الأوبانيشاد · Maitrāyaṇī 5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 5.1
चतुर्थः प्रपाठकः ॥
द्विधा वा एष आत्मानं बिभर्त्ययं यः प्राणो यश्चासावादित्योऽथ द्वौ वा एतावास्तां पञ्चधा नामान्तर्बहिश्चाहोरात्रे तौ व्यावर्तेते असौ वा आदित्यो बहिरात्मान्तरात्मा प्राणो बहिरात्मा गत्यान्तरात्मनानुमीयते । गतिरित्येवं ह्याह यः कश्चिद्विद्वानपहतपाप्माध्यक्षोऽवदातमनास्तन्निष्ठ आवृत्तचक्षुः सोऽन्तरात्मागत्या बहिरात्मनोऽनुमीयते गतिरित्येवं ह्याहाथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो यः पश्यति मां हिरण्यवत्स एषोऽन्तरे हृत्पुष्कर एवाश्रितोऽन्नमत्ति ॥ ५.१ ॥
الفصل الرابع. هذه الآتمن تحمل نفسها على وجهين: فهي النفس (البراانا)، وهي تلك الشمس. وهذان، تحت خمسة أسماء، كانا في الداخل والخارج؛ والليل والنهار تعاقبهما. تلك الشمس هي الذات الخارجية، والنفس هي الذات الداخلية؛ والذات الخارجية يُستدل عليها بحركة الذات الداخلية. وهكذا يُقال: «الحركة». فمن كان عالماً، طاهراً من الذنوب، مراقباً، نقي القلب، مواظباً عليه، عيناه مقلوبتان إلى الداخل — فهو الذات الداخلية؛ والذات الخارجية يُستدل عليها بالحركة. وهكذا يُقال: «الحركة». والآن، الرجل الذهبي الذي في الشمس، الذي يراني كالذهب، فهو، مقيم في لوتس القلب الداخلي، يأكل الطعام.
Maitrāyaṇī 5.2
अथ य एषोऽन्तरे हृत्पुष्कर एवाश्रितोऽन्नमत्ति स एषोऽग्निर्दिवि श्रितः सौरः कालाख्योऽदृश्यः सर्वभूतान्नमत्ति कः पुष्करः किमयं वेद वा व तत्पुष्करं योऽयमाकाशोऽस्येमाश्चतस्रो दिशश्चतस्र उपदिशः संस्था अयमर्वागग्निः परत एतौ प्राणादित्यावेतावुपासीतोमित्यक्षरेण व्याहृतिभिः सावित्र्या चेति ॥ ५.२ ॥
الآن، الذي يأكل الطعام مقيماً في لوتس القلب الداخلي، هذه النار الشمسية المسماة الزمن، المقيمة في السماء، الخفية، تأكل طعام جميع الكائنات. ما ذلك اللوتس؟ من يعرفه، أو ما ذلك اللوتس؟ هذا الفضاء — جهاته الأربع وجهاته الفرعية الأربع دعائمه. هذه النار قريبة؛ وما وراءها هذان، النفس والشمس. ينبغي التأمل في هذين بمقطع «أوم» وبالتعبيرات المقدسة وبالساويتري — هكذا.
Maitrāyaṇī 5.3
द्वे वाव ब्रह्मणो रूपे मूर्तं चामूर्तं चाथ यन्मूर्तं तदसत्यं यदमूर्तं तत्सत्यं तद्ब्रह्म यद्ब्रह्म तज्ज्योतिर्यज्ज्योतिः स आदित्यः स वा एष ओमित्येतदात्मा स त्रेधात्मानं व्यकुरुत ओमिति तिस्रो मात्रा एताभिः सर्वमिदमोतं प्रोतं चैवास्मिन्नित्येवं ह्याहैतद्वा आदित्य ओमित्येवं ध्यायंस्तथात्मानं युञ्जीतेति ॥ ५.३ ॥
للبراهمان في الحقيقة صورتان: المتجسدة وغير المتجسدة. فالمتجسد غير حقيقي، وغير المتجسد هو الحقيقي. وذلك هو البراهمان، وما هو البراهمان فهو النور، وما هو النور فهو الشمس. وهذه الشمس بعينها هي الآتمان المسمى أوم. وقد تجلى نفسه على ثلاثة أوجه. وفي أوم ثلاث ماترات، وبها نُسج هذا كله وتداخل. وهكذا يقال إن هذه الشمس هي حقا أوم. فمن تأمل في أوم على هذا النحو وجب أن يتحد بالآتمان.
