Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 8.39

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

8.39.1

अ॒ग्निम॑स्तोष्यृ॒ग्मिय॑म॒ग्निमी॒ळा य॒जध्यै॑ अ॒ग्निर्दे॒वाँ अ॑नक्तु नः ।
उ॒भे हि वि॒दथे॑ क॒विर॒न्तश्चर॑ति दू॒त्यं॑ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

ऋक् मंत्राने मी अग्नीची स्तुती करतो; स्तोत्रवाणीने यज्ञासाठी अग्नीला आवाहन करतो. अग्नी आमच्यासाठी देवांना अभिषिक्त करो. दोन स्पर्धांच्या मध्ये हा कवी दूत म्हणून संचार करतो; इतर शत्रू आणि तसे लोक नष्ट होवोत.

8.39.2

न्य॑ग्ने॒ नव्य॑सा॒ वच॑स्त॒नूषु॒ शंस॑मेषां॒ न्यरा॑ती॒ररा॑व्णां ।
विश्वा॑ अ॒र्यो अरा॑तीरि॒तो यु॑च्छन्त्वा॒मुरो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

हे अग्नी, नव्या वाणीने व नव्या देहांनी यांची स्तुती आण; अनुदारांच्या शत्रूंचे हल्ले खाली पाड. सर्व शत्रू-हल्ले येथून दूर होवोत; विनाशक नष्ट होवोत, इतर व तसे लोकही नष्ट होवोत.

8.39.3

अग्ने॒ मन्मा॑नि॒ तुभ्यं॒ कं घृ॒तं न जु॑ह्व आ॒सनि॒ स दे॒वेषु॒ प्र चि॑किद्धि ।
त्वं ह्यसि॑ पू॒र्व्यः शि॒वो दू॒तो वि॒वस्व॑तो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

हे अग्नी, तुझ्यासाठी विचार व स्तोत्रे तुपाप्रमाणे आहुती म्हणून ओततो. आसनावर तो देवांमध्ये प्रकट होवो. तूच प्राचीन, कल्याणकारी दूत आहेस; विवस्वानाचा (सूर्याचा) दूत; इतर व तसे लोक नष्ट होवोत.

8.39.4

तत्त॑द॒ग्निर्वयो॑ दधे॒ यथा॑यथा कृप॒ण्यति॑ ऊ॒र्जाहु॑ति॒र्वसू॑नां ।
शं च॒ योश्च॒ मयो॑ दधे॒ विश्व॑स्यै दे॒वहू॑त्यै॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

तोच अग्नी बल धारण करतो; ज्या प्रकारे होईल तसे दुःख देतो; वसूंच्या धनासाठी शक्ती-आहुती. तो सुख व कल्याण दोन्ही ठेवतो, सर्वांसाठी देवांच्या आवाहनासाठी; इतर व तसे लोक नष्ट होवोत.

8.39.5

स चि॑केत॒ सही॑यसा॒ग्निश्चि॒त्रेण॒ कर्म॑णा॒ स होता॒ शश्व॑तीनां ।
दक्षि॑णाभिर॒भीवृ॑त इ॒नोति॑ च प्रती॒व्यं॑ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

तो अग्नी आपल्या बलाने जाणतो, आपल्या अद्भुत कर्माने; तो शाश्वत (कुलांमध्ये) होता (पुरोहित) आहे. दक्षिणांनी वेढलेला तो प्रेरणा देतो; विरोधी यज्ञालाही; इतर व तसे लोक नष्ट होवोत.

8.39.6

अ॒ग्निर्जा॒ता दे॒वाना॑म॒ग्निर्वे॑द॒ मर्ता॑नामपी॒च्य॑म॒ग्निः स द्र॑विणो॒दाः ।
अ॒ग्निर्द्वारा॒ व्यू॑र्णुते॒ स्वा॑हुतो॒ नवी॑यसा॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

अग्नी देवांमध्ये जन्मलेला आहे; अग्नी मर्त्यांचे गुप्त धन जाणतो; तोच धन देणारा अग्नी. अग्नी चांगल्या प्रकारे अर्पिलेल्या आहुतीने नव्या पद्धतीने दोन दरवाजे उघडतो; इतर व तसे लोक नष्ट होवोत.

8.39.7

अ॒ग्निर्दे॒वेषु॒ संव॑सुः॒ स वि॒क्षु य॒ज्ञिया॒स्वा स मु॒दा काव्या॑ पु॒रु ।
विश्वं॒ भूमे॑व पुष्यति दे॒वो दे॒वेषु॑ य॒ज्ञियः॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

देवतांमध्ये उत्तम वास करणारा अग्नी; यज्ञयोग्य प्रजांमध्ये येतो; आनंदाने पुष्कळ काव्य-स्तोत्रे स्वीकारतो. पृथ्वीच्या विस्तारासारखा तो सर्वांचे पोषण करतो; देवांमध्ये यज्ञयोग्य तो देव प्रकट होवो, इतर आणि आमचेही लोक तेजस्वी होवोत.

8.39.8

यो अ॒ग्निः स॒प्तमा॑नुषः श्रि॒तो विश्वे॑षु॒ सिन्धु॑षु॒ तमाग॑न्म त्रिप॒स्त्यम् ।
म॒न्धा॒तुर्द॑स्यु॒हन्त॑मम॒ग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यं नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

सातव्या मानव रूपात स्थित असलेला अग्नी, जो सर्व नद्यांमध्ये आहे; त्या त्रिस्थानी अग्नीकडे आम्ही आलो. मंधात्याच्या शत्रूंचा सर्वाधिक नाश करणारा अग्नी, यज्ञांमध्ये प्राचीन; त्याच्याकडे इतर आणि आमचेही लोक तेजस्वी होवोत.

8.39.9

अ॒ग्निस्त्रीणि॑ त्रि॒धातू॑नि॒ आ क्षे॑ति वि॒दथा॑ क॒विः स त्रीँरे॑काद॒शाँ इ॒ह ।
यक्ष॑च्च पि॒प्रय॑च्च नो॒ विप्रो॑ दू॒तः परि॑ष्कृतो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

अग्नी त्रिविध रूपे धारण करतो; येथे कवी म्हणून तो अकरा आणि तीनांना आवाहन करतो. त्याने यजन करावे, आम्हाला तृप्त करावे; ज्ञानी, प्रेरित दूत, शुद्ध केलेला तो अग्नी — त्याच्याकडे इतर आणि आमचेही लोक तेजस्वी होवोत.

8.39.10

त्वं नो॑ अग्न आ॒युषु॒ त्वं दे॒वेषु॑ पूर्व्य॒ वस्व॒ एक॑ इरज्यसि ।
त्वामापः॑ परि॒स्रुतः॒ परि॑ यन्ति॒ स्वसे॑तवो॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

तू आमच्यासाठी जीवांमध्ये आहेस, हे अग्नी; तू देवांमध्ये आहेस, हे प्राचीना; संपत्तीचा एकमेव तेजस्वी स्वामी तूच आहेस. वाहणारी पाणी तुला सभोवती वेढून जातात; आपल्या गतीने स्वतःच वाहणारी — त्यांच्याकडे इतर आणि आमचेही लोक तेजस्वी होवोत.