Upaniṣads · Maitrāyaṇī 7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Maitrāyaṇī 7.1
अग्निर्गायत्रं त्रिवृद्रथन्तरं वसन्तः प्राणो नक्षत्राणि वसवः पुरस्तादुद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति अचिन्त्योऽमूर्तो गभीरो गुणभुग्मयोऽनिर्वृत्तिर्योगीश्वरः सर्वज्ञो मेघोऽप्रमेयोऽनाद्यन्तः श्रीमान् अजो धीमाननिर्देश्यः सर्वसृक् सर्वस्यात्मा सर्वभुक् सर्वस्येशानः सर्वस्यान्तरान्तरः ॥ ७.१ ॥
Agni es el metro gāyatrī, el triple (stoma), el canto Rathantara, la primavera, el aliento, las constelaciones, los Vasus. Se elevan por el este, calientan, llueven, alaban, vuelven a entrar, miran por una abertura interior. Él es impensable, sin forma, profundo, disfrutador de las cualidades, hecho de ilusión, incesante, señor del yoga, omnisciente, la nube, inconmensurable, sin principio ni fin, glorioso, no nacido, sabio, indescriptible, creador de todo, el ātman de todo, disfrutador de todo, gobernante de todo, lo más íntimo de todo.
Maitrāyaṇī 7.2
इन्द्रस्त्रिष्टुप् पञ्चदशो बृहद्ग्रीष्मो व्यानः सोमो रुद्रा दक्षिणत उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेण ईक्षन्ति अनाद्यन्तोऽपरिमितोऽपरिच्छिन्नोऽपरप्रयोज्यः स्वतन्त्रोऽलिङ्गोऽमूर्तोऽनन्तशक्तिर्धाता भास्करः ॥ ७.२ ॥
Indra es el metro Triṣṭubh, el quíntuple de quince (stoma), el canto Bṛhat, el verano, el aliento difuso, Soma, los Rudras. Se elevan por el sur, calientan, llueven, alaban, vuelven a entrar, miran por una abertura interior. Él no tiene principio ni fin, es inconmensurable, indiviso, no dirigido por otro, independiente, sin marcas, sin forma, de poder infinito, el sustentador, el sol.
Maitrāyaṇī 7.3
मरुतो जगती सप्तदशो वैरूपम् वर्षा अपानः शुक्र आदित्याः पश्चादुद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति तच्छान्तमशब्दमभयमशोकमानन्दम् तृप्तम् स्थिरमचलममृतमच्युतम् ध्रुवम् विष्णुसंज्ञितम् सर्वापरं धाम ॥ ७.३ ॥
Los Marut, el metro Jagatī, lo diecisiete, el Vairūpa, las lluvias, el aliento apāna, el brillante y los Ādityas se elevan desde el oeste, dan calor, envían lluvia, son alabados, entran de nuevo y miran dentro por la abertura. Eso es lo pacífico, sin sonido, sin temor, libre de pesar, dicha, satisfecho, firme, inmóvil, inmortal, infalible, estable, llamado con el nombre de Viṣṇu: la morada más allá de todo.
Maitrāyaṇī 7.4
विश्वे देवा अनुष्टुबेकविंशो वैराजः शरत्समानो वरुणः साध्या उत्तरत उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति अन्तःशुद्धः पूतः शून्यः शान्तोऽप्राणो निरात्मानन्तः ॥ ७.४ ॥
Los Viśvedeva, el metro Anuṣṭubh, lo veintiuno, el Vairāja, el otoño, el aliento samāna, Varuṇa y los Sādhya se elevan desde el norte, dan calor, envían lluvia, son alabados, entran de nuevo y miran dentro por la abertura. Eso es interiormente puro, purificado, vacío, calmo, sin prāṇa, sin ātman, infinito.
Maitrāyaṇī 7.5
मित्रावरुणौ पङ्क्तिस्त्रिणवत्रयस्त्रिंशो शाक्वररैवते हेमन्त शिशिरा उदानोऽङ्गिरसश्चन्द्रमा ऊर्ध्वा उद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति प्रणवाख्यं प्रणेतारम् भारूपम् विगतनिद्रम् विजरम् विमृत्युम् विशोकम् ॥ ७.५ ॥
Mitra y Varuṇa, el metro Paṅkti, lo treinta y nueve, lo treinta y tres, los Śākvara y Raivata, el invierno y la estación fresca, el aliento ascendente udāna, los Aṅgiras y la luna se elevan hacia arriba, dan calor, envían lluvia, son alabados, entran de nuevo y miran dentro por la abertura. Eso se llama con la sílaba praṇava, el guía, de forma radiante, libre del sueño, sin vejez, sin muerte, libre de pesar.