Maitrāyaṇī 5.4
अथान्यत्राप्युक्तमथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथ इत्यसावादित्य उद्गीथ एव प्रणव इत्येवं ह्याहोद्गीथः प्रणवाख्यं प्रणेतारं नामरूपं विगतनिद्रं विजरमविमृत्युं पुनः पञ्चधा ज्ञेयं निहितं गुहायामित्येवं ह्याहोर्ध्वमूलं वा आब्रह्मशाखा आकाशवाय्वग्न्युदकभूम्यादय एकेनात्तमेतद्ब्रह्म तत्तस्यैतत्ते यदसावादित्य ओमित्येतदक्षरस्य चैतत्तस्मादोमित्यनेनैतदुपासीताजस्रमित्येकोऽस्य रसं बोधयीत इत्येवं ह्याहैतदेवाक्षरं पुण्यमेतदेवाक्षरं ज्ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत् ॥ ५.४ ॥
قيل في موضع آخر أيضا: ما هو الأُدْغِيثا فهو بالحقيقة البرانافا، وما هو البرانافا فهو الأُدْغِيثا. وهذه الشمس بعينها هي الأُدْغِيثا، وهي البرانافا. فقيل إن الأُدْغِيثا المسمى برانافا هو المحرك، فوق الاسم والصورة، منزه عن النوم والشيخوخة والموت؛ ينبغي أن يُعرف بخمسة أوجه، موضوعا في كهف القلب. وقيل كذلك: جذره إلى فوق، وأغصانه تمتد حتى براهما؛ يحيط به كواحد الفضاء والهواء والنار والماء والأرض وما سواها. وهذا هو البراهمان. وسره لك هو هذا: الشمس هناك هي أوم، وهذا المقطع (أكشرا). فينبغي التأمل فيه دائما بأوم، والواحد يكشف جوهره. وقيل كذلك: هذا المقطع الذي لا يفنى هو بالحقيقة مبارك. ومن عرف هذا المقطع نال ما يشاء.
Maitrāyaṇī 5.5
अथान्यत्राप्युक्तं स्तनयत्येपास्य तनूर्या ओमिति स्त्रीपुंनपुंसकमिति लिण्गवत्येषाथाग्निर्वायुरादित्य इति भास्वत्येषाथ रुद्रो विष्णुरित्यधिपतिरित्येषाथ गार्हपत्यो दक्षणाग्निराहवनीय इति मुखवत्येषाथ ऋग्यजुःसामेति विजानात्येषथ भूर्भुवस्वरिति लोकवत्येषाथ भूतं भव्यं भविष्यदिति कालवत्येषाथ प्राणोऽग्निः सूर्यः इति प्रतापवत्येषाथान्नमापश्चन्द्रमा इत्याप्यायनवत्येषाथ बुद्धिर्मनोऽहण्कार इति चेतनवत्येषाथ प्राणोऽपानो व्यान इति प्राणवत्येके त्यजामीत्युक्तैताह प्रस्तोतार्पिता भवतीत्येवं ह्याहैतद्वै सत्यकाम परं चापरं च यदोमित्येतदक्षरमिति ॥ ५.५ ॥
قيل في موضع آخر أيضا: هذا جسد ذلك الذي هو أوم، الذي يرعد. وله الأجناس المؤنث والمذكر والمحايد. وكنار وريح وشمس يتلألأ؛ وكروديرا وفيشنو والسيد يصير؛ وكنار البيت ونار الجنوب ونار القربان له فم. وهو يعرف الريغ والياجور والسامة. وله العوالم الأرض والسماء والسماوات. وله الأزمنة الماضي والحاضر والمستقبل. وكالنفس والنار والشمس له الحرارة؛ وكالطعام والماء والقمر له التغذية؛ وكالعقل والذهن والأنا له الوعي؛ وكالبرانا والأبانا والفيانا له النفس. ويقول بعضهم: أتخلى، فإذا قال ذلك قُدّم هذه لمنشد الحمد. وهكذا قيل: يا ساتياكاما، هذا حقا الأعلى والأدنى، أي ما هو أوم؛ هذا المقطع (أكشرا).
