ఉపనిషత్తులు · Bṛhadāraṇyaka 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 3.2.1
(आर्तभागब्राह्मणं वा जारत्कारवब्राह्मणम्)
अथ हैनं जारत्कारव आर्तभागः पप्रच्छ ।
याज्ञवल्क्येति होवाच कति ग्रहाः कत्यतिग्रहा इति ।
अष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहा इति ।
ये तेऽष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः कतमे त इति ॥ ३.२.१ ॥
(ఆర్తభాగ బ్రాహ్మణం లేదా జారత్కారవ బ్రాహ్మణం) అప్పుడు జారత్కారవ ఆర్తభాగుడు ఆయనను అడిగాడు. యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు: "గ్రహాలు ఎన్ని, అతిగ్రహాలు ఎన్ని?" "ఎనిమిది గ్రహాలు, ఎనిమిది అతిగ్రహాలు." "ఆ ఎనిమిది గ్రహాలు, ఎనిమిది అతిగ్రహాలు ఏవి?"
Bṛhadāraṇyaka 3.2.2
प्राणो वै ग्रहः ।
सोऽपानेनातिग्रहेण गृहीतः ।
प्राणेन हि गन्धाञ्जिघ्रति ॥ ३.२.२ ॥
ప్రాణమే గ్రహం. అతడు అపాన అనే అతిగ్రహంతో గ్రహించబడతాడు. ఎందుకంటే ప్రాణంతోనే వాసనలను వాసన చూస్తాం.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.3
वाग्वै ग्रहः ।
स नाम्नातिग्रहेण गृहीतः ।
वाचा हि नामान्यभिवदति ॥ ३.२.३ ॥
వాక్కే గ్రహం. అతడు నామం అనే అతిగ్రహంతో గ్రహించబడతాడు. ఎందుకంటే వాక్కుతోనే పేర్లను ఉచ్చరిస్తాం.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.4
जिह्वा वै ग्रहः ।
स रसेनातिग्रहेण गृहीतः ।
जिह्वया हि रसान् विजानाति ॥ ३.२.४ ॥
నాలుక నిజంగా ఒక గ్రహము (గ్రహించునది). అది రసమనే అతిగ్రహము చేత గ్రహించబడుతుంది; ఎందుకంటే నాలుకతోనే రుచులను తెలుసుకుంటాము.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.5
चक्षुर्वै ग्रहः ।
स रूपेणातिग्रहेण गृहीतः ।
चक्षुषा हि रूपाणि पश्यति ॥ ३.२.५ ॥
కన్ను నిజంగా ఒక గ్రహము. అది రూపమనే అతిగ్రహము చేత గ్రహించబడుతుంది; ఎందుకంటే కంటితోనే రూపాలను చూస్తాము.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.6
श्रोत्रं वै ग्रहः ।
स शब्देनातिग्रहेण गृहीतः ।
श्रोत्रेण हि शब्दाञ्शृणोति ॥ ३.२.६ ॥
చెవి నిజంగా ఒక గ్రహము. అది శబ్దమనే అతిగ్రహము చేత గ్రహించబడుతుంది; ఎందుకంటే చెవితోనే శబ్దాలను వింటాము.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.7
मनो वै ग्रहः ।
स कामेनातिग्रहेण गृहीतः ।
मनसा हि कामान् कामयते ॥ ३.२.७ ॥
మనస్సు నిజంగా ఒక గ్రహము. అది కామమనే అతిగ్రహము చేత గ్రహించబడుతుంది; ఎందుకంటే మనస్సుతోనే కోరికలను కోరుకుంటాము.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.8
हस्तौ वै ग्रहः ।
स कर्मणातिग्रहेण गृहीतः ।
हस्ताभ्यां हि कर्म करोति ॥ ३.२.८ ॥
చేతులు నిజానికి గ్రహాలు. అది కర్మ ద్వారా అతిగ్రహంచే గ్రహించబడుతుంది. ఎందుకంటే చేతులతోనే మనిషి కర్మ చేస్తాడు.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.9
त्वग्वै ग्रहः ।
स स्पर्शेनातिग्रहेण गृहीतः ।
त्वचा हि स्पर्शान् वेदयत ।
इत्यष्टौ ग्रहा अष्टावतिग्रहाः ॥ ३.२.९ ॥
చర్మం నిజానికి గ్రహం. అది స్పర్శ ద్వారా అతిగ్రహంచే గ్రహించబడుతుంది. ఎందుకంటే చర్మం ద్వారానే స్పర్శలను తెలుసుకుంటాం. ఈ విధంగా ఎనిమిది గ్రహాలు, ఎనిమిది అతిగ్రహాలు ఉన్నాయి.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.10
याज्ञवल्क्येति होवाच यदिदं सर्वं मृत्योरन्नं का स्वित्सा देवता यस्या मृत्युरन्नमिति ।
अग्निर्वै मृत्युः सोऽपामन्नम् ।
अप पुनर्मृत्युं जयति ॥ ३.२.१० ॥
"యాజ్ఞవల్క్యా!" అని అతడు అన్నాడు: "మృత్యువుకు అన్నమైన ఈ సర్వం ఏ దేవతకు చెందినది, మృత్యువు ఎవరికి అన్నమో?" "అగ్ని నిజానికి మృత్యువు; అతడు నీటికి అన్నం. (అతడిని పొందేవాడు) మళ్లీ మృత్యువును జయిస్తాడు."
