อุปนิษัท · Chāndogya 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Chāndogya 1.3.1
अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीतोद्यन्वा एष प्रजाभ्य उद्गायति । उद्यꣳ स्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद ॥ १.३.१ ॥
ต่อไปนี้คือการพิจารณาเกี่ยวกับเทวดา ควรเพ่งอุทคีถะว่าคือดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงอยู่ในเบื้องโน้น ดวงอาทิตย์ที่ขึ้นมาย่อมขับร้องเพื่อสรรพสัตว์ เมื่อขึ้นมาแล้วย่อมขจัดความมืดและความกลัว ผู้ที่รู้เช่นนี้ย่อมเป็นผู้ขจัดความกลัวและความมืดได้
Chāndogya 1.3.2
समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत ॥ १.३.२ ॥
ดวงนี้และดวงโน้นมีความเสมอกันแท้จริง ดวงนี้ร้อน ดวงโน้นก็ร้อนเช่นกัน ผู้คนเรียกดวงนี้ว่า สวระ (เสียง) และเรียกดวงโน้นว่า ปรติสวระ (เสียงสะท้อน) เพราะเหตุนั้น ควรเพ่งดวงนี้และดวงโน้นว่าเป็นอุทคีถะ
Chāndogya 1.3.3
अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानः । अथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् । तस्मादप्राणन्ननपानन्वाचमभिव्याहरति ॥ १.३.३ ॥
ต่อไปนี้ ควรเพ่งวยานะ (ลมที่แผ่ไปทั่วกาย) ว่าเป็นอุทคีถะ สิ่งที่หายใจออกคือปราณะ สิ่งที่หายใจเข้าคืออปานะ จุดประสานของปราณะกับอปานะคือวยานะ และสิ่งที่เป็นวยานะคือวาจา เพราะเหตุนั้น ผู้ใดจึงกล่าววาจาโดยไม่หายใจออกและไม่หายใจเข้า
Chāndogya 1.3.4
या वाक्सर्क्तस्मादप्राणन्ननपानन्नृचमभिव्याहरति यर्क्तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन्साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन्नुद्गायति ॥ १.३.४ ॥
สิ่งที่เป็นวาจาคือฤค (บทสวด) เพราะเหตุนั้น ผู้ใดจึงกล่าวฤคโดยไม่หายใจออกและไม่หายใจเข้า สิ่งที่เป็นฤคคือสามัน (บทสวดทำนอง) เพราะเหตุนั้น ผู้ใดจึงขับสามันโดยไม่หายใจออกและไม่หายใจเข้า สิ่งที่เป็นสามันคืออุทคีถะ เพราะเหตุนั้น ผู้ใดจึงขับอุทคีถะโดยไม่หายใจออกและไม่หายใจเข้า
Chāndogya 1.3.5
अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानꣳ स्तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमेवोद्गीथमुपासीत ॥ १.३.५ ॥
เพราะเหตุนั้น การกระทำอันทรงพลังอื่นใด เช่น การกวนไฟ การพุ่งไปอย่างรวดเร็วของสิ่งที่เคลื่อนไหวเร็ว หรือการดึงคันธนูที่แข็งแรง ย่อมไม่ได้กระทำด้วยการกลั้นปราณะและกลั้นอปานะ ด้วยเหตุนี้ ควรเพ่งวยานะว่าเป็นอุทคีถะ
Chāndogya 1.3.6
अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद्गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो ह गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदꣳ सर्वꣳ स्थितम् ॥ १.३.६ ॥
ต่อไปนี้ ควรเพ่งพยางค์ทั้งหลายของคำว่าอุทคีถะ ในคำว่า อุทคีถ นั้น อุต คือปราณะ เพราะด้วยปราณะจึงลุกขึ้นได้ คี คือวาจา ผู้คนเรียกวาจาว่า คิร์ ถ คืออาหาร เพราะสิ่งทั้งปวงนี้ตั้งอยู่ในอาหาร
Chāndogya 1.3.7
द्यौरेवोदन्तरिक्षं गीः पृथिवी थमादित्य एवोद्वायुर्गीरग्निस्थꣳ सामवेद एवोद्यजुर्वेदो गीर्ऋग्वेदस्थं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतान्येवं विद्वानुद्गीथाक्षराण्युपास्त उद्गीथ इति ॥ १.३.७ ॥
ท้องฟ้าคือ อุต แท้จริง อากาศคือ คี แผ่นดินคือ ถ ดวงอาทิตย์คือ อุต แท้จริง ลมคือ คี ไฟคือ ถ พระเวทสามเวทคือ อุต แท้จริง พระเวทยชุรเวทคือ คี พระเวทฤคเวทคือ ถ ผู้ที่รู้พยางค์แห่งอุทคีถะเหล่านี้และเพ่งตามเช่นนี้ วาจาย่อมให้น้ำนมแก่เขา เขาย่อมมีอาหารและเป็นผู้บริโภคอาหาร
Chāndogya 1.3.8
अथ खल्वाशीःसमृद्धिरुपसरणानीत्युपासीत येन साम्ना स्तोष्यन्स्यात्तत्सामोपधावेत् ॥ १.३.८ ॥
ต่อไปนี้ ควรเพ่งทางเข้าสู่ความปรารถนาที่สมหวังและความเจริญรุ่งเรือง ด้วยสามันใดที่กำลังจะสรรเสริญ ก็ควรเข้าไปหาสามันนั้นเอง
Chāndogya 1.3.9
यस्यामृचि तामृचं यदार्षेयं तमृषिं यां देवतामभिष्टोष्यन्स्यात्तां देवतामुपधावेत् ॥ १.३.९ ॥
ในฤคใดมีบทฤคที่เป็นของฤๅษี ควรเข้าไปหาเทวดาที่กำลังจะสรรเสริญนั้น และเข้าไปหาเทวดาองค์นั้นเอง
Chāndogya 1.3.10
येन च्छन्दसा स्तोष्यन्स्यात्तच्छन्द उपधावेद्येन स्तोमेन स्तोष्यमाणः स्यात्तꣳ स्तोममुपधावेत् ॥ १.३.१० ॥
ด้วยฉันท์ใดที่กำลังจะสรรเสริญ ก็ควรเข้าไปหาฉันท์นั้น ด้วยสโตมะ (รูปแบบการขับสวด) ใดที่ผู้ถูกสรรเสริญกำลังจะเป็น ก็ควรเข้าไปหาสโตมะนั้น
Chāndogya 1.3.11
यां दिशमभिष्टोष्यन्स्यात्तां दिशमुपधावेत् ॥ १.३.११ ॥
ไปยังทิศใดที่กำลังจะสรรเสริญ ก็ควรเข้าไปหาทิศนั้น
Chāndogya 1.3.12
आत्मानमन्तत उपसृत्य स्तुवीत कामं ध्यायन्नप्रमत्तोऽभ्याशो ह यदस्मै स कामः समृध्येत यत्कामः स्तुवीतेति यत्कामः स्तुवीतेति ॥ १.३.१२ ॥
ในที่สุด เมื่อเข้าไปใกล้อาตมันแล้ว ควรเพ่งความปรารถนา เป็นผู้ไม่ประมาท และควรสรรเสริญ เพราะความปรารถนาที่บุคคลมีย่อมสำเร็จได้ในที่ใกล้ตัวเขา ควรสรรเสริญด้วยความปรารถนาใดก็ตามที่ตนมี