ഉപനിഷത്തുകൾ · Bṛhadāraṇyaka 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.2.1
(आर्तभागब्राह्मणं वा जारत्कारवब्राह्मणम्)
अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ ।
याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्यतिग्रहा इति ।
अष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहा इति ।
ये तेऽष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः कतमे त इति ॥ ३.२.१ ॥
(ആർതഭാഗബ്രാഹ്മണം അഥവാ ജാരത്കാരവബ്രാഹ്മണം) അപ്പോൾ ജാരത്കാരവ ആർതഭാഗൻ അദ്ദേഹത്തോടു ചോദിച്ചു. യാജ്ഞവൽക്യൻ പറഞ്ഞു: "ഗ്രഹങ്ങൾ എത്ര, അതിഗ്രഹങ്ങൾ എത്ര?" "എട്ടു ഗ്രഹങ്ങൾ, എട്ട് അതിഗ്രഹങ്ങൾ." "ആ എട്ടു ഗ്രഹങ്ങളും എട്ട് അതിഗ്രഹങ്ങളും ഏതെല്ലാം?"
Bṛhadāraṇyaka 3.2.2
प्राणो वै ग्रहः ।
सोऽपानेनातिग्रहेण गृहीतः ।
प्राणेन हि गन्धाञ्जिघ्रति ॥ ३.२.२ ॥
പ്രാണൻ തന്നെയാണ് ഗ്രഹം. അത് അപാനനെന്ന അതിഗ്രഹത്താൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രാണനാൽ തന്നെയാണല്ലോ ഗന്ധങ്ങളെ മണക്കുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.3
वाग्वै ग्रहः ।
स नाम्नातिग्रहेण गृहीतः ।
वाचा हि नामान्यभिवदति ॥ ३.२.३ ॥
വാക്ക് തന്നെയാണ് ഗ്രഹം. അത് നാമമെന്ന അതിഗ്രഹത്താൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു. വാക്കിനാൽ തന്നെയാണല്ലോ നാമങ്ങളെ പറയുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.4
जिह्वा वै ग्रहः ।
स रसेनातिग्रहेण गृहीतः ।
जिह्वया हि रसान् विजानाति ॥ ३.२.४ ॥
നാവ് തീർച്ചയായും ഒരു ഗ്രഹമാണ് (പിടിക്കുന്നത്). അത് രസം എന്ന അതിഗ്രഹത്താൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു; നാവിനാലാണ് രസങ്ങളെ അറിയുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.5
चक्षुर्वै ग्रहः ।
स रूपेणातिग्रहेण गृहीतः ।
चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति ॥ ३.२.५ ॥
കണ്ണ് തീർച്ചയായും ഒരു ഗ്രഹമാണ്. അത് രൂപം എന്ന അതിഗ്രഹത്താൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു; കണ്ണിനാലാണ് രൂപങ്ങളെ കാണുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.6
श्रोत्रं वै ग्रहः ।
स शब्देनातिग्रहेण गृहीतः ।
श्रोत्रेण हि शब्दाञ्शृणोति ॥ ३.२.६ ॥
ചെവി തീർച്ചയായും ഒരു ഗ്രഹമാണ്. അത് ശബ്ദം എന്ന അതിഗ്രഹത്താൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു; ചെവിയാലാണ് ശബ്ദങ്ങളെ കേൾക്കുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.7
मनो वै ग्रहः ।
स कामेनातिग्रहेण गृहीतः ।
मनसा हि कामान् कामयते ॥ ३.२.७ ॥
മനസ്സ് തീർച്ചയായും ഒരു ഗ്രഹമാണ്. അത് കാമം എന്ന അതിഗ്രഹത്താൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു; മനസ്സിനാലാണ് കാമങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.8
हस्तौ वै ग्रहः ।
स कर्मणातिग्रहेण गृहीतः ।
हस्ताभ्यां हि कर्म करोति ॥ ३.२.८ ॥
കൈകൾ തന്നെയാണ് ഗ്രഹം. അത് കർമ്മത്താൽ, അതിഗ്രഹത്താൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു. കൈകളാൽ തന്നെയാണ് മനുഷ്യൻ കർമ്മം ചെയ്യുന്നത്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.9
त्वग्वै ग्रहः ।
स स्पर्शेनातिग्रहेण गृहीतः ।
त्वचा हि स्पर्शान् वेदयत ।
इत्यष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः ॥ ३.२.९ ॥
ത്വക്ക് തന്നെയാണ് ഗ്രഹം. അത് സ്പർശത്താൽ, അതിഗ്രഹത്താൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു. ത്വക്കിനാൽ തന്നെയാണ് സ്പർശങ്ങൾ അറിയുന്നത്. ഇങ്ങനെ എട്ട് ഗ്രഹങ്ങളും എട്ട് അതിഗ്രഹങ്ങളുമുണ്ട്.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.10
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं मृत्योरन्नं का स्वित्सा देवता यस्या मृत्युरन्नमिति ।
अग्निर्वै मृत्युः सोऽपामन्नम् ।
अप पुनर्मृत्युं जयति ॥ ३.२.१० ॥
"യാജ്ഞവൽക്യാ!" എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "മൃത്യുവിന്റെ അന്നമായ ഇതെല്ലാം ഏത് ദേവതയുടെ അന്നമായി മൃത്യു ഉണ്ടാകുന്നു?" "അഗ്നിയാണ് ഫലത്തിൽ മൃത്യു; അവൻ ജലത്തിന്റെ അന്നം. (അതിനെ നേടുന്നവൻ) വീണ്ടും മൃത്യുവിനെ ജയിക്കുന്നു."
