Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଉପନିଷଦ · Aitareya 1.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

Aitareya 1.3.1

स ईक्षतेमे नु लोकाश्च लोकपालाश्चान्नमेभ्यः सृजा इति ॥ १.३.१ ॥

ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ: ଏହି ଲୋକସମୂହ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ; ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଅନ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିବି।

Aitareya 1.3.2

सोऽपोऽभ्यतपत्ताभ्योऽभितप्ताभ्यो मूर्तिरजायत । या वै सा मूर्तिरजायतान्नं वै तत् ॥ १.३.२ ॥

ସେ ଜଳସମୂହକୁ ତପ୍ତ କଲେ; ସେହି ତପ୍ତ ଜଳରୁ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ଜନ୍ମିଲା। ଯେଉଁ ମୂର୍ତ୍ତି ଜନ୍ମିଲା ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ନ।

Aitareya 1.3.3

तदेनत्सृष्टं पराङ्त्यजिघांसत्तद्वाचाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोद्वाचा ग्रहीतुम् । स यद्धैनद्वाचाऽग्रहैष्यदभिव्याहृत्य हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.३ ॥

ସୃଷ୍ଟ ସେହି ବସ୍ତୁ ପଛକୁ ଫେରି ଚାଲିଗଲା; ସେ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା। ସେ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଧରି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଧରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ କେବଳ କହିବା ମାତ୍ରେ ଅନ୍ନରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତେ।

Aitareya 1.3.4

तत्प्राणेनाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोत्प्राणेन ग्रहीतुम् । स यद्धैनत्प्राणेनाग्रहैष्यदभिप्राण्य हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.४ ॥

ସେ ଏହାକୁ ପ୍ରାଣ ଦ୍ୱାରା ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଧରି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ପ୍ରାଣ ଦ୍ୱାରା ଧରିଥିଲେ, ଶ୍ୱାସ ଫୁଙ୍କି ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥାନ୍ତେ।

Aitareya 1.3.5

तच्चक्षुषाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्चक्षुषा ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्चक्षुषाऽग्रहैष्यद्दृष्ट्वा हैवानमत्रप्स्यत् ॥ १.३.५ ॥

ସେ ଏହାକୁ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଧରି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଧରିଥିଲେ, ଦେଖି ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥାନ୍ତେ।

Aitareya 1.3.6

तच्छ्रोत्रेणाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्छ्रोत्रेण ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्छ्रोत्रेणाग्रहैष्यच्छ्रुत्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.६ ॥

ସେ ଏହାକୁ ଶ୍ରୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଧରି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଶ୍ରୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧରିଥିଲେ, ଶୁଣି ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥାନ୍ତେ।

Aitareya 1.3.7

तत्त्वचाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोत्त्वचा ग्रहीतुम् । स यद्धैनत्त्वचाऽग्रहैष्यत् स्पृष्ट्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.७ ॥

ସେ ଏହାକୁ ତ୍ୱଚା ଦ୍ୱାରା ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; କିନ୍ତୁ ତ୍ୱଚା ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଧରି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ସେ ତ୍ୱଚା ଦ୍ୱାରା ଧରିଥିଲେ, ଛୁଇଁ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଥାନ୍ତେ।

Aitareya 1.3.8

तन्मनसाऽजिघृक्षत् तन्नाशक्नोन्मनसा ग्रहीतुम् । स यद्धैनन्मनसाऽग्रहैष्यद्ध्यात्वा हैवान्नमत्रप्स्यत् ॥ १.३.८ ॥

ସେ ତାହାକୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା; କିନ୍ତୁ ମନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ମନ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତା, ତେବେ କେବଳ ଧ୍ୟାନ କରି ଅନ୍ନରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତା।

Aitareya 1.3.9

तच्छिश्नेनाजिघृक्षत् तन्नाशक्नोच्छिश्नेन ग्रहीतुम् । स यद्धैनच्छिश्नेनाग्रहैष्यद्वित्सृज्य हैवानमत्रप्स्यत् ॥ १.३.९ ॥

