Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 7.60

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.60.1

यद॒द्य सू॑र्य॒ ब्रवोऽना॑गा उ॒द्यन्मि॒त्राय॒ वरु॑णाय स॒त्यम् ।
व॒यं दे॑व॒त्रादि॑ते स्याम॒ तव॑ प्रि॒यासो॑ अर्यमन्गृ॒णन्तः॑ ॥

हे सूर्या, आज तू उदित होऊन मित्र आणि वरुण यांना सत्य सांगितलेस तर, हे अदिती, देवांमध्ये आम्ही निर्दोष राहो; हे अर्यमन, तुझे प्रिय होऊन तुझी स्तुती करत राहो.

7.60.2

ए॒ष स्य मि॑त्रावरुणा नृ॒चक्षा॑ उ॒भे उदे॑ति॒ सूर्यो॑ अ॒भि ज्मन् ।
विश्व॑स्य स्था॒तुर्जग॑तश्च गो॒पा ऋ॒जु मर्ते॑षु वृजि॒ना च॒ पश्य॑न् ॥

हे मित्रावरुणांनो, मानवांकडे पाहणारा हा सूर्य दोन्ही लोकांच्या वर आपल्या विस्ताराकडे उदित होतो; तो स्थिर व चल सर्वांचा रक्षक आहे आणि मनुष्यांमध्ये सरळ व वक्र कर्म पाहतो.

7.60.3

अयु॑क्त स॒प्त ह॒रितः॑ स॒धस्था॒द्या ईं॒ वह॑न्ति॒ सूर्यं॑ घृ॒ताचीः॑ ।
धामा॑नि मित्रावरुणा यु॒वाकुः॒ सं यो यू॒थेव॒ जनि॑मानि॒ चष्टे॑ ॥

सात हरित अश्व आपल्या समान आसनावरून जुंपले गेले आहेत; तुपासारखे उजळणारे ते सूर्याला वाहतात. हे मित्रावरुणांनो, तो तरुण आपली स्थाने आणि गोठ्यासारखे जन्मलेले प्राणी एकत्र पाहतो.

7.60.4

उद्वां॑ पृ॒क्षासो॒ मधु॑मन्तो अस्थु॒रा सूर्यो॑ अरुहच्छु॒क्रमर्णः॑ ।
यस्मा॑ आदि॒त्या अध्व॑नो॒ रद॑न्ति मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑णः स॒जोषाः॑ ॥

तुमच्यासाठी ठिपक्यांची, मधाने भरलेली किरणे वर उठली; सूर्य तेजस्वी जलाकडे चढला. आदित्य मार्गांमध्ये ज्यांच्यासाठी आनंद करतात ते मित्र, अर्यमा आणि वरुण—सर्व एकमताने.

7.60.5

इ॒मे चे॒तारो॒ अनृ॑तस्य॒ भूरे॑र्मि॒त्रो अ॑र्य॒मा वरु॑णो॒ हि सन्ति॑ ।
इ॒म ऋ॒तस्य॑ वावृधुर्दुरो॒णे श॒ग्मासः॑ पु॒त्रा अदि॑ते॒रद॑ब्धाः ॥

हे—मित्र, अर्यमा, वरुण—असत्य आणि महाकपटाचे साक्षी आहेत; खरोखर ते तसेच आहेत. ऋताचे हे (तिघे) दुर्गात वाढले; अदितीचे हे कल्याणकारी, न फसणारे पुत्र आहेत.

7.60.6

इ॒मे मि॒त्रो वरु॑णो दू॒ळभा॑सो अचे॒तसं॑ चिच्चितयन्ति॒ दक्षैः॑ ।
अपि॒ क्रतुं॑ सु॒चेत॑सं॒ वत॑न्तस्ति॒रश्चि॒दंहः॑ सु॒पथा॑ नयन्ति ॥

हे मित्र आणि वरुण, फसवता न येणारे, अज्ञानी माणसालाही आपल्या शक्तीने जागवतात; सुविचारित संकल्पाकडे जाणाऱ्याला, पापालाही तिरकसपणे पार करवून, चांगल्या मार्गाने नेतात.

