উপনিষদ · Aitareya 1.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

শব্দার্থসহ পড়ুন

Aitareya 1.3.1

स ईक्षतेमे नु लोकाश्च लोकपालाश्चान्नमेभ्यः सृजा इति ॥ १.३.१ ॥

তিনি চিন্তা করলেন: এই লোকসমূহ ও লোকপালগণ; এদের জন্য আমি অন্ন সৃষ্টি করব।

Aitareya 1.3.2

सोऽपोऽभ्यतपत्ताभ्योऽभितप्ताभ्यो मूर्तिरजायत । या वै सा मूर्तिरजायतान्नं वै तत् ॥ १.३.२ ॥

তিনি জলকে তপ্ত করলেন; সেই তপ্ত জল থেকে একটি মূর্তি জন্মাল। যে মূর্তি জন্মাল, তা নিশ্চয়ই অন্ন।

Aitareya 1.3.3

तदेनत्सृष्टं पराङ्त्यजिघांसत्तद्वाचाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोद्वाचा ग्रहीतुम् । स यद्धैनद्वाचाऽग्रहैष्यदभिव्याहृत्य हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.३ ॥

সৃষ্ট সেই বস্তু পিছনে ফিরে সরে গেল; সে তাকে ত্যাগ করতে চাইল। বাক্য দিয়ে তাকে ধরতে চেষ্টা করল, কিন্তু বাক্য দিয়ে ধরতে পারল না। যদি সে বাক্য দিয়ে তাকে ধরত, তবে শুধু উচ্চারণ করেই অন্নে তৃপ্ত হতে পারত।

Aitareya 1.3.4

तत्प्राणेनाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोत्प्राणेन ग्रहीतुम् । स यद्धैनत्प्राणेनाग्रहैष्यदभिप्राण्य हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.४ ॥

তিনি সেটিকে প্রাণ দ্বারা ধরতে চাইলেন; কিন্তু প্রাণ দ্বারা তা ধরতে তিনি পারলেন না। তিনি যদি প্রাণ দ্বারা তা ধরতেন, তবে প্রাণবায়ু ফুঁকে অন্ন দ্বারাই তৃপ্ত হতেন।

Aitareya 1.3.5

तच्चक्षुषाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्चक्षुषा ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्चक्षुषाऽग्रहैष्यद्दृष्ट्वा हैवानमत्रप्स्यत् ॥ १.३.५ ॥

তিনি সেটিকে চক্ষু দ্বারা ধরতে চাইলেন; কিন্তু চক্ষু দ্বারা তা ধরতে তিনি পারলেন না। তিনি যদি চক্ষু দ্বারা তা ধরতেন, তবে দেখেই অন্ন দ্বারা তৃপ্ত হতেন।

Aitareya 1.3.6

तच्छ्रोत्रेणाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्छ्रोत्रेण ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्छ्रोत्रेणाग्रहैष्यच्छ्रुत्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.६ ॥

তিনি সেটিকে শ্রবণেন্দ্রিয় দ্বারা ধরতে চাইলেন; কিন্তু শ্রবণ দ্বারা তা ধরতে তিনি পারলেন না। তিনি যদি শ্রবণ দ্বারা তা ধরতেন, তবে শুনেই অন্ন দ্বারা তৃপ্ত হতেন।

Aitareya 1.3.7

तत्त्वचाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोत्त्वचा ग्रहीतुम् । स यद्धैनत्त्वचाऽग्रहैष्यत् स्पृष्ट्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.७ ॥

তিনি সেটিকে ত্বক দ্বারা ধরতে চাইলেন; কিন্তু ত্বক দ্বারা তা ধরতে তিনি পারলেন না। তিনি যদি ত্বক দ্বারা তা ধরতেন, তবে স্পর্শ করেই অন্ন দ্বারা তৃপ্ত হতেন।

Aitareya 1.3.8

तन्मनसाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोन्मनसा ग्रहीतुम् । स यद्धैनन्मनसाऽग्रहैष्यद्ध्यात्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.८ ॥

তিনি তা মন দিয়ে গ্রহণ করতে চাইলেন, কিন্তু মন দিয়ে তা গ্রহণ করতে পারলেন না। যদি তা মন দিয়ে গ্রহণ করতেন, তবে কেবল চিন্তা করেই অন্নে তৃপ্ত হতেন।

Aitareya 1.3.9

तच्छिश्नेनाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्छिश्नेन ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्छिश्नेनाग्रहैष्यद्वित्सृज्य हैवानमत्रप्स्यत् ॥ १.३.९ ॥

তিনি তা শিশ্ন দিয়ে গ্রহণ করতে চাইলেন, কিন্তু শিশ্ন দিয়ে তা গ্রহণ করতে পারলেন না। যদি তা শিশ্ন দিয়ে গ্রহণ করতেন, তবে ত্যাগ করেই অন্নে তৃপ্ত হতেন।

Aitareya 1.3.10

तदपानेनाजिघृक्षत् तदावयत् सैषोऽन्नस्य ग्रहो यद्वायुरनायुर्वा एष यद्वायुः ॥ १.३.१० ॥

তিনি তা অপান দিয়ে গ্রহণ করতে চাইলেন, এবং তা তাঁকে ধরে ফেলল। সেই অন্নের গ্রহণ, যা বায়ু। নিশ্চয়ই এই বায়ু আয়ুহীন।

Aitareya 1.3.11

स ईक्षत कथं न्विदं मदृते स्यादिति स ईक्षत कतरेण प्रपद्या इति । स ईक्षत यदि वाचाऽभिव्याहृतं यदि प्राणेनाभिप्राणितं यदि चक्षुषा दृष्टं यदि श्रोत्रेण श्रुतं यदि त्वचा स्पृष्टं यदि मनसा ध्यातं यद्यपानेनाभ्यपानितं यदि शिश्नेन विसृष्टमथ कोऽहमिति ॥ १.३.११ ॥

তিনি ভাবলেন: "আমাকে ছাড়া এটি কীভাবে হতে পারে?" তিনি ভাবলেন: "কোন পথে আমি প্রবেশ করব?" তিনি ভাবলেন: "বাক্ দিয়ে উচ্চারিত হলে, প্রাণ দিয়ে শ্বাসিত হলে, চোখ দিয়ে দেখা হলে, কান দিয়ে শোনা হলে, ত্বক দিয়ে স্পর্শিত হলে, মন দিয়ে চিন্তিত হলে, অপান দিয়ে নির্গত হলে, শিশ্ন দিয়ে ত্যাগ করা হলে—তবে আমি কে?"