الأوبانيشاد · Bṛhadāraṇyaka 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 4.1.1
(षडाचार्यब्राह्मणं वा उदंकब्राह्मणम् )
जनको ह वैदेह आसां चक्रे ।
अथ ह याज्ञवल्क्य आवव्राज ।
तं होवाच याज्ञवल्क्य किमर्थमचारीः पशूनिच्छनण्वन्तानीति ।
उभयमेव संराडिति होवाच ॥ ४.१.१ ॥
(براهمانة الأساتذة الستة، أو براهمانة أُدَنكا) قام جنكا ملك فيديها بقربان لأجلهم. ثم جاء ياجنافالكيا. فقال له جنكا: «يا ياجنافالكيا، لأي غاية تجولتَ راغبًا في المواشي وفي الثروة الدقيقة الخيوط؟» فأجاب: «أيها الملك، الأمران معًا.»
Bṛhadāraṇyaka 4.1.2
यत्ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।
अब्रवीन्मे जित्वा शैलिनिः वाग्वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तच्छैलिनिरब्रवीद्वाग्वै ब्रह्मेति ।
अवदतो हि किं स्यादिति ।
अब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मेऽब्रवीदिति ।
एकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य ।
वागेवायतनमाकाशः प्रतिष्ठा प्रज्ञेत्येनदुपासीत ।
का प्रज्ञता याज्ञवल्क्य ।
वागेव सम्राडिति होवाच ।
वाचा वै सम्राड्बन्धुः प्रज्ञायते ।
ऋग्वेदो यजुर्वेदः सामवेदोऽथर्वाङ्गिरस इतिहासः पुराणं विद्या उपनिषदः श्लोकाः सूत्राण्यनुव्याख्यानानि व्याख्यानानीष्टं हुतमाशितं पायितमयं च लोकः परश्च लोकः सर्वाणि च भूतानि वाचैव संराट्प्रज्ञायन्ते ।
वाग्वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।
नैनं वाग्जहाति ।
सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवानप्येति ।
य एवं विद्वानेतदुपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.२ ॥
قال ياجنيافالكيا: لنسمع ما قاله لك أحد. لقد غلبني شايلِني في المناظرة وقال إن الكلام هو البراهمن. وكما يقول من له أم وأب ومعلم، هكذا قال شايلِني إن الكلام هو البراهمن. وما الفائدة لمن يتكلم؟ لقد أخبرك بمستنده وأساسه، ولم يخبرني. إن ذلك لذو قدم واحدة، أيها الملك. والآن أخبرنا، يا ياجنيافالكيا. الكلام هو المستند، والفضاء هو الأساس، والوعي هو الركيزة؛ فليُتأمَّل هكذا. ما هذا الوعي، يا ياجنيافالكيا؟ هو الكلام نفسه، أيها الملك. بالكلام وحده، أيها الملك، يُعرف القريب. الريغفيدا واليجورفيدا والسامافيدا والأثرفانغيراس والتاريخ والبورانات والعلوم والأوبانيشاد والأبيات والسوترات والشروح والتفسيرات والقربان والذبيحة والطعام والشراب وهذا العالم والعالم الآخر وجميع الكائنات تُعرف بالكلام وحده، أيها الملك. الكلام نفسه، أيها الملك، هو البراهمن الأعلى. لا يتركه الكلام؛ وتتدفق إليه جميع الكائنات؛ وإذ يصير إلهًا يبلغ الآلهة، من يعرف هذا ويتأمله هكذا. قال جاناكا من فيديها: سأعطي ألف بقرة كالفيلة. قال ياجنيافالكيا: كان أبي يرى أنه لا ينبغي أن يُقبل من دون أن يُعلِّم.
