ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Bṛhadāraṇyaka 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.2.1
(आर्तभागब्राह्मणं वा जारत्कारवब्राह्मणम्)
अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ ।
याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्यतिग्रहा इति ।
अष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहा इति ।
ये तेऽष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः कतमे त इति ॥ ३.२.१ ॥
(ಆರ್ತಭಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಜಾರತ್ಕಾರವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಆಗ ಜಾರತ್ಕಾರವ ಆರ್ತಭಾಗನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಹೇಳಿದನು: "ಗ್ರಹಗಳು ಎಷ್ಟು, ಅತಿಗ್ರಹಗಳು ಎಷ್ಟು?" "ಎಂಟು ಗ್ರಹಗಳು, ಎಂಟು ಅತಿಗ್ರಹಗಳು." "ಆ ಎಂಟು ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಅತಿಗ್ರಹಗಳು ಯಾವುವು?"
Bṛhadāraṇyaka 3.2.2
प्राणो वै ग्रहः ।
सोऽपानेनातिग्रहेण गृहीतः ।
प्राणेन हि गन्धाञ्जिघ्रति ॥ ३.२.२ ॥
ಪ್ರಾಣವೇ ಗ್ರಹ. ಅದು ಅಪಾನ ಎಂಬ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣದಿಂದಲೇ ಪರಿಮಳಗಳನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸುತ್ತೇವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.3
वाग्वै ग्रहः ।
स नाम्नातिग्रहेण गृहीतः ।
वाचा हि नामान्यभिवदति ॥ ३.२.३ ॥
ವಾಕ್ಕೇ ಗ್ರಹ. ಅದು ನಾಮ ಎಂಬ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಾಕ್ಕಿನಿಂದಲೇ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತೇವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.4
जिह्वा वै ग्रहः ।
स रसेनातिग्रहेण गृहीतः ।
जिह्वया हि रसान् विजानाति ॥ ३.२.४ ॥
ನಾಲಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಗ್ರಹ (ಗ್ರಹಿಸುವುದು). ಅದು ರಸ ಎಂಬ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದಲೇ ರುಚಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.5
चक्षुर्वै ग्रहः ।
स रूपेणातिग्रहेण गृहीतः ।
चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति ॥ ३.२.५ ॥
ಕಣ್ಣು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಗ್ರಹ. ಅದು ರೂಪ ಎಂಬ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ರೂಪಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.6
श्रोत्रं वै ग्रहः ।
स शब्देनातिग्रहेण गृहीतः ।
श्रोत्रेण हि शब्दाञ्शृणोति ॥ ३.२.६ ॥
ಕಿವಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಗ್ರಹ. ಅದು ಶಬ್ದ ಎಂಬ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಕಿವಿಯಿಂದಲೇ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.7
मनो वै ग्रहः ।
स कामेनातिग्रहेण गृहीतः ।
मनसा हि कामान् कामयते ॥ ३.२.७ ॥
ಮನಸ್ಸು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಗ್ರಹ. ಅದು ಕಾಮ ಎಂಬ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.8
हस्तौ वै ग्रहः ।
स कर्मणातिग्रहेण गृहीतः ।
हस्ताभ्यां हि कर्म करोति ॥ ३.२.८ ॥
ಕೈಗಳೇ ಗ್ರಹ. ಅದು ಕರ್ಮದಿಂದ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೈಗಳಿಂದಲೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.9
त्वग्वै ग्रहः ।
स स्पर्शेनातिग्रहेण गृहीतः ।
त्वचा हि स्पर्शान् वेदयत ।
इत्यष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः ॥ ३.२.९ ॥
ಚರ್ಮವೇ ಗ್ರಹ. ಅದು ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅತಿಗ್ರಹದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚರ್ಮದಿಂದಲೇ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಎಂಟು ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಅತಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.10
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं मृत्योरन्नं का स्वित्सा देवता यस्या मृत्युरन्नमिति ।
अग्निर्वै मृत्युः सोऽपामन्नम् ।
अप पुनर्मृत्युं जयति ॥ ३.२.१० ॥
"ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ!" ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ: "ಮೃತ್ಯುವಿನ ಅನ್ನವಾದ ಈ ಸರ್ವವೂ ಯಾವ ದೇವತೆಯ ಅನ್ನವಾಗಿ ಮೃತ್ಯು ಇರುತ್ತದೆ?" "ಅಗ್ನಿಯೇ ಮೃತ್ಯು; ಅವನು ನೀರಿನ ಅನ್ನ. (ಅದನ್ನು ಪಡೆದವನು) ಮತ್ತೆ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ."
Bṛhadāraṇyaka 3.2.11
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियत उदस्मात्प्राणाः क्रामन्त्याहो नेति ।
नेति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
अत्रैव समवनीयन्ते ।
स उच्छ्वयति ।
आध्मायति ।
आध्मातो मृतः शेते ॥ ३.२.११ ॥
"ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ!" ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದ: "ಈ ಪುರುಷನು ಎಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೋ, ಇವನಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳು ಹೊರಹೋಗುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ?" "ಇಲ್ಲ," ಎಂದು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ ಹೇಳಿದ. "ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಅವನು ಉಬ್ಬುತ್ತಾನೆ, ಊದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಊದಿಕೊಂಡು ಸತ್ತವನಾಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾನೆ."
Bṛhadāraṇyaka 3.2.12
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियते ।
किमेनं न जहातीति ।
नामेति ।
अनन्तं वै नामानन्ता विश्वे देवाः ।
अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ३.२.१२ ॥
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಹೇಳಿದರು: ಈ ಪುರುಷನು ಸಾಯುವಾಗ ಅವನನ್ನು ಯಾವುದು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ? (ಉತ್ತರ:) ಹೆಸರು. ಹೆಸರು ಅನಂತ; ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅನಂತರು. ಅದರಿಂದ ಅವನು ಅನಂತ ಲೋಕವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.13
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणश्चक्षुरादित्यं मनश्चन्द्रं दिशः श्रोत्रं पृथिवीं शरीरमाकाशमात्मौषधीर्लोमानि वनस्पतीन् केशा अप्सु लोहितं च रेतश्च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीति ।
आहर सौम्य हस्तम् आर्तभाग ।
आवामेवैतस्य वेदिष्यावो न नावेतत्सजन इति ।
तौ होत्क्रम्य मन्त्रयां चक्राते ।
तौ ह यदूचतुः कर्म हैव तदूचतुः ।
अथ ह यत्प्रशंसतुः कर्म हैव तत्प्रशशंसतुः ।
पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति ।
ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥ ३.२.१३ ॥
ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಹೇಳಿದರು: ಸತ್ತ ಈ ಪುರುಷನ ವಾಕ್ಕು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣು ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸು ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ದೇಹ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಓಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ರೋಮಗಳು ವನಸ್ಪತಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಲೆಗೂದಲು ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ರಕ್ತ ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ — ಆಗ ಈ ಪುರುಷ ಎಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ? ಓ ಸೌಮ್ಯ ಆರ್ತಭಾಗ, ಕೈಯನ್ನು ತಾ. ನಾವಿಬ್ಬರೇ ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ; ಜನರ ಮುಂದೆ ಹೇಳುವುದು ಬೇಡ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು ಕರ್ಮವೇ; ಅವರು ಹೊಗಳಿದ್ದೂ ಕರ್ಮವೇ. ಪುಣ್ಯ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪುಣ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಪಾಪ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಾಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಜಾರತ್ಕಾರವ ಆರ್ತಭಾಗ ಮೌನವಾದನು.