्युलोक व पृथ्वीलाही वेढलात, तेव्हा तिथे अक्षत, अचल स्पर्श-मंडले आहेत.

6.67.6

ता हि क्ष॒त्रं धा॒रये॑थे॒ अनु॒ द्यून्दृं॒हेथे॒ सानु॑मुप॒मादि॑व॒ द्योः ।
दृ॒ळ्हो नक्ष॑त्र उ॒त वि॒श्वदे॑वो॒ भूमि॒माता॒न्द्यां धा॒सिना॒योः ॥

ते तुम्ही दोघे खरोखर दिवसेंदिवस सत्ता धारण करता, आकाशाच्या शिखरावरून जसे दृढ उभे राहता. नक्षत्र स्थिर आहे, विश्वदेवही तसेच; तुमच्या आधाराने पृथ्वी विस्तारली आहे, धारकाच्या आधाराने आकाशही विस्तारले आहे.

6.67.7

ता वि॒ग्रं धै॑थे ज॒ठरं॑ पृ॒णध्यै॒ आ यत्सद्म॒ सभृ॑तयः पृ॒णन्ति॑ ।
न मृ॑ष्यन्ते युव॒तयोऽवा॑ता॒ वि यत्पयो॑ विश्वजिन्वा॒ भर॑न्ते ॥

ते दोघे वज्र धारण करतात, उदर भरण्यासाठी; सभृती आपले निवासस्थान भरतात तेव्हा तरुणी दूषित होत नाहीत; ते वेगवेगळे दूध आणतात तेव्हा, हे सर्वजेत्यांनो!

6.67.8

ता जि॒ह्वया॒ सद॒मेदं सु॑मे॒धा आ यद्वां॑ स॒त्यो अ॑र॒तिर्ऋ॒ते भूत् ।
तद्वां॑ महि॒त्वं घृ॑तान्नावस्तु यु॒वं दा॒शुषे॒ वि च॑यिष्ट॒मंहः॑ ॥

ते दोघे, जिभेने नेहमी हे सुबुद्धीने; तुम्हा दोघांसाठी सत्याला विरोधी कृपणता ऋतात नसताना, तुमची ती महिमा घृत-अन्नाने युक्त होवो; तुम्ही दोघे उपासकापासून पाप दूर करा.

6.67.9

प्र यद्वां॑ मित्रावरुणा स्पू॒र्धन्प्रि॒या धाम॑ यु॒वधि॑ता मि॒नन्ति॑ ।
न ये दे॒वास॒ ओह॑सा॒ न मर्ता॒ अय॑ज्ञसाचो॒ अप्यो॒ न पु॒त्राः ॥

तुम्ही दोघे, हे मित्र-वरुणांनो, झगडत प्रिय धामांना हानी करता तेव्हा, त्या बळाने देवही नाहीत, यज्ञरहित मर्त्यही नाहीत, पुत्रांसारखेही नाहीत.

6.67.10

वि यद्वाचं॑ की॒स्तासो॒ भर॑न्ते॒ शंस॑न्ति॒ के चि॑न्नि॒विदो॑ मना॒नाः ।
आद्वां॑ ब्रवाम स॒त्यान्यु॒क्था नकि॑र्दे॒वेभि॑र्यतथो महि॒त्वा ॥

स्तोते वाणी आणतात तेव्हा, काही मनात निविद् म्हणतात तेव्हा, तेव्हा आम्ही तुम्हा दोघांना सत्य स्तोत्रे सांगू; देवांसह तुम्ही दोघे आपल्या महिमेने प्रयत्न करता.

6.67.11

अ॒वोरि॒त्था वां॑ छ॒र्दिषो॑ अ॒भिष्टौ॑ यु॒वोर्मि॑त्रावरुणा॒वस्कृ॑धोयु ।
अनु॒ यद्गाव॑ स्फु॒रानृ॑जि॒प्यं धृ॒ष्णुं यद्रणे॒ वृष॑णं यु॒नज॑न् ॥

मदतीसाठी अशा प्रकारे तुम्हाला आवाहन करताना, तुम्ही दोघांच्या संरक्षणात, हे मित्र-वरुणांनो, कधीही व्यर्थ न जाणारे; गाई पुन्हा प्रकाशताना, तुम्ही युद्धात वेगवान, धाडसी वृषभाला रथाला जुंपता तेव्हा.