Maitrāyaṇī 5.6
अथ व्यात्तं वा इदमासीत्सत्यं प्रजापतिस्तपस्तप्त्वा अनुव्याहरद्भूर्भुवःस्वरित्येषा हाथ प्रजापतेः स्थविष्ठा तनूर्वा लोकवतीति स्वरित्यस्याः शिरो नाभिर्भुवो भूः पादा आदित्यश्चक्षुरायत्तः पुरुषस्य महतो मात्राश्चक्षुषा ह्ययं मात्राश्चरिति सत्यं वै चक्षुरक्षिण्युपस्थितो हि पुरुषः सर्वार्थेषु वदत्येतस्माद्भूर्भुवःस्वरित्युपासीतान्नं हि प्रजापतिर्विश्वात्मा विश्वचक्षुरिवोपासितो भवतीत्येवं ह्याहैषा वै प्रजापतिर्विश्वभृत्तनूरेतस्यामिदं सर्वमन्तर्हितमस्मिंश्च सर्वस्मिन्नेषान्तर्हितेति तस्मादेषोपासीतेति ॥ ५.६ ॥
في البدء كان هذا العالم مفتوحًا. أدّى براجاباتي، الحقّ، التقشّف ونطق «بهور بهوفه سفه». هذا هو أكثف جسد لبراجاباتي، الحاوي للعوالم. «سفه» رأسه، و«بهوفه» سرّته، و«بهور» قدماه. الشمس عينه، وهي متوقفة على مقادير المهاپوروشا العظيم، لأنه بالعين تتحرك هذه المقادير. والحقّ أن العين مستقرّة في العين، لأن البوروشا يتكلم بالعين في كل الأمور. فينبغي لذلك أن يُتأمَّل في «بهور بهوفه سفه». الطعام هو براجاباتي، يُعبد بوصفه أتمان الكل وعين الكل. هكذا يقول: هذا البراجاباتي هو الجسد الحامل للكون؛ فيه يكون كل هذا محتوى، وهو محتوى في كل هذا. فلذلك ينبغي التأمل فيه.
Maitrāyaṇī 5.7
तत्सवितुर्वरेण्यमित्यसौ वा आदित्यः सविता स वा एवं प्रवरणाय आत्मकामेनेत्याहुर्ब्रह्मवादिनोऽथ भर्गो देवस्य धीमहीति सविता वै तेऽवस्थिता योऽस्य भर्गः कं सञ्चितयामीत्याहुर्ब्रह्मवादिनोऽथ धियो यो नः प्रचोदयादिति बुद्धयो वै धियस्ता योऽस्माकं प्रचोदयादित्याहुर्ब्रह्मवादिनोऽथ भर्ग इति यो ह वा अस्मिन्नादित्ये निहितस्तारकेऽक्षिणि चैष भर्गाख्यो भाभिर्गतिरस्य हीति भर्गो भर्जति वैष भर्ग इति ब्रह्मवादिनोऽथ भर्ग इति भासयतीमाँल्लोकानिति रञ्जयतीमानि भूतानि गच्च्हत इति गच्च्हत्यस्मिन्नागच्च्हत्यस्मा इमाः प्रजास्तस्माद्भारकत्वाद्भर्गः शत्रून्सूयमानत्वात्सूर्यः सव्नात्सविता दानादादित्यः पवनात्पावमानोऽथायोऽथायनादादित्य इत्येवं ह्याह खल्वात्मनात्मामृताख्यश्चेता मन्ता गन्ता स्रष्टा नन्दयिता कर्ता वक्ता रसयिता घ्राता स्पर्शयिता च विभुविग्रहे सन्निष्ठा इत्येवं ह्याहाथ यत्र द्वैतीभूतं विज्ञानं तत्र हि शृणोति पश्यति जिघ्रतीति रसयते चैव स्पर्शयति सर्वमात्मा जानीतेति यत्राद्वैतीभूतं विज्ञानं कार्यकारणनिर्मुक्तं निर्वचनमनौपम्यं निरुपाख्यं किं तदण्ग वाच्यम् ॥ ५.७ ॥