7.60.7

इ॒मे दि॒वो अनि॑मिषा पृथि॒व्याश्चि॑कि॒त्वांसो॑ अचे॒तसं॑ नयन्ति ।
प्र॒व्रा॒जे चि॑न्न॒द्यो॑ गा॒धम॑स्ति पा॒रं नो॑ अ॒स्य वि॑ष्पि॒तस्य॑ पर्षन् ॥

आकाश आणि पृथ्वीचे अनिमेष, जाणते हे देव अज्ञानी माणसाला मार्ग दाखवतात. वाहणाऱ्या विशाल नद्यांमध्येही एक उतार आहे; या विखुरलेल्याला त्यांनी आमच्यासाठी पलीकडे पोहोचवावे.

7.60.8

यद्गो॒पाव॒ददि॑तिः॒ शर्म॑ भ॒द्रं मि॒त्रो यच्छ॑न्ति॒ वरु॑णः सु॒दासे॑ ।
तस्मि॒न्ना तो॒कं तन॑यं॒ दधा॑ना॒ मा क॑र्म देव॒हेळ॑नं तुरासः ॥

गाईंचे रक्षण करणाऱ्या अदितीचा कल्याणकारी आश्रय मित्र आणि वरुण सुदासाला देतात. तिथेच पुत्र आणि नातू धारण करून, हे वेगवानांनो, आम्ही देवांविरुद्ध अपराध करू नये.

7.60.9

अव॒ वेदिं॒ होत्रा॑भिर्यजेत॒ रिपः॒ काश्चि॑द्वरुण॒ध्रुतः॒ सः ।
परि॒ द्वेषो॑भिरर्य॒मा वृ॑णक्तू॒रुं सु॒दासे॑ वृषणा उलो॒कम् ॥

वेदीवर पुरोहितांच्या आवाहनांसह त्याने यज्ञ करावा; वरुणाने बांधलेल्या काही हिंसक शत्रूंना त्याने दूर करावे. अर्यमा, हे वृषभांनो, त्यांना वैराने चहूकडून हाकलून सुदासासाठी विस्तृत जागा मोकळी करावी.

7.60.10

स॒स्वश्चि॒द्धि समृ॑तिस्त्वे॒ष्ये॑षामपी॒च्ये॑न॒ सह॑सा॒ सह॑न्ते ।
यु॒ष्मद्भि॒या वृ॑षणो॒ रेज॑माना॒ दक्ष॑स्य चिन्महि॒ना मृ॒ळता॑ नः ॥

निश्चितच त्यांचा नियम कठोर आहे; ते आपल्या बळाने विजय मिळवतात. हे वृषभांनो, तुमच्या भीतीने थरथरणाऱ्या आम्हांवर कौशल्याच्या स्वामीच्या महिमेने तरी कृपा करा.

7.60.11

यो ब्रह्म॑णे सुम॒तिमा॒यजा॑ते॒ वाज॑स्य सा॒तौ प॑र॒मस्य॑ रा॒यः ।
सीक्ष॑न्त म॒न्युं म॒घवा॑नो अ॒र्य उ॒रु क्षया॑य चक्रिरे सु॒धातु॑ ॥

ब्रह्माला (स्तुतीला) शुभ मनाने यज्ञ करणारे, बळाच्या विजयात व परम धनात असणारे; दाते श्रेष्ठाचा क्रोध प्रज्वलित करतात, विस्तृत निवासासाठी उत्तम दान करतात.

7.60.12

इ॒यं दे॑व पु॒रोहि॑तिर्यु॒वभ्यां॑ य॒ज्ञेषु॑ मित्रावरुणावकारि ।
विश्वा॑नि दु॒र्गा पि॑पृतं ति॒रो नो॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

हे देवांनो, ही पुरोहित-सेवा तुम्हा दोघांसाठी यज्ञांत केली आहे, हे मित्र आणि वरुणा. सर्व दुर्गम मार्ग पार करवून आम्हांला परिपूर्ण करा; तुम्ही सर्वजण शुभ आशीर्वादांनी नेहमी आमचे रक्षण करा.