ウパニシャッド · Maitrāyaṇī 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 2.1
अथ भगवाञ्च्हाकायन्यः सुप्रीतोऽब्रवीद्राजानं महाराज बृहद्रथेक्ष्वाकुवंशध्वजशीर्षात्मजः कृतकृत्यस्त्वं मरुन्नाम्नो विश्रुतोऽसीत्ययं वा व खल्वात्मा ते कतमो भगवान्वर्ण्य इति तं होवाच इति ॥ २.१ ॥
その時、尊きシャーカーヤニヤは大いに喜び、王に言った。大王ブリハドラタよ、イクシュヴァーク王統の旗印の頂に立つ御子よ、あなたは目的を成し遂げた。あなたはマルットの名で名高い。これかあれか、尊き方が説くべきあなたの真のアートマンはどちらなのか、と。こう彼に語った。
Maitrāyaṇī 2.2
य एषो बाह्यावष्टम्भनेनोर्ध्वमुत्क्रान्तो व्यथमानोऽव्यथमानस्तमः प्रणुदत्येष आत्मेत्याह भगवानथ य एष संप्रसादोऽस्माञ्च्हरीरात्समुत्थाय परं ज्योतिरुपसंपद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यत एष आत्मेति होवाचैतदमृतमभयमेतद्ब्रह्मेति ॥ २.२ ॥
外的な支えによって上方へ昇り、震えながら、やがて震えることなく闇を払うもの、それがアートマンである、と尊き方は言われた。また、この身体から立ち上がり、最高の光に達して自らの形で現れるもの、それもアートマンである、と彼は言った。これが不死であり、これが無畏であり、これがブラフマンである。
Maitrāyaṇī 2.3
अथ खल्वियं ब्रह्मविद्या सर्वोपनिषद्विद्या वा राजन्नस्माकं भगवता मैत्रेयेण व्याख्याताहं ते कथयिष्यामीत्यथापहतपाप्मानस्तिग्मतेजस ऊर्ध्वरेतसो वालखिल्या इति श्रुयन्तेऽथैते प्रजापतिमब्रुवन्भगवञ्शकटमिवाचेतनमिदं शरीरं कस्यैष खल्वीदृशो महिमातीन्द्रियभूतस्य येनैतद्विधमिदं चेतनवत्प्रतिष्ठापितं प्रचोदयितास्य को भगवन्नेतदस्माकं ब्रूहीति तान्होवाच ॥ २.३ ॥
さて王よ、このブラフマンの知識——あるいは全ウパニシャッドの知識——は、我らの尊きマイトレーヤによって解説された。今、あなたに語ろう。罪なく、鋭い輝きを持ち、精液を上方に向けたヴァーラキリヤたちが、プラジャーパティに言ったと伝えられる。「尊き方よ、この身体は車のように意識がない。感覚を超えた存在のこのような偉大さは誰のものか。それによって、これが意識あるかのように据えられ、それによって動かされるのは。尊き方よ、私たちにお教えください。」彼は彼らに言った。
Maitrāyaṇī 2.4
यो ह खलु वाचोपरिस्थः श्रूयते स एव वा एष शुद्धः पूतः शून्यः शान्तो प्राणोऽनीशत्माऽनन्तोऽक्षय्यः स्थिरः शाश्वतोऽजः स्वतन्त्रः स्वे महिम्नि तिष्ठत्यनेनेदं शरीरं चेतनवत्प्रतिष्ठापितं प्रचोदयिता चैषोऽस्येति ते होचुर्भगवन्कथमनेनेदृशेनानिच्च्हेनैतद्विधमिदं चेतनवत्प्रतिष्ठापितं प्रचोदयिता चैषोऽस्येति कथमिति तान्होवाच ॥ २.४ ॥
