ઉપનિષદો · Chāndogya 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 1.1.1
ओमित्येतदक्षरमुपासीत । ओमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् ॥ १.१.१ ॥
ૐ એ આ અક્ષરની ઉપાસના કરવી. કારણ કે 'ૐ' એમ કહીને જ ઉદ્ગાતા ગાય છે; એ જ તેનું વિવરણ છે.
Chāndogya 1.1.2
एषा भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या अपो रसः अपामोषधयो रस ओषधीनां पुरुषो रसः पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रस ऋचः साम रसः साम्न उद्गीथो रसः ॥ १.१.२ ॥
આ પૃથ્વી સર્વ ભૂતોનો રસ છે; પૃથ્વીનો રસ જળ; જળનો રસ ઔષધિઓ; ઔષધિઓનો રસ પુરુષ; પુરુષનો રસ વાણી; વાણીનો રસ ઋક્; ઋચાનો રસ સામ; સામનો રસ ઉદ્ગીથ.
Chāndogya 1.1.3
स एष रसानाꣳ रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो यदुद्गीथः ॥ १.१.३ ॥
તે આ ઉદ્ગીથ રસોમાં રસતમ, પરમ, અત્યંત શ્રેષ્ઠ અને આઠમો છે.
Chāndogya 1.1.4
कतमा कतमर्क्कतमत्कतमत्साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति ॥ १.१.४ ॥
કયો ઋક્? કયો સામ? કયો યજુસ્? કયો ઉદ્ગીથ? — એમ વિચારવામાં આવે છે.
Chāndogya 1.1.5
वागेवर्क्प्राणः सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथस्तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्चर्क्च साम च ॥ १.१.५ ॥
વાણી એ જ ઋક્, પ્રાણ એ જ સામ. 'ઓમ્' એ આ અક્ષર ઉદ્ગીથ છે. આ જોડી છે: વાણી અને પ્રાણ, ઋક્ અને સામ.
Chāndogya 1.1.6
तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे सꣳ सृज्यते यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य कामम् ॥ १.१.६ ॥
આ જોડી 'ઓમ્' અક્ષરમાં જોડાય છે. જ્યારે જોડીઓ ભેગી થાય છે, ત્યારે તેઓ એકબીજાની કામના પામે છે.
Chāndogya 1.1.7
आपयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ १.१.७ ॥
આ રીતે જાણીને જે આ અક્ષર ઉદ્ગીથની ઉપાસના કરે છે, તે નિશ્ચે કામનાઓ પૂર્ણ કરનાર બને છે.
Chāndogya 1.1.8
तद्वा एतदनुज्ञाक्षरं यद्धि किञ्चानुजानात्योमित्येव तदाहैषो एव समृद्धिर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ १.१.८ ॥
આ અક્ષર અનુજ્ઞા છે; માણસ જે કંઈ સંમતિ આપે છે તે 'ઓમ્' કહીને જ આપે છે. આ જ સમૃદ્ધિ છે, આ જ અનુજ્ઞા છે. આ રીતે જાણીને જે આ અક્ષર ઉદ્ગીથની ઉપાસના કરે છે, તે નિશ્ચે કામનાઓ પૂર્ણ કરનાર બને છે.
Chāndogya 1.1.9
तेनेयं त्रयीविद्या वर्तते ओमित्याश्रावयत्योमितिशꣳसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै महिम्ना रसेन ॥ १.१.९ ॥
તેનાથી આ ત્રયીવિદ્યા ચાલે છે. ઓમ્ કહીને આશ્રાવણ થાય છે, ઓમ્ કહીને શંસન થાય છે, ઓમ્ કહીને ઉદ્ગાન થાય છે; આ અક્ષરના સન્માન માટે, તેની મહિમા અને રસથી.
Chāndogya 1.1.10
तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद । नाना तु विद्या चाविद्या च यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति ॥ १.१.१० ॥
તેનાથી આ રીતે જાણનાર અને ન જાણનાર બંને કરે છે. પરંતુ વિદ્યા અને અવિદ્યા જુદી છે; વિદ્યા, શ્રદ્ધા અને ઉપનિષદથી જે કરાય છે તે જ વધુ શક્તિશાળી બને છે — આ આ અક્ષરનું વિશેષ વિવરણ છે.