ઉપનિષદો · Chāndogya 3.12

Chāndogya 3.12.1

गायत्री वा ईदꣳ सर्वं भूतं यदिदं किं च वाग्वै गायत्री वाग्वा इदꣳ सर्वं भूतं गायति च त्रायते च ॥ ३.१२.१ ॥

અહીં જે કંઈ સર્વ ભૂત છે, તે ખરેખર ગાયત્રી છે. વાણી જ ગાયત્રી છે, કારણ કે આ સર્વ ભૂત વાણી જ છે; તે ગાય છે અને રક્ષણ પણ કરે છે.

या वै सा गायत्रीयं वाव सा येयं पृथिव्यस्याꣳहीदꣳसर्वं भूतं प्रतिष्ठितमेतामेव नातिशीयते ॥ ३.१२.२ ॥

જે તે ગાયત્રી છે, તે જ આ પૃથ્વી છે; આ પૃથ્વી પર જ આ સર્વ ભૂત સ્થિત છે. તેને કોઈ ઓળંગતું નથી.

या वै सा पृथिवीयं वाव सा यदिदमस्मिन्पुरुषे शरीरमस्मिन्हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीयन्ते ॥ ३.१२.३ ॥

જે તે પૃથ્વી છે, તે જ આ પુરુષમાં રહેલું શરીર છે; કારણ કે આ શરીરમાં જ આ પ્રાણો સ્થિત છે. તેમને કોઈ ઓળંગતું નથી.

यद्वै तत्पुरुषे शरीरमिदं वाव तद्यदिदमस्मिन्नन्तः पुरुषे हृदयमस्मिन्हीमे प्राणाः प्रतिष्ठिता एतदेव नातिशीयन्ते ॥ ३.१२.४ ॥

પુરુષમાં જે આ શરીર છે તે ખરેખર તે જ છે; પુરુષની અંદરનું આ હૃદય પણ તે જ છે, કારણ કે આમાં જ આ પ્રાણો સ્થિર છે. આ જ તે છે જેને તેઓ ઓળંગતા નથી.

सैषा चतुष्पदा षड्विधा गायत्री तदेतदृचाभ्यनूक्तम् ॥ ३.१२.५ ॥

આ ગાયત્રી ચાર પાદવાળી અને છ પ્રકારની છે; તે આ ઋચા દ્વારા કહેવામાં આવી છે.

तावानस्य महिमा ततो ज्यायाꣳश्च पूरुषः । पादोऽस्य सर्वा भूतानि त्रिपादस्यामृतं दिवीति ॥ ३.१२.६ ॥

તેની મહિમા આટલી છે; પુરુષ તેનાથી પણ મહાન છે. સર્વ ભૂતો તેનો એક પાદ છે; તેના ત્રણ પાદ દિવ્યલોકમાં રહેલું અમૃત છે.

यद्वै तद्ब्रह्मेतीदं वाव तद्योयं बहिर्धा पुरुषादाकाशो यो वै स बहिर्धा पुरुषादाकाशः ॥ ३.१२.७ ॥

જે તે બ્રહ્મ છે, તે ખરેખર આ જ છે; પુરુષની બહારનું આ આકાશ, તે જ પુરુષની બહારનું આકાશ છે.

अयं वाव स योऽयमन्तः पुरुष अकाशो यो वै सोऽन्तः पुरुष आकाशः ॥ ३.१२.८ ॥

ખરેખર આ જે અંદરનો પુરુષ છે તે આકાશ છે; જે અંદરનો પુરુષ છે તે આકાશ છે.

अयं वाव स योऽयमन्तर्हृदय आकाशस्तदेतत्पूर्णमप्रवर्ति पूर्णमप्रवर्तिनीꣳश्रियं लभते य एवं वेद ॥ ३.१२.९ ॥

ખરેખર આ હૃદયની અંદરનું આકાશ છે; એ જ આ પૂર્ણ છે, જે આ રીતે જાણે છે તેને ન ઘટતી પૂર્ણ સમૃદ્ધિ મળે છે.