言葉を超えて立つと聞かれるもの、まさにこれが清浄・神聖・属性なく・寂静・プラーナ・主なき者・アートマン・無限・不滅・堅固・永遠・不生・自立であり、自らの偉大さに住する者である。彼によってこの身体は意識あるかのように据えられ、彼がその推進者である。彼らは言った。「尊き方よ、そのような欲なき存在によって、どうしてこの身体が意識あるかのように据えられ、彼がその推進者であるのか。どのようにして。」彼は彼らに言った。
Maitrāyaṇī 2.5
स वा एष सूक्ष्मोऽग्राह्योऽदृश्यः पुरुषसंज्ञको बुद्धिपूर्वमिहैवावर्ततेंऽशेन सुषुप्तस्यैव बुद्धिपूर्वं निबोधयत्यथ योह खलु वावाइतस्यांशोऽयं यश्चेतनमात्रः प्रतिपूरुषं क्षेत्रज्ञः सण्कल्पाध्यवसायाभिमानलिण्गः प्रजापतिर्विश्वक्षस्तेन चेतनेनेदं शरीरं चेतनवत्प्रतिष्ठापितं प्रचोदयिता चैषोऽस्येति ते होचुर्भगवन्नीदृशस्य कथमंशेन वर्तनमिति तान्होवाच ॥ २.५ ॥
彼は微細で捉えがたく見えない、プルシャと呼ばれるものである。知性とともに彼はここへ戻ってくる。自らの一部によって彼は深い眠りの者の知性を目覚めさせる。そして彼の一部であるこの純粋な意識、各人における場の知者、意志・決意・自己意識によって特徴づけられるものが、全てを見るプラジャーパティである。その意識によってこの身体は意識あるかのように据えられ、彼がその推進者である。彼らは言った。「尊き方よ、そのような存在の一部によってどうして住まうのか。」彼は彼らに言った。
Maitrāyaṇī 2.6
प्रजापतिर्वा एषोऽग्रेऽतिष्ठत्स नारमतैकः स आत्मनमभिध्यायद्बव्हीः प्रजा असृजत्त अस्यैवात्मप्रबुद्धा अप्राणा स्थाणुरिव तिष्ठमाना अपश्यत्स नारमत सोऽमन्यतैतासं प्रतिबोधनायाभ्यन्तरं प्राविशानीत्यथ स वायुमिवात्मानं कृत्वाभ्यन्तरं प्राविशत्स एको नाविशत्स पञ्चधात्मानं प्रविभज्योच्यते यः प्राणोऽपानः समान उदानो व्यान इति ॥ २.६ ॥
初めに生主は独りで、喜びを得なかった。自らを瞑想して多くの生類を創造した。彼から、アートマンの中で目覚めながら気息のない、柱のように立つ者たちが生じた。彼はそれを見ても、なお喜ばなかった。「彼らを目覚めさせるために内に入ろう」と思った。風のように自らを成して内に入ったが、ただ一人で入ったのではない。自らを五つに分けて、プラーナ、アパーナ、サマーナ、ウダーナ、ヴィャーナと呼ばれた。
Maitrāyaṇī 2.7
अथ योऽयमूर्ध्वमुत्क्रामतीत्येष वाव स प्राणोऽथ योऽयमवाञ्चं संक्रामत्वेष वाव सोऽपानोऽथ योयं स्थविष्ठमन्नधातुमपाने स्थापयत्यणिष्ठं चाण्गेऽण्गे समं नयत्येष वाव स समानोऽथ योऽयं पीताशितमुद्गिरति निगिरतीति चैष वाव स उदानोऽथ येनैताः शिरा अनुव्याप्ता एष वाव स व्यानः ॥ २.७ ॥
上へ出て行くもの、それがプラーナである。下へ降りるもの、それがアパーナである。食物の最も粗い精を アパーナに置き、最も細かいものを各肢体へ等しく運ぶもの、それがサマーナである。飲んだものと食べたものを上へ吐き、下へ飲み込むもの、それがウダーナである。これらの脈管が四方に行き渡る、そのものがヴィャーナである。
Maitrāyaṇī 2.8