'Tat savitur vareṇyam' — هذا الآدِتْيَا هناك هو حقًّا سَوِيترِي. يقول العارفون بالبراهمن إنه الاختيار الأفضل لمن يريد الذات (آتمان). 'Bhargo devasya dhīmahi' — في السَّوِيترِي يقيم ذلك البهرغس. 'Yo naḥ pracodayāt' — العقول هي الدهيّاس؛ فلتحثّنا. يقول العارفون بالبراهمن إن النور المسمّى البهرغس، الموضوع في هذه الشمس وفي حدقة العين، هو غايته. إنه يحرق، ويضيء العوالم، ويسرّ الكائنات؛ فالجميع يدخل فيه ويأتي منه. لأنه يحمل فهو البهرغس، ولأنه يحرك الأعداء فهو السُّورْيا، ولأنه يحرك فهو السَّوِيترِي، ولأنه يعطي فهو الآدِتْيَا، ولأنه يطهّر فهو البافامانا، ولأنه يسير فهو الآدِتْيَا. هكذا قيل: الذات التي تسمى الخالدة هي المدرِك والمفكّر والذاهب والخالق والمُسرّ والفاعل والمتكلم والذائق والشام واللامس، القائمة في الجسد الشامل. حيث الوعي ثنائي يسمع المرء ويرى ويشم ويذوق ويلمس؛ وحيث صار الوعي غير ثنائي، متحررًا من السبب والنتيجة، لا مثيل له، لا يُوصف، لا اسم له، فماذا يُقال، يا صاحبي؟
Maitrāyaṇī 5.8
एष हि खल्वात्मेशानः शंभुर्भवो रुद्रः प्रजापतिर्विश्वसृड्ढिरण्यगर्भः सत्यं प्राणो हंसः शान्तो विष्णुर्नारायणोऽर्कः सविता धाता सम्राडिन्द्र इन्दुरिति य एष तपत्यग्निना पिहितः सहस्राक्षेण हिरण्मयेनानन्देनैष वाव विजिज्ञासितव्योऽन्वेष्टव्यः सर्वभूतेभ्योऽभयं दत्त्वारण्यं गत्वाथ बहिःकृतेन्द्रियार्थान्स्वशरीरादुपलभतेऽथैनमिति विश्वरूपं हरिणं जातवेदसं परायणं ज्योतिरेकं तपन्तम् । सहस्ररश्मिः शतधा वर्तमानः प्राणः प्रजानामुदयत्येष सूर्यः ॥ ५.८ ॥
هذه الذات هي حقًّا الرب، شَمبهو، بهافا، رُدْرَا، برَجابَتي، خالق الكون، هِرَنْيَاغَرْبها، الحق، النَّفَس، البجعة، الساكن، فيشنو، نارايانا، الشمس، سَوِيترِي، المثبِّت، الملك السيد، إندرا، القمر. من يلمع، مغطّى بالنار، ذو الألف عين، بنعيم ذهبي، هو وحده الجدير بأن يُعرف ويُطلب. بعد أن يمنح الأمان لجميع الكائنات ويذهب إلى الغابة، ويصرف موضوعات الحواس إلى الخارج، يجده في جسده. عندها يراه كل الصور، أحمر ذهبي، عليم بكل شيء، الملجأ الأعلى، نور واحد يتلألأ. هذه الشمس ذات الألف شعاع، الموجودة بمئة وجه، تشرق نَفَسًا للمخلوقات.