Bṛhadāraṇyaka 3.2.11
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियत उदस्मात्प्राणाः क्रामन्त्याहो नेति ।
नेति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
अत्रैव समवनीयन्ते ।
स उच्छ्वयति ।
आध्मायति ।
आध्मातो मृतः शेते ॥ ३.२.११ ॥
"యాజ్ఞవల్క్యా!" అని అతడు అన్నాడు: "ఈ పురుషుడు ఎక్కడ మరణిస్తాడో, అతని నుండి ప్రాణాలు బయటకు వెళ్లిపోతాయా, లేదా?" "లేదు," అని యాజ్ఞవల్క్యుడు అన్నాడు. "ఇక్కడే అవి ఒక్కటిగా కూడుతాయి. అతడు ఉబ్బుతాడు, ఊదుతాడు; ఉబ్బి మృతుడై పడి ఉంటాడు."
Bṛhadāraṇyaka 3.2.12
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रायं पुरुषो म्रियते ।
किमेनं न जहातीति ।
नामेति ।
अनन्तं वै नामानन्ता विश्वे देवाः ।
अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ३.२.१२ ॥
యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ పురుషుడు చనిపోయినప్పుడు అతన్ని ఏది విడిచిపెట్టదు? (సమాధానం:) పేరు. పేరు అనంతం; విశ్వదేవతలు అనంతులు. దాని ద్వారా అతడు అనంతమైన లోకాన్ని జయిస్తాడు.
Bṛhadāraṇyaka 3.2.13
याज्ञवल्क्येति होवाच यत्रास्य पुरुषस्य मृतस्याग्निं वागप्येति वातं प्राणश्चक्षुरादित्यं मनश्चन्द्रं दिशः श्रोत्रं पृथिवीं शरीरमाकाशमात्मौषधीर्लोमानि वनस्पतीन् केशा अप्सु लोहितं च रेतश्च निधीयते क्वायं तदा पुरुषो भवतीति ।
आहर सौम्य हस्तम् आर्तभाग ।
आवामेवैतस्य वेदिष्यावो न नावेतत्सजन इति ।
तौ होत्क्रम्य मन्त्रयां चक्राते ।
तौ ह यदूचतुः कर्म हैव तदूचतुः ।
अथ ह यत्प्रशंसतुः कर्म हैव तत्प्रशशंसतुः ।
पुण्यो वै पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेनेति ।
ततो ह जारत्कारव आर्तभाग उपरराम ॥ ३.२.१३ ॥
యాజ్ఞవల్క్యుడు ఇలా అన్నాడు: చనిపోయిన ఈ పురుషుని వాక్కు అగ్నిలో, ప్రాణం వాయువులో, కన్ను సూర్యునిలో, మనస్సు చంద్రునిలో, దిశలు చెవిలో, శరీరం భూమిలో, ఆత్మ ఆకాశంలో, ఓషధులు మరియు రోమాలు వృక్షాలలో, తలవెంట్రుకలు నీటిలో, రక్తం మరియు వీర్యం నిక్షిప్తమవుతాయి — అప్పుడు ఈ పురుషుడు ఎక్కడ ఉంటాడు? ఓ సౌమ్యా ఆర్తభాగా, చేయి తీసుకురా. మనిద్దరమే దీన్ని తెలుసుకుందాం; ప్రజల ముందు చెప్పవద్దు. వారిద్దరూ బయటికి వెళ్లి చర్చించారు. వారు చెప్పింది కర్మే; వారు ప్రశంసించింది కూడా కర్మే. పుణ్యకర్మతో పుణ్యుడవుతాడు, పాపకర్మతో పాపి అవుతాడు. తర్వాత జారత్కారవ ఆర్తభాగుడు మౌనం వహించాడు.