अथोपांशुरन्तर्याम्यमिभवत्यन्तर्याममुपांशुमेतयोरन्तराले चौष्ण्यं मासवदौष्ण्यं स पुरुषोऽथ यः पुरुषः सोऽग्निर्वैश्वानरोऽप्यन्यत्राप्युक्तमयमग्निर्वैश्वानरो योऽयमनन्तः पुरुषो येनेदमन्नं पच्यते यदिदमद्यते तस्यैष घोषो भवति यदेतत्कर्णावपिधाय शृणोति स यदोत्क्रमिष्यन्भवति नैनं घोषं शृणोति ॥ २.८ ॥
次に、囁き（upāṃśu）が内制者（antaryāmin）を取り囲み、内制者と囁きの間には熱がある。月のような熱である。それがプルシャである。このようなプルシャこそ、他所でも述べられたヴァイシュヴァーナラ火である。このヴァイシュヴァーナラ火こそ、この無限のプルシャであり、これによって食物が煮られ、食べられるものが消化される。その音は、耳を塞いで聞こえるものである。彼が去ろうとするとき、この音を聞かない。
Maitrāyaṇī 2.9
स वा एष पञ्चधात्मानं प्रविभज्य निहितो गुहायां मनोमयः प्राणशरीरो बहुरूपः सत्यसं कल्प आत्मेति स वा एषोऽस्य हृदन्तरे तिष्ठन्नकृतार्थोऽमन्यतार्थानसानि तत्स्वानीमानि भित्त्वोदितः पञ्चभी रश्मिभिर्विषयानत्तीति बुद्धीन्द्रियाणि यानीमान्येतान्यस्य रश्मयः कर्मेन्द्रियाण्यस्य हया रथः शरीरं मनो नियन्ता प्रकृतिमयोस्य प्रतोदनेन खल्वीरितं परिभ्रमतीदं शरीरं चक्रमिव मृते च नेदं शरीरं चेतनवत्प्रतिष्ठापितं प्रचोदयिता चैषोऽस्येति ॥ २.९ ॥
この自己そのものは、五つに分かれて洞窟に置かれている。意からなり、息を身体とし、多くの姿を持ち、意志が真実なるアートマンである。このもの自身が心臓の内に立ち、満たされずに思う。「諸々の対象を得たい」と。そこで自らの開口部を穿って、五つの光線をもって昇り、感覚の対象を享受する。知の器官こそ彼の光線、行為の器官は彼の馬、身体は車、意は御者、自然からなるものは彼の鞭である。その一撃に駆られて、この身体は車輪のように回る。死ねば、この身体は意識あるもののようには留まらない。そしてこれがその推進者である。
Maitrāyaṇī 2.10
स वा एष आत्मेत्यदो वशं नीत इव सितासितैः कर्मफलैरभिभूयमान इव प्रतिशरीरेषु चरत्यव्यक्तत्वात्सूक्ष्मत्वाददृश्यत्वादग्राह्यत्वान्निर्ममत्वा च्चानवस्थोऽकर्ता कर्तेवावस्थितः ॥ २.१० ॥
その自己（ātman）は、白と黒の業の果報に征服され支配されたかのように、それぞれの身体の中をさまよう。顕れず、微細で、見えず、捉えられず、「私のもの」という思いもないゆえに、定まらず、行為者ではないのに、行為者であるかのように留まる。
Maitrāyaṇī 2.11
स वा एष शुद्धः स्थिरोऽचलश्चालेपोऽव्यग्रो निःस्पृहः प्रेक्षकवदवस्थितः स्वस्य चरितभुग्गुणमयेन पटेनात्मानमन्तर्धीयावस्थित इत्यवस्थित इति ॥ २.११ ॥
その自己（ātman）は清浄で、堅固、不動、汚れなく、乱れず、欲がない。観察者のように留まる。自らの行いの果報を享受する者として、グナで織られた布で自らを覆い隠し、そのように留まる。そのように留まる。