Maitrāyaṇī 7.6
शनिराहुकेतूरगरक्षोयक्षनरविहगशरभेभादयोऽधस्तादुद्यन्ति तपन्ति वर्षन्ति स्तुवन्ति पुनर्विशन्ति अन्तर्विवरेणेक्षन्ति यः प्राज्ञो विधरणः सर्वान्तरोऽक्षरः शुद्धः पूतः भान्तः क्षान्तः शान्तः ॥ ७.६ ॥
Śani, Rāhu, Ketu, las serpientes, los rākṣasa, los yakṣa, los hombres, las aves, los śarabha, los elefantes y demás se elevan desde abajo, dan calor, envían lluvia, son alabados, entran de nuevo y miran dentro por la abertura. Es aquel que es sabio, el sustentador, el más íntimo de todos, imperecedero, puro, purificado, radiante, paciente, calmo.
Maitrāyaṇī 7.7
एष हि खल्वात्मन्तर्हृदयेऽणीयानिद्धोऽग्निरिव विश्वरूपोऽस्यैवान्नमिदं सर्वमस्मिन्नोता इमाः प्रजाः। एष आत्मापहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविचिकित्सोऽविपाशः सत्यसङ्कल्पः सत्यकामः एष परमेश्वरः एष भूताधिपतिः एष भूतपालः एष सेतुः विधरणः एष हि खल्वात्मेशानः शम्भुर्भवो रुद्रः प्रजापतिर् विश्वसृग्घिरण्यगर्भः सत्यं प्राणो हंसः शस्ताच्युतो विष्णुर्नारायणः यश्चैषोऽग्नौ यश्चायं हृदये यश्चासावादित्ये स एष एकः तस्मै ते विश्वरूपाय सत्ये नभसि हिताय नमः ॥ ७.७ ॥
Ciertamente, este es el ātman dentro del corazón, más sutil que un átomo, resplandeciente como el fuego, de todas las formas. En él está todo este alimento, y en él están tejidas todas estas criaturas. Este ātman está libre del mal, sin vejez, sin muerte, sin pesar, libre de duda y de ataduras, de resolución verdadera y deseo verdadero. Este es el señor supremo, este es el soberano de los seres, este es el protector de los seres, este es el puente y el sustentador. Este es, en efecto, el ātman, el señor, Śambhu, Bhava, Rudra, Prajāpati, creador de todo, Hiraṇyagarbha, la verdad, el aliento (prāṇa), el cisne (haṃsa), el alabado e inmutable, Viṣṇu, Nārāyaṇa. Quien está en el fuego, quien está en el corazón y quien está en aquel sol, es uno solo. Homenaje a él, de todas las formas, en la verdad, en el espacio, el benéfico.
Maitrāyaṇī 7.8
अथेदानीं ज्ञानोपसर्गा राजन्मोहजालस्यैष वै योनिः यदस्वर्गैः सह स्वर्गस्यैष वाट्ये पुरस्तादुक्तेऽप्यधः स्तम्बेनाश्लिष्यन्ति अथ ये चान्ये ह नित्यप्रमुदिता नित्यप्रवसिता नित्ययाचनका नित्यं शिल्पोपजीविनोऽथ ये चान्ये ह पुरयाचका अयाज्ययाचकाः शुद्रशिष्याः शूद्रश्च शास्त्रविद्वांसोऽथ ये चान्ये ह चाटजटनटभटप्रव्रजितरङ्गावतारिणो राजकर्मणि पतितादयोऽथये चान्ये ह यक्षराक्षसभूतगणपिशाचोरगग्रहादीनामर्थं पुरस्कृत्य शमयाम इत्येवं ब्रुवाणा अथ ये चान्ये ह वृथा कषायकुण्डलिनः कापालिनोऽथ ये चान्ये ह वृथा तर्कदृष्टान्तकुहकेन्द्रजालैर्वैदिकेषु परिस्थातुमिच्च्हन्ति तैः सह न संवस्त् प्रकाश्यभूता वै ते तस्करा अस्वर्ग्या इत्येवं ह्याह नैरात्म्यवादकुहकैर्मिथ्यादृष्टान्तहेतुभिः । भ्राम्यन्लोको न जानाति वेदविद्यान्तरन्तु यत् ॥ ॥ ७.८ ॥
Ahora, oh rey, quienes obstruyen el conocimiento son la fuente de la red de la ilusión: los que se aferran al poste de abajo junto con los que no son del cielo, como se dijo antes sobre el cielo. Asimismo, los que siempre están alegres, siempre errantes, siempre mendigando, siempre viviendo de oficios; y los mendigos de la ciudad, los que piden a los indignos, los que tienen discípulos śūdras, y los śūdras versados en las escrituras; y los aduladores, los ascetas de cabellos enmarañados, los actores, los guerreros, los monjes errantes, los artistas de escena y los caídos en el servicio real; y los que, por causa de yakṣas, rākṣasas, grupos de espíritus, demonios, serpientes y planetas, dicen 'los apaciguaremos'; y los kāpālikas que visten en vano ropas color ocre y aretes; y los que en vano desean estar entre las cosas védicas con sofismas, ejemplos, engaños y trucos de magia. No se debe convivir con ellos; son ladrones manifiestos, que no conducen al cielo. Así, en verdad, el mundo vaga engañado por los trucos de la doctrina de la no-identidad del yo, por falsos ejemplos y razones, y no conoce la diferencia en el saber védico.
