उपनिषदे · Aitareya 1.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

Aitareya 1.3.1

स ईक्षतेमे नु लोकाश्च लोकपालाश्चान्नमेभ्यः सृजा इति ॥ १.३.१ ॥

त्याने विचार केला: ही लोक आणि लोकपाल आहेत; यांच्यासाठी मी अन्न निर्माण करीन.

Aitareya 1.3.2

सोऽपोऽभ्यतपत्ताभ्योऽभितप्ताभ्यो मूर्तिरजायत । या वै सा मूर्तिरजायतान्नं वै तत् ॥ १.३.२ ॥

त्याने पाण्यांना तापवले; त्या तापलेल्या पाण्यांतून एक मूर्ती जन्मली. जी मूर्ती जन्मली ती निश्चितच अन्न होय.

Aitareya 1.3.3

तदेनत्सृष्टं पराङ्त्यजिघांसत्तद्वाचाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोद्वाचा ग्रहीतुम् । स यद्धैनद्वाचाऽग्रहैष्यदभिव्याहृत्य हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.३ ॥

निर्माण झालेले ते मागे वळून निघून गेले; त्याला सोडून द्यायचे होते. वाणीने त्याला धरण्याचा प्रयत्न केला, पण वाणीने ते धरता आले नाही. जर त्याने वाणीने ते धरले असते, तर केवळ बोलण्यानेच अन्नाने तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.4

तत्प्राणेनाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोत्प्राणेन ग्रहीतुम् । स यद्धैनत्प्राणेनाग्रहैष्यदभिप्राण्य हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.४ ॥

त्याने त्याला प्राणाने पकडण्याची इच्छा केली; पण प्राणाने त्याला पकडता आले नाही. जर त्याने प्राणाने ते पकडले असते, तर श्वास फुंकून अन्नानेच तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.5

तच्चक्षुषाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्चक्षुषा ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्चक्षुषाऽग्रहैष्यद्दृष्ट्वा हैवानमत्रप्स्यत् ॥ १.३.५ ॥

त्याने त्याला डोळ्यांनी पकडण्याची इच्छा केली; पण डोळ्यांनी त्याला पकडता आले नाही. जर त्याने डोळ्यांनी ते पकडले असते, तर पाहूनच अन्नाने तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.6

तच्छ्रोत्रेणाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्छ्रोत्रेण ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्छ्रोत्रेणाग्रहैष्यच्छ्रुत्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.६ ॥

त्याने त्याला श्रोत्राने पकडण्याची इच्छा केली; पण श्रोत्राने त्याला पकडता आले नाही. जर त्याने श्रोत्राने ते पकडले असते, तर ऐकूनच अन्नाने तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.7

तत्त्वचाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोत्त्वचा ग्रहीतुम् । स यद्धैनत्त्वचाऽग्रहैष्यत् स्पृष्ट्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.७ ॥

त्याने त्याला त्वचेने पकडण्याची इच्छा केली; पण त्वचेने त्याला पकडता आले नाही. जर त्याने त्वचेने ते पकडले असते, तर स्पर्श करूनच अन्नाने तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.8

तन्मनसाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोन्मनसा ग्रहीतुम् । स यद्धैनन्मनसाऽग्रहैष्यद्ध्यात्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.८ ॥

त्याने ते मनाने ग्रहण करू इच्छिले; पण मनाने ते ग्रहण करता आले नाही. जर मनाने ते ग्रहण केले असते, तर केवळ चिंतन करूनच अन्नाने तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.9

तच्छिश्नेनाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्छिश्नेन ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्छिश्नेनाग्रहैष्यद्वित्सृज्य हैवानमत्रप्स्यत् ॥ १.३.९ ॥

त्याने ते शिश्नाने ग्रहण करू इच्छिले; पण शिश्नाने ते ग्रहण करता आले नाही. जर शिश्नाने ते ग्रहण केले असते, तर विसर्जन करूनच अन्नाने तृप्त झाला असता.

Aitareya 1.3.10

तदपानेनाजिघृक्षत् तदावयत् सैषोऽन्नस्य ग्रहो यद्वायुरनायुर्वा एष यद्वायुः ॥ १.३.१० ॥

त्याने ते अपानाने ग्रहण करू इच्छिले, आणि ते त्याने पकडले. तेच अन्नाचे ग्रहण आहे, जे वायू आहे. खरोखर हा वायू आयुरहित आहे.

Aitareya 1.3.11

स ईक्षत कथं न्विदं मदृते स्यादिति स ईक्षत कतरेण प्रपद्या इति । स ईक्षत यदि वाचाऽभिव्याहृतं यदि प्राणेनाभिप्राणितं यदि चक्षुषा दृष्टं यदि श्रोत्रेण श्रुतं यदि त्वचा स्पृष्टं यदि मनसा ध्यातं यद्यपानेनाभ्यपानितं यदि शिश्नेन विसृष्टमथ कोऽहमिति ॥ १.३.११ ॥

त्याने विचार केला: "माझ्याशिवाय हे कसे असू शकेल?" त्याने विचार केला: "कोणत्या मार्गाने मी प्रवेश करू?" त्याने विचार केला: "वाणीने बोलले गेले, प्राणाने श्वासले गेले, डोळ्यांनी पाहिले गेले, कानांनी ऐकले गेले, त्वचेने स्पर्शिले गेले, मनाने चिंतिले गेले, अपानाने बाहेर टाकले गेले, शिश्नाने त्यागले गेले—तर मी कोण?"