उपनिषदे · Chāndogya 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 1.1.1
ओमित्येतदक्षरमुपासीत । ओमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् ॥ १.१.१ ॥
ॐ या अक्षराची उपासना करावी. कारण 'ॐ' असे म्हणूनच उद्गाता गातो; हेच त्याचे स्पष्टीकरण आहे.
Chāndogya 1.1.2
एषा भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या अपो रसः अपामोषधयो रस ओषधीनां पुरुषो रसः पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रस ऋचः साम रसः साम्न उद्गीथो रसः ॥ १.१.२ ॥
ही पृथ्वी सर्व भूतांचा रस आहे; पृथ्वीचा रस पाणी; पाण्याचा रस औषधी; औषधींचा रस पुरुष; पुरुषाचा रस वाणी; वाणीचा रस ऋक्; ऋचेचा रस साम; सामाचा रस उद्गीथ.
Chāndogya 1.1.3
स एष रसानाꣳ रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो यदुद्गीथः ॥ १.१.३ ॥
तो हा उद्गीथ रसांमधील रसतम, परम, अत्युत्तम आणि आठवा आहे.
Chāndogya 1.1.4
कतमा कतमर्क्कतमत्कतमत्साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति ॥ १.१.४ ॥
कोणती ऋक्? कोणते साम? कोणते यजुः? कोणता उद्गीथ? — असा विचार केला जातो.
Chāndogya 1.1.5
वागेवर्क्प्राणः सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथस्तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्चर्क्च साम च ॥ १.१.५ ॥
वाचा ही ऋक्, प्राण हे साम. 'ओम्' हे हे अक्षर उद्गीथ आहे. हे जोडपे आहे: वाचा आणि प्राण, ऋक् आणि साम.
Chāndogya 1.1.6
तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे सꣳ सृज्यते यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य कामम् ॥ १.१.६ ॥
हे जोडपे 'ओम्' या अक्षरात एकत्र केले जाते. जेव्हा जोडपी एकत्र येतात, तेव्हा ते एकमेकांची इच्छा साध्य करतात.
Chāndogya 1.1.7
आपयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ १.१.७ ॥
असे जाणून जो हे अक्षर उद्गीथाची उपासना करतो, तो निश्चितच इच्छा पूर्ण करणारा होतो.
Chāndogya 1.1.8
तद्वा एतदनुज्ञाक्षरं यद्धि किञ्चानुजानात्योमित्येव तदाहैषो एव समृद्धिर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥ १.१.८ ॥
हे अक्षर अनुज्ञा आहे; माणूस जे काही अनुमोदन देतो ते 'ओम्' असेच म्हणून देतो. हीच समृद्धी, हीच अनुज्ञा. असे जाणून जो हे अक्षर उद्गीथाची उपासना करतो, तो निश्चितच इच्छा पूर्ण करणारा होतो.
Chāndogya 1.1.9
तेनेयं त्रयीविद्या वर्तते ओमित्याश्रावयत्योमितिशꣳसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै महिम्ना रसेन ॥ १.१.९ ॥
त्यामुळेच ही त्रयीविद्या चालते. ओम् असे म्हणून आश्रावण केले जाते, ओम् असे म्हणून शंसन केले जाते, ओम् असे म्हणून उद्गान केले जाते; या अक्षराचा सन्मान करण्यासाठी, त्याच्या महिमेने आणि रसाने.
Chāndogya 1.1.10
तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद । नाना तु विद्या चाविद्या च यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति ॥ १.१.१० ॥
त्यामुळे हे असे जाणणारा आणि न जाणणारा दोघेही करतात. पण विद्या आणि अविद्या भिन्न आहेत; विद्येने, श्रद्धेने, उपनिषदाने जे केले जाते तेच अधिक सामर्थ्यवान होते — हेच या अक्षराचे अधिक स्पष्टीकरण आहे.