ウパニシャッド · Bṛhadāraṇyaka 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.2.1
(आर्तभागब्राह्मणं वा जारत्कारवब्राह्मणम्)
अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ ।
याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्यतिग्रहा इति ।
अष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहा इति ।
ये तेऽष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः कतमे त इति ॥ ३.२.१ ॥
（アールタバーガ・ブラーフマナ、またはジャーラトカーラヴァ・ブラーフマナ。）そこでジャーラトカーラヴァ・アールタバーガが彼に尋ねた。ヤージュニャヴァルキヤは言った。「盃（graha）は幾つ、超盃（atigraha）は幾つか。」「八つの盃と八つの超盃である。」「その八つの盃と八つの超盃とは何か。」
Bṛhadāraṇyaka 3.2.2
प्राणो वै ग्रहः ।
सोऽपानेनातिग्रहेण गृहीतः ।
प्राणेन हि गन्धाञ्जिघ्रति ॥ ३.२.२ ॥
気息（prāṇa）が盃（graha）である。それは超盃である下行気（apāna）によって捉えられる。なぜなら、気息によって香りを嗅ぐからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.3
वाग्वै ग्रहः ।
स नाम्नातिग्रहेण गृहीतः ।
वाचा हि नामान्यभिवदति ॥ ३.२.३ ॥
言葉（vāk）が盃（graha）である。それは超盃である名（nāman）によって捉えられる。なぜなら、言葉によって名を告げるからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.4
जिह्वा वै ग्रहः ।
स रसेनातिग्रहेण गृहीतः ।
जिह्वया हि रसान् विजानाति ॥ ३.२.४ ॥
舌はまさに把握するもの（graha）である。それは過把握者である味（rasa）によって把握される。舌によってこそ味を知るからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.5
चक्षुर्वै ग्रहः ।
स रूपेणातिग्रहेण गृहीतः ।
चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति ॥ ३.२.५ ॥
眼はまさに把握するもの（graha）である。それは過把握者である色（rūpa）によって把握される。眼によってこそ形を見るからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.6
श्रोत्रं वै ग्रहः ।
स शब्देनातिग्रहेण गृहीतः ।
श्रोत्रेण हि शब्दाञ्शृणोति ॥ ३.२.६ ॥
耳はまさに把握するもの（graha）である。それは過把握者である声（śabda）によって把握される。耳によってこそ音を聞くからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.7
मनो वै ग्रहः ।
स कामेनातिग्रहेण गृहीतः ।
मनसा हि कामान् कामयते ॥ ३.२.७ ॥
意はまさに把握するもの（graha）である。それは過把握者である欲望（kāma）によって把握される。意によってこそ欲望の対象を欲するからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.8
हस्तौ वै ग्रहः ।
स कर्मणातिग्रहेण गृहीतः ।
हस्ताभ्यां हि कर्म करोति ॥ ३.२.८ ॥
手こそが把握者（グラハ）である。それは行為によって、超把握者（アティグラハ）に捉えられる。手によって行為がなされるからである。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.9
त्वग्वै ग्रहः ।
स स्पर्शेनातिग्रहेण गृहीतः ।
त्वचा हि स्पर्शान् वेदयत ।
इत्यष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः ॥ ३.२.९ ॥
皮膚は実に把握者（グラハ）である。それは触れることによって、超把握者（アティグラハ）に捉えられる。皮膚によって触覚を知るからである。こうして八つの把握者と八つの超把握者がある。
Bṛhadāraṇyaka 3.2.10
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं मृत्योरन्नं का स्वित्सा देवता यस्या मृत्युरन्नमिति ।
अग्निर्वै मृत्युः सोऽपामन्नम् ।
अप पुनर्मृत्युं जयति ॥ ३.२.१० ॥
「ヤージュニャヴァルキヤよ！」と彼は言った、「死の食物であるこの一切、死を食物とする神格とは何か？」「火こそ実に死であり、水の食物である。これを知る者は再び死を征服する。」
Bṛhadāraṇyaka 3.2.11
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियत उदस्मात्प्राणाः क्रामन्त्याहो नेति ।
नेति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
अत्रैव समवनीयन्ते ।
स उच्छ्वयति ।
आध्मायति ।
आध्मातो मृतः शेते ॥ ३.२.११ ॥
「ヤージュニャヴァルキヤよ！」と彼は言った、「この人が死ぬところで、気息（プラーナ）はこの人から出て行くのか、否か？」「否」とヤージュニャヴァルキヤは言った。「ここで彼らは集まる。彼は膨れ上がり、ふくれる。膨れた死者は横たわる。」
Bṛhadāraṇyaka 3.2.12
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियते ।
किमेनं न जहातीति ।
नामेति ।
अनन्तं वै नामानन्ता विश्वे देवाः ।
अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ३.२.१२ ॥
ヤージュニャヴァルキヤは言った。「この人が死ぬとき、彼を見捨てないものは何か？」（答え）「名である。名は無限であり、一切の神々も無限である。それによって彼は無限の世界を得る。」
Bṛhadāraṇyaka 3.2.13
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणश्चक्षुरादित्यं मनश्चन्द्रं दिशः श्रोत्रं पृथिवीं शरीरमाकाशमात्मौषधीर्लोमानि वनस्पतीन् केशा अप्सु लोहितं च रेतश्च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीति ।
आहर सौम्य हस्तम् आर्तभाग ।
आवामेवैतस्य वेदिष्यावो न नावेतत्सजन इति ।
तौ होत्क्रम्य मन्त्रयां चक्राते ।
तौ ह यदूचतुः कर्म हैव तदूचतुः ।
अथ ह यत्प्रशंसतुः कर्म हैव तत्प्रशशंसतुः ।
पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति ।
ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥ ३.२.१३ ॥
ヤージュニャヴァルキヤは言った。「この死者の言葉は火に、息は風に、眼は太陽に、意は月に、方位は耳に、身体は大地に、アートマンは虚空に、草木と体毛は植物に、頭髪は水に入り、血と精液が置かれるとき、この人はその時どこにいるのか？ 優しきアールタバーガよ、手を持ってこい。我ら二人だけがこれを知ろう。人々の前で語らぬように。」二人は外へ出て相談した。彼らが語ったことはまさに行為であり、称賛したこともまさに行為であった。善い行為によって人は善となり、悪い行為によって悪となる。そこでジャーラトカーラヴァの子アールタバーガは黙した。