ऋग्वेद · सूक्त 9.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.68.1
प्र दे॒वमच्छा॒ मधु॑मन्त॒ इन्द॒वोऽसि॑ष्यदन्त॒ गाव॒ आ न धे॒नवः॑ ।
ब॒र्हि॒षदो॑ वच॒नाव॑न्त॒ ऊध॑भिः परि॒स्रुत॑मु॒स्रिया॑ नि॒र्णिजं॑ धिरे ॥
मधुर रसयुक्त सोमबिंदू देवाकडे वाहिले, जशा दूध देणाऱ्या गाई आपल्या कासेतून पाझरतात; दर्भावर बसलेले, वाणीसंपन्न ते चहूकडे वाहणाऱ्या धारा शुद्ध करत स्थिर झाले.
9.68.2
स रोरु॑वद॒भि पूर्वा॑ अचिक्रददुपा॒रुहः॑ श्र॒थय॑न्त्स्वादते॒ हरिः॑ ।
ति॒रः प॒वित्रं॑ परि॒यन्नु॒रु ज्रयो॒ नि शर्या॑णि दधते दे॒व आ वर॑म् ॥
तो गर्जना करत पूर्वजांना हाक मारतो, वर वर चढणाऱ्यांना स्थिर करत; पिवळा सोम रुचकर होतो. गाळणीतून फिरत तो विस्तृत वेगाने शक्ती खाली ठेवतो; देव कुंपणाकडे येतो.
9.68.3
वि यो म॒मे य॒म्या॑ संय॒ती मदः॑ साकं॒वृधा॒ पय॑सा पिन्व॒दक्षि॑ता ।
म॒ही अ॑पा॒रे रज॑सी वि॒वेवि॑ददभि॒व्रज॒न्नक्षि॑तं॒ पाज॒ आ द॑दे ॥
जो दोन्ही लोक मोजता, एकत्र वाढणारा मदरस; दुधाने फुगलेला, अक्षय. महान, अपार दोन्ही लोक त्याने जाणले; जाताना त्याने अक्षय बल वर घेतले.
9.68.4
स मा॒तरा॑ वि॒चर॑न्वा॒जय॑न्न॒पः प्र मेधि॑रः स्व॒धया॑ पिन्वते प॒दम् ।
अं॒शुर्यवे॑न पिपिशे य॒तो नृभिः॒ सं जा॒मिभि॒र्नस॑ते॒ रक्ष॑ते॒ शिरः॑ ॥
तो दोन्ही मातांमध्ये संचार करत, पाण्याला बलवान करतो; ज्ञानी सोम आपल्या पोषणाने मार्ग फुगवतो. सोमबिंदू जवासह पिळला जातो, माणसांनी नियंत्रित होऊन; तो आप्तांसह मिळून मस्तकाचे रक्षण करतो.
9.68.5
सं दक्षे॑ण॒ मन॑सा जायते क॒विर्ऋ॒तस्य॒ गर्भो॒ निहि॑तो य॒मा प॒रः ।
यूना॑ ह॒ सन्ता॑ प्रथ॒मं वि ज॑ज्ञतु॒र्गुहा॑ हि॒तं जनि॑म॒ नेम॒मुद्य॑तम् ॥
कौशल्याने आणि मनाने तो कवी जन्मतो; ऋताचा गर्भ, जुळ्या यमांच्या पलीकडे ठेवलेला. दोन तरुणांनी प्रथम जन्म प्रकट केला; गुप्त ठेवलेल्या या उत्पत्तीला, या उचललेल्याला.
9.68.6
म॒न्द्रस्य॑ रू॒पं वि॑विदुर्मनी॒षिणः॑ श्ये॒नो यदन्धो॒ अभ॑रत्परा॒वतः॑ ।
तं म॑र्जयन्त सु॒वृधं॑ न॒दीष्वाँ उ॒शन्त॑म॒ंशुं प॑रि॒यन्त॑मृ॒ग्मिय॑म् ॥
आनंददायी सोमाचे रूप ज्ञानींनी ओळखले, ससाणा दुरून अन्न आणला तेव्हा; चांगला वाढणाऱ्या त्याला नद्यांमध्ये शुद्ध केले, चमकणाऱ्या, फिरणाऱ्या, स्तुत्य सोमबिंदूला.
9.68.7
त्वां मृ॑जन्ति॒ दश॒ योष॑णः सु॒तं सोम॒ ऋषि॑भिर्म॒तिभि॑र्धी॒तिभि॑र्हि॒तम् ।
अव्यो॒ वारे॑भिरु॒त दे॒वहू॑तिभि॒र्नृभि॑र्य॒तो वाज॒मा द॑र्षि सा॒तये॑ ॥
दहा तरुणी तुला शुद्ध करतात, हे सोमा, पिळलेल्या तुला, ऋषींनी, विचारांनी, मनांनी ठेवलेले. मेंढीच्या लोकरीच्या गाळणीने, धारांनी आणि देवांच्या आवाहनांनी, मानवांनी नियंत्रित होऊन, विजयासाठी आम्हांस बल प्रकट कर.
9.68.8
प॒रि॒प्र॒यन्तं॑ व॒य्यं॑ सुषं॒सदं॒ सोमं॑ मनी॒षा अ॒भ्य॑नूषत॒ स्तुभः॑ ।
यो धार॑या॒ मधु॑माँ ऊ॒र्मिणा॑ दि॒व इय॑र्ति॒ वाचं॑ रयि॒षाळम॑र्त्यः ॥
सभोवती वाहणाऱ्या, चपळ, नीट बसलेल्या सोमासाठी मनीषींनी स्तोत्रे उच्चारली. मधाने भरलेला सोम आपल्या धारेने व लाटेने स्वर्गातून वाणीला प्रेरणा देतो; संपत्ती देणारा तो अमर आहे.
9.68.9
अ॒यं दि॒व इ॑यर्ति॒ विश्व॒मा रजः॒ सोमः॑ पुना॒नः क॒लशे॑षु सीदति ।
अ॒द्भिर्गोभि॑र्मृज्यते॒ अद्रि॑भिः सु॒तः पु॑ना॒न इन्दु॒र्वरि॑वो विदत्प्रि॒यम् ॥
हा सोम स्वर्गातून सर्व लोकांकडे प्रेरित होतो; पवित्र करीत तो कलशांत बसतो. पाणी व गायींनी (दुधाने) तो शुद्ध होतो; दगडांनी पिळला जाऊन, शुद्ध होत असताना तेजस्वी थेंब संपत्ती मिळवो, जो प्रिय आहे.
9.68.10
ए॒वा नः॑ सोम परिषि॒च्यमा॑नो॒ वयो॒ दध॑च्चि॒त्रत॑मं पवस्व ।
अ॒द्वे॒षे द्यावा॑पृथि॒वी हु॑वेम॒ देवा॑ ध॒त्त र॒यिम॒स्मे सु॒वीर॑म् ॥
याप्रमाणे, हे सोमा, सभोवती ओतला जाऊन, बल देत, अत्यंत तेजस्वी होऊन वाहा आणि स्वतःला पवित्र कर. शत्रुत्वरहितांसाठी आम्ही द्यावापृथिवीला आवाहन करू. हे देवांनो, उत्तम पुत्रांसह संपत्ती आम्हांस द्या.