Bṛhadāraṇyaka 4.1.3
यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।
अब्रवीन्म उदङ्कः शौल्बायनः ।
प्राणो वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तच्छौल्बायनोऽब्रवीत्प्राणो वै ब्रह्मेति ।
अप्राणतो हि किं स्यादिति ।
अब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मेऽब्रवीदिति ।
एकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य ।
प्राण एवायतनमाकाशः प्रतिष्ठा ।
प्रियमित्येनदुपासीत ।
का प्रियता याज्ञवल्क्य ।
प्राण एव सम्राडिति होवाच ।
प्राणस्य वै सम्राट्कामायायाज्यं याजयति ।
अप्रतिगृह्यस्य प्रतिगृह्णाति ।
अपि तत्र वधाशङ्का भवति यां दिशमेति प्राणस्यैव सम्राट्कामाय ।
प्राणो वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।
नैनं प्राणो जहाति ।
सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवानप्येति ।
य एवं विद्वानेतदुपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहह् ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.३ ॥
قال جنكا: «لنسمع ما قاله لك أحد.» قال لي أُدَنكا شَولبايَنَ: «النَّفَس الحيوي (براناه) هو البراهمن.» كما يقول من له أم وأب ومعلم، هكذا قال شَولبايَنَ: «البراناه هو البراهمن.» «ماذا يكون بلا براناه؟» سألتُ؛ قال إنه سيخبرني بمستقرّه وأساسه، لكنه لم يخبرني. «هذا هو الملك ذو القدم الواحدة.» يا ياجنافالكيا، أخبرنا بذلك. قال ياجنافالكيا: «البراناه هو المستقر حقًّا، والفضاء (أكاشا) هو الأساس. ينبغي أن يُتأمَّل فيه بوصفه محبوبًا.» «يا ياجنافالكيا، ما المحبوبية؟» «البراناه نفسه، أيها الملك.» قال: «من أجل البراناه يُقيم الملك من يُقام له القربان ممن لا ينبغي، ويقبل العطايا ممن لا ينبغي أن يُقبل منه. بل يوجد خوف من القتل في الاتجاه الذي يذهب إليه من أجل البراناه.» «البراناه هو البراهمن الأعلى حقًّا.» لا يتركه البراناه، وتتدفق إليه جميع الكائنات. من عرف هذا وتأمّله صار إلهًا ووصل إلى الآلهة. قال جنكا الفيدَهيّ: «سأعطي ثورًا، أفضل الفيلة، وألف (بقرة).» قال ياجنافالكيا: «كان أبي يرى أنه لا ينبغي أن يُؤخذ (شيء) دون أن يُعلَّم.»
Bṛhadāraṇyaka 4.1.4
यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।
अब्रवीन्मे बर्कुर्वार्ष्णः ।
चक्षुर्वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तद्वार्ष्णोऽब्रवीच्चक्षुर्वै ब्रह्मेति ।
अपश्यतो हि किं स्यादिति ।
अब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मेऽब्रवीदिति ।
एकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य ।
चक्षुरेवायतनमाकाशः प्रतिष्ठा ।
सत्यमित्येतदुपासीत ।
का सत्यता याज्ञवल्क्य ।
चक्षुरेव सम्राडिति होवाच ।
चक्षुषा वै सम्राट्पश्यन्तमाहुरद्राक्षीरिति ।
स आहाद्राक्षमिति तत्सत्यं भवति ।
चक्षुर्वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।
नैनं चक्षुर्जहाति ।
सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवानप्येति ।
य एवं विद्वानेतदुपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.४ ॥
ما قاله لك أحد فلنسمعه. قال لي بركو فارشنة: "العين هي براهمن." كما يقول من له أم وأب ومعلم، قال فارشنة إن العين هي براهمن. فماذا يكون ذلك لمن لا يرى؟ لكنه أخبرك بمستندها وأساسها، ولم يخبرني. هذا ذو قدم واحدة أيها الإمبراطور. فقل لنا يا ياجنافالكيا. العين نفسها مستندها، والفضاء أساسها. ينبغي التأمل فيها بوصفها حقًّا. ما الصدق يا ياجنافالكيا؟ العين نفسها أيها الإمبراطور، قال. يُقال لمن يرى: "هل رأيت؟" فيقول: "رأيت"، فذلك هو الحق. العين أيها الإمبراطور هي البراهمن الأعلى. لا تتركه العين. تسيل نحوه جميع الكائنات. وإذ يصير إلهًا يبلغ الآلهة. من يعرف هذا هكذا ويتأمله. "سأعطي ألف بقرة مع فيل وثور"، قال جانكا ملك فيدهة. قال ياجنافالكيا: "كان أبي يرى أنه لا ينبغي أن يُؤخذ دون تعليم."