Maitrāyaṇī 7.9
बृहस्पतिर्वै शुक्रो भूत्वेन्द्रस्याभयायासुरेभ्यः क्षयायेमामविद्यामसृजत् तया शिवमशिवमित्युद्दिशन्त्यशिवं शिवमिति वेदादिशास्त्रहिंसकधर्माभिध्यानमस्त्विति वदन्ति अतो नैनामभिधीयेतान्यथैषा बन्ध्येवैषा रतिमात्रं फलमस्या वृत्तच्युतस्येव नारम्भणीयेत्येवं ह्याह दूरमेते विपरीते विषूची अविद्या या च विद्येति ज्ञाता । विद्याभीप्सितुं नचिकेतसं मन्ये न त्वा कामा बहवो लोलुपन्ते ॥ विद्यां चाविद्यां च यस्तद्वेदोभयं सह । अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्यया अमृतमश्नुते ॥ अविद्यायामन्तरे वेष्ट्यमानाः स्वयं धीराः पण्डितं मन्यमानाः । दन्द्रम्यमानाः परियन्ति मूढा अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ ॥ ७.९ ॥
Bṛhaspati, convertido en Śukra, creó esta ignorancia (avidyā) para la intrepidez de Indra y la destrucción de los asuras. Por ella llaman auspicioso a lo inauspicioso y lo inauspicioso a lo auspicioso; dicen: «Que haya meditación en un dharma que dañe el Veda y las demás escrituras». Por eso no debe enseñarse de otra manera. Es estéril; su único fruto es el placer sensual, y no debe emprenderse, como quien ha caído de la conducta. Pues así dice: estas dos, ignorancia y conocimiento, conocidas como muy distantes, opuestas y divergentes. Considero a Naciketas un deseoso del conocimiento; muchos deseos no te han tentado. Quien conoce ambos, conocimiento e ignorancia, juntos, por la ignorancia cruza la muerte y por el conocimiento alcanza la inmortalidad. Envueltos dentro de la ignorancia, creyéndose sabios y eruditos, los necios vagan como ciegos guiados por ciegos.
Maitrāyaṇī 7.10
देवासुरा ह वै य आत्मकामा ब्रह्मणोऽन्तिकं प्रयाताः तस्मै नमस्कृत्वोचुः भगवन् वयमात्मकामाः स त्वं नो ब्रूहीति अतश्चिरं ध्यात्वाऽमन्यतान्यतामानो वै तेऽसुरा अतोऽन्यतममेतेषामुक्तम् तदिमे मूढा उपजीवन्त्यभिष्वङ्गिणस्तर्याभिघातिनोऽनृताभिशंसिनः सत्यमिवानृतं पश्यन्तीन्द्रजालवदित्यतो यद्वेदेष्वाभिहितं तत्सत्यं यद्वेदेषूक्तं तद्विद्वांस उपजीवन्ति तस्माद्ब्राह्मणो नावैदिकमधीयीतायमर्थः स्यादिति ॥ ७.१० ॥
Los dioses y los asuras, deseosos del ātman, fueron ante Brahmā. Inclinándose ante él dijeron: Venerable, deseamos el ātman; dínoslo. Entonces, meditando largamente, reflexionó; los asuras tenían otra mentalidad, así que se les declaró una enseñanza distinta. Estos necios, apegados, hirientes, hablantes de falsedad, ven lo falso como verdadero, como la ilusión de un mago. Por eso lo que se declara en los Vedas es verdad, y de lo que dicen los Vedas viven los sabios. Por eso un brahmán no debe estudiar nada no védico, para que no surja este sentido.