Bṛhadāraṇyaka 3.2.11
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियत उदस्मात्प्राणाः क्रामन्त्याहो नेति ।
नेति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
अत्रैव समवनीयन्ते ।
स उच्छ्वयति ।
आध्मायति ।
आध्मातो मृतः शेते ॥ ३.२.११ ॥
"യാജ്ഞവൽക്യാ!" എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ഈ പുരുഷൻ എവിടെ മരിക്കുന്നുവോ, അവനിൽ നിന്ന് പ്രാണങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് പോകുന്നുണ്ടോ, ഇല്ലയോ?" "ഇല്ല," എന്ന് യാജ്ഞവൽക്യൻ പറഞ്ഞു. "ഇവിടെത്തന്നെ അവ ഒരുമിച്ചുചേരുന്നു. അവൻ വീർക്കുന്നു, ഊതിവീർക്കുന്നു; വീർത്ത് മരിച്ചവനായി കിടക്കുന്നു."
Bṛhadāraṇyaka 3.2.12
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियते ।
किमेनं न जहातीति ।
नामेति ।
अनन्तं वै नामानन्ता विश्वे देवाः ।
अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ३.२.१२ ॥
യാജ്ഞവല്ക്യൻ പറഞ്ഞു: ഈ പുരുഷൻ മരിക്കുമ്പോൾ അവനെ എന്താണ് ഉപേക്ഷിക്കാത്തത്? (ഉത്തരം:) പേര്. പേര് അനന്തമാണ്; വിശ്വദേവന്മാരും അനന്തരാണ്. അതിനാൽ അവൻ അനന്തമായ ലോകത്തെ ജയിക്കുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.13
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणश्चक्षुरादित्यं मनश्चन्द्रं दिशः श्रोत्रं पृथिवीं शरीरमाकाशमात्मौषधीर्लोमानि वनस्पतीन् केशा अप्सु लोहितं च रेतश्च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीति ।
आहर सौम्य हस्तम् आर्तभाग ।
आवामेवैतस्य वेदिष्यावो न नावेतत्सजन इति ।
तौ होत्क्रम्य मन्त्रयां चक्राते ।
तौ ह यदूचतुः कर्म हैव तदूचतुः ।
अथ ह यत्प्रशंसतुः कर्म हैव तत्प्रशशंसतुः ।
पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति ।
ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥ ३.२.१३ ॥
യാജ്ഞവല്ക്യൻ പറഞ്ഞു: മരിച്ച ഈ പുരുഷന്റെ വാക്ക് അഗ്നിയിൽ ലയിക്കുന്നു, പ്രാണൻ വായുവിൽ, കണ്ണ് സൂര്യനിൽ, മനസ്സ് ചന്ദ്രനിൽ, ദിശകൾ ചെവിയിൽ, ശരീരം ഭൂമിയിൽ, ആത്മാവ് ആകാശത്തിൽ, ഔഷധികളും രോമങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളിൽ, തലമുടി ജലത്തിൽ, രക്തവും ബീജവും നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു — അപ്പോൾ ഈ പുരുഷൻ എവിടെ ആകുന്നു? ഹേ സൗമ്യാ ആർത്തഭാഗാ, കൈ കൊണ്ടുവരൂ. നാം ഇരുവരും മാത്രം ഇത് അറിയും; ജനങ്ങളോട് പറയേണ്ടതില്ല. ആ ഇരുവരും പുറത്തുപോയി ആലോചിച്ചു. അവർ പറഞ്ഞതും പ്രശംസിച്ചതും കർമ്മം തന്നെ. പുണ്യകർമ്മത്താൽ പുണ്യവാൻ ആകുന്നു, പാപകർമ്മത്താൽ പാപി. പിന്നെ ജാരത്കാരവ ആർത്തഭാഗൻ മൗനം പാലിച്ചു.