ସେ ତାହାକୁ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା; କିନ୍ତୁ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ଯଦି ସେ ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତା, ତେବେ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ନରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତା।

Aitareya 1.3.10

तदपानेनाजिघृक्षत् तदावयत् सैषोऽन्नस्य ग्रहो यद्वायुरनायुर्वा एष यद्वायुः ॥ १.३.१० ॥

ସେ ତାହାକୁ ଅପାନ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା; ତାହା ତାହାକୁ ଧରିଲା। ସେହି ଅନ୍ନର ଗ୍ରହଣ, ଯାହା ବାୟୁ। ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବାୟୁ ଆୟୁହୀନ।

Aitareya 1.3.11

स ईक्षत कथं न्विदं मदृते स्यादिति स ईक्षत कतरेण प्रपद्या इति । स ईक्षत यदि वाचाऽभिव्याहृतं यदि प्राणेनाभिप्राणितं यदि चक्षुषा दृष्टं यदि श्रोत्रेण श्रुतं यदि त्वचा स्पृष्टं यदि मनसा ध्यातं यद्यपानेनाभ्यपानितं यदि शिश्नेन विसृष्टमथ कोऽहमिति ॥ १.३.११ ॥

ସେ ଚିନ୍ତା କଲା: "ମୋ ବିନା ଏହା କିପରି ହୋଇପାରିବ?" ସେ ଚିନ୍ତା କଲା: "କେଉଁ ପଥରେ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରିବି?" ସେ ଚିନ୍ତା କଲା: "ଯଦି ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା କଥିତ, ପ୍ରାଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱସିତ, ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦୃଷ୍ଟ, କର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୁତ, ତ୍ୱଚା ଦ୍ୱାରା ସ୍ପୃଷ୍ଟ, ମନ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାତ, ଅପାନ ଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ, ଲିଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟକ୍ତ ହୁଏ—ତେବେ ମୁଁ କିଏ?"

Aitareya 1.3.12

स एतमेव सीमानं विदर्यैतया द्वारा प्रापद्यत । सैषा विदृतिर्नाम द्वास्तदेतन्नाऽन्दनम् । तस्य त्रय आवसथास्त्रयः स्वप्ना अयमावसथोऽयमावसथोऽयमावसथ इति ॥ १.३.१२ ॥

ସେ ଏହି ସୀମାକୁ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ କରି ଏହି ଦ୍ୱାର ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦ୍ୱାରର ନାମ 'ବିଦୃତି'; ତାହା ହିଁ 'ନାନ୍ଦନ'। ତାହାର ତିନୋଟି ଆବାସ ଓ ତିନୋଟି ସ୍ୱପ୍ନାବସ୍ଥା ଅଛି। ଏହା ଏକ ଆବାସ, ଏହା ଏକ ଆବାସ, ଏହା ଏକ ଆବାସ।

Aitareya 1.3.13

स जातो भूतान्यभिव्यैख्यत् किमिहान्यं वावदिषदिति । स एतमेव पुरुषं ब्रह्म ततममपश्यत् । इदमदर्शनमिती ३ ॥ १.३.१३ ॥

ଜନ୍ମ ନେଇ ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ: 'ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଏ କଣ କହିବ?' ସେ ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ରୂପେ ଦେଖିଲେ। 'ଏହା ମୁଁ ଦେଖିଲି' — ଇତି।

Aitareya 1.3.14

तस्मादिदन्द्रो नामेदन्द्रो ह वै नाम तमिदन्द्रं सन्तमिन्द्र इत्याचक्षते परोक्षेण । परोक्षप्रिया इव हि देवाः परोक्षप्रिया इव हि देवाः ॥ १.३.१४ ॥

ତେଣୁ ଏହାକୁ 'ଇଦନ୍ଦ୍ର' କୁହାଯାଏ; ପ୍ରକୃତରେ ନାମ ଇନ୍ଦ୍ର। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପରୋକ୍ଷଭାବେ 'ଇନ୍ଦ୍ର' କୁହାଯାଏ। ଦେବତାମାନେ ପରୋକ୍ଷପ୍ରିୟ; ଦେବତାମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ପରୋକ୍ଷପ୍ରିୟ।