Maitrāyaṇī 7.11
एतद्वा व तत्स्वरूपं नभसः खेऽन्तर्भूतस्य यत्परं तेजस्तत्त्रेधाभिहितमग्ना आदित्ये प्राण एतद्वा व तत्स्वरूपं नभसः खेऽन्तर्भूतस्य यदोमित्येतदक्षरमनेनैव तदुद्बुध्यति उदयति उच्छ्वसति अजस्रं ब्रह्मधीयालम्बं वात्रैवैतत्समीरणे नभसि प्रशाखयैवोत्क्रम्य स्कन्धात्स्कन्धमनुसरति। अप्सु प्रक्षेपको लवणस्येव घृतस्य चौष्ण्यमिवाभिध्यातुर्विस्तृतिरिवैतदित्यात्रोदाहरन्ति। अथ कस्मादुच्यते वैद्युतो यस्मादुच्चारितमात्र एव सर्वं शरीरं विद्योतयति तस्मादोमित्यनेनैतदुपासीतापरिमितं तेजः ।
१ पुरुषश्चक्षुषो योऽयं दक्षिणोऽक्षिण्यवस्थितः ।
इन्द्रोऽयमस्य जायेयं सव्ये चाक्षिण्यवस्थिता ॥
२ समागमस्तयोरेव हृदयान्तर्गते सुषौ ।
तेजस्तल्लोहितस्यात्र पिण्ड एवोभयोस्तयोः ॥
३ हृदयादायाति तावच्चक्षुष्यस्मिन्प्रतिष्ठिता ।
सारणी सा तयोर्नाडी द्वयोरेका द्विधा सती ॥
४ मनः कायाग्निमाहन्ति स प्रेरयति मारुतम् ।
मारुतस्तूरसि चरन्मन्द्रं जनयति स्वरम् ॥
५ खजाग्नियोगाद् हृदि सम्प्रयुक्तमणोर्ह्यणुर्द्विरणुः कण्ठदेशे ।
जिह्वाग्रदेशे त्र्यणुकं च विद्धि विनिर्गतं मातृकमेवमाहुः ॥
६ न पश्यन्मृत्युमं पश्यति न रोगं नोत दुःखताम् ।
सर्वं हि पश्यन्पश्यति सर्वमाप्नोति सर्वशः ॥
७ चाक्षुषः स्वप्नचारी च सुप्तः सुप्तात्परश्च यः ।
भेदाश्चैतेऽस्य चत्वारस्तेभ्यस्तुर्यं महत्तरम् ॥
८ त्रिष्वेकपाच्चरेद्ब्रह्म त्रिपाच्चरति चोत्तरे ।
सत्यानृतोपभोगार्थाः द्वैतीभावो महात्मन इति
द्वैतीभावो महात्मन इति ॥ ॥ ७.११ ॥
Esta es en verdad la forma propia de aquel resplandor supremo que habita dentro del cielo, declarado triple: en el fuego, en el sol y en el aliento. Esta es en verdad la forma de la sílaba Om, que habita dentro del cielo. Por ella uno despierta, se eleva y respira; se convierte en el apoyo incesante de la contemplación de brahman. Dan los ejemplos: como la sal se disuelve en el agua, como el calor del ghee, como la expansión del que medita. ¿Por qué se dice que es semejante al relámpago? Porque con solo pronunciarlo ilumina todo el cuerpo; por ello se debe meditar en esto mediante Om, como resplandor inmensurable. La persona que está en el ojo derecho es Indra, y su esposa está en el ojo izquierdo. Su encuentro tiene lugar dentro del corazón, en la suṣumnā; allí el resplandor rojo es la masa de ambos. Lo que viene del corazón se establece en este ojo; es el canal nāḍī de ambos, uno aunque dos, siendo doble. La mente golpea el fuego corporal; impulsa el viento; el viento que se mueve en el pecho produce un sonido profundo. El átomo unido en el corazón por la unión con el fuego del espacio, el diátomo en la región de la garganta y el triátomo en la punta de la lengua: conócelos; saliendo como el sonido matriz, así dicen. Quien no ve la muerte no ve esta, ni la enfermedad, ni el dolor; viéndolo todo, lo ve todo y lo alcanza todo de todas las maneras. El estado de vigilia, el vagabundo del sueño, el que duerme profundamente, y aquello que está más allá del sueño profundo: estas son sus cuatro divisiones; más allá de ellas está el cuarto, mucho mayor. Dentro de los tres se mueve el brahman de un pie; por encima se mueve el de tres pies; la dualidad del gran yo es para el disfrute de la verdad y la falsedad.