Bṛhadāraṇyaka 4.1.5
यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।
अब्रवीन्मे गर्दभीविपीतो भारद्वाजः ।
श्रोत्रं वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तद्भारद्वाजोऽब्रवीच्छ्रोत्रं वै ब्रह्मेति ।
अशृण्वतो हि किं स्यादिति ।
अब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मेऽब्रवीदिति ।
एकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य ।
श्रोत्रमेवायतनमाकाशः प्रतिष्ठानन्तमित्येनदुपासीत ।
कानन्तता याज्ञवल्क्य ।
दिश एव सम्राडिति होवाच ।
तस्माद्वै सम्राडपि यां काञ्च दिशं गच्छति नैवास्या अन्तं गच्छति ।
अनन्ता हि दिशः ।
दिशो वै सम्राट्श्रोत्रम् ।
श्रोत्रं वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।
नैनं श्रोत्रं जहाति ।
सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवानप्येति ।
य एवं विद्वानेतदुपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.५ ॥
إن كان أحدٌ قد قال لك شيئًا، فنودّ أن نسمعه. قال لي غردبهِيفِيبيتا من سلالة بهاردفاجا: «السمع هو البراهمان». كما يتكلم من له أمّ وأب ومعلّم، هكذا قال بهاردفاجا: «السمع هو البراهمان». فلمن لا يسمع، ماذا يكون؟ وقال أيضًا إنه لم يُخبرني بمأواه وقوامه. هذا ذو قدم واحدة أيها الملك. فقل لنا ذلك يا ياجنفالكيا. السمع هو المأوى، والفضاء هو القوام، واللانهائي: هكذا ينبغي التأمل فيه. ياجنفالكيا، ما اللانهاية؟ الجهات، أيها الملك، قال. ولذلك أيها الملك، أيُّ جهة يسلكها المرء لا يبلغ نهايتها، لأن الجهات لا نهاية لها. الجهات، أيها الملك، هي السمع. والسمع، أيها الملك، هو البراهمان الأعلى. والسمع لا يتركه. وإليه تتدفق جميع الكائنات. ويصير إلهًا فيبلغ الآلهة، من يعرف هكذا ويتأمل هذا. قال جنَكا ملك فيديها: «سأعطي ألفًا مع الفيلة والثيران». قال ياجنفالكيا: «كان أبي يرى أنه لا ينبغي أن يُؤخذ شيءٌ دون تعليم».
Bṛhadāraṇyaka 4.1.6
यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।
अब्रवीन्मे सत्यकामो जाबालः मनो वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तज्जाबालोऽब्रवीन्मनो वै ब्रह्मेति ।
अमनसो हि किं स्यादिति ।
अब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मेऽब्रवीदिति ।
एकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञावल्क्य ।
मन एवायतनमाकाशः प्रतिष्ठानन्द इत्येनदुपासीत ।
कानन्दता याज्ञवल्क्य ।
मन एव सम्राडिति होवाच मनसा वै सम्राट्स्त्रियमभि हार्यति तस्यां प्रतिरूपः पुत्रो जायते ।
स आनन्दः ।
मनो वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।
नैनं मनो जहाति ।
सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवानप्येति ।
य एवं विद्वानेतदुपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.६ ॥
ما قاله لك أحد، فلنسمعه. قال لي ساتياكاما جابالا: العقل هو البراهمن. كما يقول من له أم وأب ومعلم، قال ابن جابالا: العقل هو البراهمن. ماذا يكون بغير عقل؟ لكنه لم يخبرك بمستقره وأساسه، ولا أخبرني. إنه ذو قدم واحدة أيها الملك. يا ياجنافالكيا، أخبرنا بذلك. العقل مستقره، والفضاء أساسه، والنعيم — هكذا يُتأمل فيه. يا ياجنافالكيا، ما نعيمه؟ العقل نفسه أيها الملك، قال. بالعقل يقترب الملك من امرأة، ومنها يولد ابن يشبهه. ذلك هو النعيم. العقل نفسه أيها الملك هو البراهمن الأعلى. لا يتركه العقل؛ وتتجه إليه كل الكائنات. يصير إلهاً فيبلغ الآلهة. هكذا من يعلم ذلك ويتأمل فيه. قال الملك جانَكا ملك فيديها: سأعطيك ألف ثور من الفيلة. قال ياجنافالكيا: ظن أبي أنه لا ينبغي أن يُقبل شيء دون تعليم.
Bṛhadāraṇyaka 4.1.7
यदेव ते कश्चिदब्रवीत्तच्छृणवामेति ।
अब्रवीन्मे विदग्धः शाकल्यः ।
हृदयं वै ब्रह्मेति ।
यथा मातृमान् पितृमानाचार्यवान् ब्रूयात्तथा तच्छाकल्योऽब्रवीद्धृदयं वै ब्रह्मेति ।
अहृदयस्य हि किं स्यादिति ।
अब्रवीत्तु ते तस्यायतनं प्रतिष्ठाम् ।
न मेऽब्रवीदिति ।
एकपाद्वा एतत्सम्राडिति ।
स वै नो ब्रूहि याज्ञवल्क्य ।
हृदयमेवायतनमाकाशः प्रतिष्ठा ।
स्थितिरित्येनदुपासीत ।
का स्थितिता याज्ञवल्क्य ।
हृदयमेव सम्राडिति होवाच ।
हृदयं वै सम्राट्सर्वेषां भूतानामायतनम् ।
हृदयं वै सम्राट्सर्वेषां भूतानां प्रतिष्ठा ।
हृदये ह्येव सम्राट्सर्वाणि भूतानि प्रतिष्ठितानि भवन्ति ।
हृदयं वै सम्राट्परमं ब्रह्म ।
नैनं हृदयं जहाति ।
सर्वाण्येनं भूतान्यभिक्षरन्ति ।
देवो भूत्वा देवानप्येति ।
य एवं विद्वानेतदुपास्ते ।
हस्त्यृषभं सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ।
स होवाच याज्ञवल्क्यः पिता मेऽमन्यत नाननुशिष्य हरेतेति ॥ ४.१.७ ॥
مهما قاله لك أحد فإننا نرغب في سماعه. قال لي شاكالْيا العالم: القلب هو براهمن. وكما يقول من له أم وأب ومعلم، هكذا قال شاكالْيا: «القلب هو براهمن». فماذا يكون حال من لا قلب له؟ لقد أخبرك بسنده وأساسه، لكنه لم يخبرني. هذا هو الإمبراطور ذو القدم الواحدة. يا ياجنافالكيا، أخبرنا. القلب هو المأوى، والفضاء هو الأساس. ينبغي التأمل فيه بوصفه مقام الثبات (ستيتي). يا ياجنافالكيا، ما ذلك المقام؟ أيها الإمبراطور، إنه القلب، قال. القلب، أيها الإمبراطور، مأوى جميع الكائنات. القلب، أيها الإمبراطور، أساس جميع الكائنات. في القلب، أيها الإمبراطور، تستقر جميع الكائنات. القلب، أيها الإمبراطور، هو البراهمن الأعلى. لا يتركه القلب؛ وتتدفق إليه جميع الكائنات. وإذ يصير إلهًا يبلغ الآلهة أيضًا. من عرف هذا هكذا وتأمله. قال جاناكا من فيدها: سأعطيك ألف فيل وثورًا من بين الفيلة. قال ياجنافالكيا: كان أبي يرى أنه لا ينبغي أن يُؤخذ شيء دون أن يُعلَّم.